تاریخ انتشار خبر: 26 مرداد 1392 - ساعت 06:32:10
رومن رولان

رومن رولان

رولان با تکیه بر عقاید تولستوی به انتقاد از ابتذال اخلاقی جمهوری سوم فرانسه پرداخت. او آشکارا اعتراف می کرد که علاقه اش به نظام سوسیالیستی بخاطر امیدهای اخلاق انسانی است و نه به دلیل موفقیت های اقتصادی یا سیاسی.

ولان در29 ژانویه 1866 در کلامسی – نیور فرانسه متولد شد. پدرش دفتر ثبت اسناد داشت. آنتوانت ماری، مادر رومن عاشق موسیقی بود. او توانست فرزند خود را برخلاف نظر پدرش برای تحصیلات در زمینه موسیقی به پاریس بفرستد. نوجوان چهارده ساله پس از ورود به دبیرستان سنت لوییس با آثار نویسندگانی چون اسپینوزا و لئو تولستوی آشنا شد. در مدرسه عالی به تحصیل فلسفه پرداخت اما به علت بی علاقگی به این رشته با سفر به ایتالیا تحصیلات آکادمیک خود را در رشته تاریخ هنر و موسیقی ادامه داد تا در نهایت در 1895 دکترای هنر گرفت. رسالهٔ دکترای او در مورد تاریخ اپرای اروپا پیش از ژان باتیست لولی و آلساندرو اسکارلتی است.

 

 

رومن شیفته ایتالیا شده بود، اما پس از دوسال به کشورش بازگشت. دوستی اش با مالویدا ون میسنبرگ موجب آشنایی با اندیشه ها ی نیچه و واگنر شد. پس از بازگشت از ایتالیا به تدریسِ تاریخ هنر روی آورد و بعد از گذشت سه سال تدریس در مدرسه عالی در سوربون شروع به تدریس تاریخ موسیقی کرد. اما او علاقه چندانی به تدریس نداشت. بنابراین به نوشتن روی آورد. سپس در 1904 تا 1912 به مدت هشت سال رمان ده جلدی "ژان کریستف" را به رشته تحریر درآورد. در 1915 جایزه نوبل را به خاطر این رمان دریافت نمود. کمیته اهدای جایزه نوبل، از جمله دلایل اهداي اين جايزه را به رولان بدين خاطر اعلان کرد که: ما در این رمان شاهد احترام به خیال پردازی و ایده آلیسم ادبی- شاعرانه ای هستیم که نویسنده با گرمی و اصالت خاصی، تنوع و گوناگونی انسان ها را در آن نشان می دهد.

 

 

رولان در ۱۹۱۰ مفتخر به دریافت نشان لژیون دونور، بالاترین مدال افتخار فرانسه شد و در ۱۹۱۳ جایزه بزرگ آکادمی فرانسه را به دست آورد. وی از 1909 تا 1924 با زیگموند فروید ارتباط دوستانه ای از طریق نامه داشت. تا اینکه در 1924 او را در وین ملاقات کرد. رومن رولان از طریق نیچه با موسیقی واگنر آشنا شد. انیشتین نیز بعدها به دلیل فعالیت های صلح جویانه رولان در میان روشنفکران ملی گرای آلمانی، از وی به نیکی یاد نمود. وی بیوگرافی های مفصلی درباره مشاهیر جهان از جمله: بتهوون، تولستوی، گاندی، هندل، گوته و غیره نیز نوشت. براي مثال کتاب بیوگرافی او پیرامون بتهوون شامل 7 جلد است که در رابطه با زندگی هنرمندان و تاریخ موسیقی غرب نوشته شده است. او با نگارش این بیوگرافی ها می خواست با معرفی هنرمندان و مشاهیر بزرگ جهان، مانع سرکوب آزادی درونی انسان در جامعه ناعادلانه آن روز اروپا شود و برای اینکه اروپا را از یک زوال فکری- فرهنگی و اخلاقی نجات دهد، کوشید تا با کمک معرفی قشر متفکر یا روشنفکر، به انقلاب اخلاقی درمیان خوانندگان دست بزند و نوگرایی فرهنگی جدیدی را در اروپا موجب شود. رولان در سال 1924 بیوگرافی گاندی را منتشر نمود و در سال ۱۹۳۱ هنگامی که به عنوان مهاجر در سوئیس زندگی می کرد با او دیدار کرد. از طریق گاندی در واقع رولان با مشرق زمین و تفکر شرقی آشنا شد.

