تاریخ انتشار خبر: 21 خرداد 1392 - ساعت 07:51:36
«دشت‌هاي سوزان»

«دشت‌هاي سوزان»

رمان دشت‌های سوزان صادق کرمیار رمانی شبه‌تاریخی است که ماجرای به حکومت رسیدن شیخ خزعل در هیاهوهای جنگ‌جهانی اول و قتل ناصر‌الدین شاه و ماجرای کشف نفت توسط انگلیسی‌ها در عربستان‌عجم(خوزستان) را به تصویر می‌کشد.

صادق كرميار متولد 1338 تهران،‌ نويسنده و فيلمساز است. او دانش‌آموختۀ رشتۀ الهيات دانشگاه آزاد‌اسلامی است و نخستين داستان خود را در سال 1367 در روزنامۀ اطلاعات به چاپ رساند.

کرمیار در سال 1369 مجموعه داستانی «فرياد در خاكستر» را منتشر کرد و بعد از يک سال، مجموعه داستان نوجوانانه او به نام «انتقام در اردوگاه» نيز زير چاپ رفت. نخستين فيلمنامۀ سينمايي كرميار به نام «كوسه‌ها» در سال 1375 ساخته شد. وي نويسندۀ شايستۀ تقدير سومين دورۀ جايزۀ جلال‌ آل‌احمد براي رمان «ناميرا» است. «غنيمت» نيز نام رمان پيشين كرميار است كه سال گذشته(89) از سوي انتشارات كتاب نيستان به چاپ رسيد. رمان دشت‌های سوزان صادق کرمیار رمانی شبه‌تاریخی است که ماجرای به حکومت رسیدن شیخ خزعل در هیاهوهای جنگ‌جهانی اول و قتل ناصر‌الدین شاه و ماجرای کشف نفت توسط انگلیسی‌ها در عربستان‌عجم(خوزستان) را به تصویر می‌کشد. شیخ خزعل حاکمی است که بعد از اتفاقاتی به جای برادرانش به حکومت رسیده است.

ماجراي دشت‌هاي سوزان در خوزستان عهد ناصرالدين شاه مي‌گذرد. آن زمان كه انگليسي‌ها افتاده‌اند به جان خاك اين منطقه و وجب به وجبش را دارند براي نفت بو مي‌كشند. فضاي حاكم بر خوزستان آن دوران و نسبت‌های قومي و قبيله‌اي كه امور مردم را مديريت مي‌كند، به‌خوبي در داستان نشان داده شده است. اما شايد مهمترين بخش داستان كه خيلي خوب داستان،‌ حضور و نقش آفريني انگلستان در ايران عهد ناصري است. ماجراهاي رمان جوري پيش مي‌رود كه بدون ايجاد دلزدگي و يا خارج شدن از روند اصلي داستان با انبوهي از اطلاعات و روايات تاريخي روبرو مي‌شويد. به نظر مي‌رسد نويسنده درصدد بوده تا اين رمان تاريخي را با روايتي قصه‌اي و سمبليک آغاز كند. از اين رو توصيف برخي جزئيات تاريخي در دل داستاني با زبان‌ساده كه قصه‌گويي در آن نقش پررنگي دارد، از نظر وي اهميت خاصي داشته است. پرداختن به مسائل و دقايقي از رويدادهاي اين دوره از تاريخ ایران كه پيرامون وقايعي از جنگ‌جهاني اول و حضور كشورهاي بيگانه در ايران است، همراه با نگاهي به دوران حكومت ناصرالدين شاه در لابه‌لاي عباراتي كه از حال‌وهواي قصه‌اي دور نمي‌شوند، از وجوه تاًثيرگذار اين كتاب به شمار مي‌آيند. كرميار براي نوشتن دشت‌هاي سوزان وقت زیادی گذاشته است. خود كرميار اين‌گونه مي‌گويد: «موقع نوشتن دشت‌هاي سوزان چيزي نخواندم و به خوزستان رفتم. اصلاً نوشتن را آنجا شروع كردم. به مطالعۀ ديگري نياز نداشتم، بايد مي‌ديدم. رفتم خوزستان به كوت‌عبدالله و هويزه، در قهوه‌خانه مي‌نشستم و قليانم مي‌كشيدم و با مردم دمخور مي‌شدم. احساس كردم در نوشتن اين داستان، خواندن كمكم نمي كند، بايد ببينم.»

دشت‌هاي سوزان گاهي به قصه‌‌هاي هزار و يك شب طعنه مي‌زند و گاه پاي در كفش كتاب‌هايي تاريخي فرو مي‌برد. اما همۀ اين كارها آنقدر هنرمندانه انجام شده است كه توي ذوق نمي‌زند. در قسمتی از دشت‌های سوزان آمده است: «تركان خاتون تكه‌اي از ماهي كند و بر دهان گذاشت و دوباره مشغول كشيدن قليان شد. از پشت‌سر پلنگ بزرگي آرام از پشت نخلي بيرون آمد و به تخت تركان خاتون نزديك شد. خادم‌ها مشغول كار خود بودند. پلنگ نزديك شد. تركان خاتون تكه‌اي ديگر از ماهي كند و بر دهان گذاشت و نورا خانم شروع به كشيدن قليان كرد. پلنگ به پاي تخت رسيد. تركان خاتون به قليان پك زد. پلنگ به بالاي تخت جهيد و آرام كنار تركان خاتون نشست و دم خود را جمع كرد. تركان خاتون دستي بر سر پلينگ كشيد و گفت: «كجا بودي دختر؟! نگفتي دلم برايت شور مي‌زند؟! هاي يك ماهي براي وريده بياور!» صادق كرميار پيش از اين هم سابقه نوشتن رمان‌هاي تاريخي دارد كه معروفترين آن «ناميرا» است. اگر ناميرا را خوانده باشيد مي‌توانيد حدس بزنيد كه كرميار چه جور روايتي را پيش رويتان قرار خواهد داد.

به هر حال اگر به رمان‌هاي تاريخي كه واقعيت و تخيل در آنها به هم مي‌آميزد علاقه داريد، دشت‌هاي سوزان را از دست ندهيد. كتابي كه توسط انتشارات نيستان به چاپ رسيده است. اين كتاب 362 صفحه وقيمت آن هشت هزار و 500 تومان است. اين رمان روايتگر ماجراهايي درباره وقايعي از مقطعي خاصي از تاريخ ايران است.

سیدمجتبی مومنی

 

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]