 

 

رولان غیر از رمان و زندگينامه ، نمایشنامه هایی با عنوان های: شکسپیر، روبسپیر و دانتون نيز نوشت. یک سال قبل از دريافت جايزه نوبل در۱۹۱۴ به سوئیس رفت و کماکان می‌نوشت. نوشته‌های ضد جنگ او در کتابی گردآوری شد و در همین کشور به چاپ رسید؛ بازتاب آن در فرانسه با اعتراض‌های شدیدی مواجه شد و او را وطن فروش و خائن نامیدند. رولان در جنگ جهانی اول با مقاله "روح و فکر آزاد"، عقاید صلح جویانه خود را مطرح کرد که باعث خشم نظامیان و ناسیونالیست ها شد. رولان شدیداْ صلح طلب بود و با جنگ مخالف بود و از اینکه در این جنگ بسیاری از آثار هنری از بین رفته انتقاد می کرد. چرا که معتقد بود از طریق نابودی آثار فرهنگی و فکری، یک نژاد انسانی نابود می شود. همین تمایلات صلح خواهانه اش دشمنان زیادی را بر ضدش شوراند. او را مورد افترا قرار می دادند و رولان آلمانی صدا می زدند. چرا که سبک نگارشش به سبک ادبی آلمانی نزدیک تر بود و میزان علاقه و ارادت او به آلمان و هنرمندان و موسیقی دانان این کشور درست به اندازه عشق و علاقه اش به هنرمندان و نویسندگان فرانسوی بود. در 1933 به دلیل مبارزه ضد فاشیستی از دریافت جایزه گوته که در آلمان به او اهداء شد، خودداری کرد. این اقدام او باعث شد که دانشجویان نازی آلمانی، بعدها در مراسم کتاب سوزی مشهور آنزمان، همراه آثار سایر نویسندگان مبارز ضدفاشیست، آثارش را به درون آتش بیندازند و فروش آنها را در کتاب فروشی ها ممنوع نمایند. رولان همچنین در رمانی به نام لی لولی که در ۱۹۱۹ به چاپ رسید جنگ را در قالب طنز ترسیم کرد. او از 1895 به آرمانهای سوسیالیستی علاقه یافت.

 

 

رولان با تکیه بر عقاید تولستوی به انتقاد از ابتذال اخلاقی جمهوری سوم فرانسه پرداخت. او آشکارا اعتراف می کرد که علاقه اش به نظام سوسیالیستی بخاطر امیدهای اخلاق انسانی است و نه به دلیل موفقیت های اقتصادی یا سیاسی. در پیام "درود به انقلاب اکتبر روسیه"، آن را واقعه ای آزادی بخش برای تمام خلق های جهان معرفی نمود. وی درسال 1934 با یک دوشیزه روسی ازدواج نمود و یکسال بعد همراه او به دعوت ماکسیم گورکی نویسنده مشهور روس به این کشور سفر کرد و در دیداری که از نقاط مختلف شوروی داشت زبان به تحسین از پیشرفتهای سوسیالیستی این کشور پرداخت. با استالین دیدار نمود اما هیچ گاه گرایشات مادیگرایی و سوسیالیستی کمونیستی پیدا نکرد. در حالیکه رولان شاید به گوشه هایی از آن در قالب تئوری موافق بوده هرگز در عمل آن را نپذیرفت. سرانجام درسال 1938 او زبان به انتقاد از سوسیالیسم گشود و از اینکه این مکتب باعث نابودی مذهب در زندگی انسان ها می گردد، گلایه کرد. رومن رولان 30 دسامبر سال ۱۹۴۴ بر اثر بیماری سل، در فرانسه درگذشت.

 

 

در پایان عمر به اندیشه های عرفانی شرقی گرایش پیدا کرد و از طرفداران گاندی، رهبر انقلاب مردم هند شد و در سال 1932 در سویس به دیدار گاندی رفت و کتابی تحت عنوان "پیغمبران هند جدید" را منتشر کرد. او در سال 1944 در سن هفتاد و هشت سالگی درگذشت. از جمله آثار اوست: رمان "ژان کریستف"، رمان "جان شیفته"، رمان "روح جادو شده"، رمان "كولا برونیون"، نمایشنامه "تراژی ایمان :شامل سنت لوییس -آئرت -پیروزی عقل"، نمایشنامه "تئاتر انقلاب : شامل ۱۴ ژوئیه - جورج دانتون -گرگ‌ها - زمانی که می‌آید"، نمایشنامه "لیلولی"، نمایشنامه "دیكه دوندن"، زندگی‌نامه "بتهوون"، زندگی‌نامه "هندل"، زندگی‌نامه "میکل آنژ"، زندگی‌نامه "لئو تولستوی"، زندگی‌نامه "گاندی"، "میّه"، "فراتر از جنگ"، "پیغمبران هند جدید"، "داستان‌های زیبای من"، مجموعه مقالات "یادداشتهای زمان جنگ"، مجموعه مقالات "خاطرات ایام جوانی"، "تاریخ اپرای اروپا پیش از ژان باتیست لولی و آلساندرو اسکارلتی" و "موسیقیدانان دیروز و موسیقیدانان امروز".

 

 

منابع برای مطالعه بيشتر:

 

 

غلامرضا طباطبايي مجد، دايره المعارف مصور زرين، تهران: زرين، 1374. ص 193.
عبدالحسين سعيديان، دايره المعارف ادبی، تهران: اميركبير، 1369. ص 345 .
سعيد كمالي دهقان، رومن رولان شهروند جهان بود: مروري بر زندگي و آثار رومن رولان، روزنامه اعتماد، ش1178 (12 مرداد 1385).
شبنم رضايی، زماني برای ديدن زماني برای بازنگری: نگاهي گذرا به زندگی و آثار رومن رولان، روزنامه همشهری، س يازدهم، ش ۳۵۹۸ (۱۱ دي ۱۳۸۳).

 

 

 

 

 

 

 

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]