تاریخ انتشار خبر: 22 مهر 1392 - ساعت 06:15:50
زهرا زواریان

زهرا زواریان

با راه‌اندازی ماه‌نامه‌ی ادبیات داستانی از سوی شهدی مرتضی آوینی، از اولین شماره‌ی این نشریه (آبان‌ماه1371( به عنوان دبیر هیأت تحریریه و ازشماری 8 ـ با شهادت شهید آوینی ـ در جایگاه سردبیر این مجله به فعالیت پرداخت.

وی از سال 1359 درآموزش و پرورش مشغول به کار شد و سال‌ها در دبیرستان‌های تهران، دینی تدریس کرد و تحصیلاتش را تا درجه‌ی‌ کارشناسی ارشد فلسفه‌ی غرب ادامه داد. با احساس علاقه  به نویسندگی، در کلاس های قصه نویسیِ حوزه  هنری که در آن زمان با حضور مدرّسانی چون رضا رهگذر، فریدون عموزاده خلیلی، محسن سلیمانی و حسن حسینی از اعتبار خاصّی برخوردار بود، شرکت کرد و با تلاش فراوان و فشرده، اولین داستانش را چاپ کرد و در اوایل دهه‌ی هفتاد با انتشار یک مجموعه‌ داستان، عملاً به جرگه‌ی داستان نویسان پیوست.

 

 

با راه‌اندازی ماه‌نامه‌ی ادبیات داستانی از سوی شهدی مرتضی آوینی، از اولین شماره‌ی این نشریه (آبان‌ماه1371( به عنوان دبیر هیأت تحریریه و ازشماری 8 ـ با شهادت شهید آوینی ـ در جایگاه سردبیر این مجله به فعالیت پرداخت و این مسؤولیت تا چاپِ شماره‌ی 26 و 27( آذر و دی‌ماه 1373) این ماه‌نامه ادامه داشت. او بعدها سردبیر«کتیبه» و سال‌نامه‌ی«ادب و هنر دینی» شد. وی نشر »یادبانو» را راه‌اندازی کرد و تعداد از کتاب‌های خود را در این مؤسسه به چاپ رسانید.

 

 

آثار قلمی زوّاریان را می‌توان در دودسته کلّی جای داد:

 

 

الف: آثار غیر داستانی: شامل آثار پژوهشی، سفرنامه و زندگی‌نامه‌های داستانی زنان بزرگ «رایحه نجابت»: تبیین مبنا و ارزش حجاب و عفاف(مدرسه، 70(، «تصویر زن در ده سال داستان نویسی انقلاب اسلامی» (حوزه‌هنری، 70)، «شبستان  دل» : سفرنامه‌ی حجِّ تمتّع «مدرسه، 69)، بیا، احمد»: «بیان داستان معراج پیامبر»(کانون پرورش فکری کودکان و نوجونان، 77)، « خاتون عشق» : زندگی ‌نامه‌ی داستانی نرجس خاتون، مادر گرامی امام زمان(قدیانی، 78) ـ از این اثر در اولین دوره‌ی مسابقه‌ی کتاب امام زمان(عج) تقدیر به عمل آمد. نقدهایی هم بر این کتاب نوشته شده که به دو مورد آن اشاره‌ می‌کنیم؛ آقای احمد شاکری در ماه‌نامه‌ی ادبیان داستانی با عنوان «شاهزاده‌ای که می‌خواست در خواب بماند» و آقای یوسف نیکفام در همین شماره‌ از نشریّه با عنوان «قصه‌ی مادر موعود» این کتاب را تحلیل وبررسی کرده‌اند ـ «بشهته‌ی من» : مروری بر زندگی و حالات بانوی کعبه، فاطمه بنت اسد(یادبانو، 82)، «دامنی از جنس آب» : داستان زندگی هاجر، همسر حضرت ابراهیم (یادبانو، 82)، «هم آغوش روشنایی» : مروری بر زندگی و حالات ربعه‌ی عدوّیه(یادبانو، 82) ، «چهار بانوی تاریخ ساز»(قدیانی،86)و ...

 

 

ب: آثار داستانی:

 

 

مجموعه‌ی داستان‌های «قامت بلندسپیدار» : جمع آوری 11 داستان دفاع مقدس(برگ، 68)، «نجوای حریر»، « مستانه»، « مهتاب»،‌«گزیده‌ی ادبیات داستانی معاصر»،« او آسمانی بود»(سروش، 84)، «تابوی عشق»(تکا، 87)، رمانِ«دیانا که بود» (افق، 83) ـ که شرح کشمکش‌های درونی را در آیینه می‌بیند و آن را روی بوم، نقاشی می‌کند؛ اما تصویر نه چشم دارد و نه لب، زندگی استاد مختل می‌شود؛ زیرا نمی‌تواند چهره‌ی حقیقی زن را بیاد ـ ورمان «خانم  نویسنده، سلام» که هنوز به چاپ نرسیده است.

 

 

 

 

 

آثار داستانی نویسنده با موضوع دفاع مقدس

 

 

الف: نجوای حریر، مجموعه ی داستانی (تهران، وزارت ارشاد اسلامی ومحراب قلم، 1369، چاپ اول)

 

 

در این کتاب 7 داستان با نام‌های نجوای حریر، شیوای شکستنی تو، غروب نسترن‌ها، شرافت نویسندگی، ویترن مریم، گل شمعدانی زیر باران و«در رؤیا» گرد آمده که 3 داستان آن با مسائل پیرامونی جنگ در ارتباط می‌باشد.

 

 

نجوای حریر، بیان ترس‌ها، نگرانی‌ها، کابوس‌ها، و دل‌مشغولی‌های زنی است که همسرش به شهادت رسیده و او در عالم رؤیا شوهرش را می‌بیند که او را با مهربانی به آرامش، صبر، بردباری و تلاش برای نگه‌داری و تربیت صحیح فرزند دعوت می‌کند.

 

 

شیوای شکستنی تو، حکایت حال دختری است که پدر، مادر و تنها نوزاد خانواده‌ی او که قرار بود به دنیا بیاید، در حادثه‌ی بمباران بیمارستان شهید شده و او تنها مانده است و اکنون در یک پرورشگاه زندگی می‌کند؛ ولی یاد پدر و مادرش همواره با اوست.

 

 

گل شمعدانی زیرباران، داستان زنی است که شوهرش در جبهه شهید شده و او اینک با خطره‌هایش زندگی می‌کند و در تلاش است تا آرامش خود را به دست آورد.

 

 

 

 

 

ب: مستانه، مجموعه‌ی داستان( تهران، برگ، 1371، چاپ اول)

 

 

از 9 داستان این مجموعه ـ مستانه، شب‌بوها، سپیداری در کویر، غزال گُم شده، افسانه‌ی عشق، پروانه‌ی سنگی، آینه‌های شکسته و تولستوی به ایران می‌آید ـ 2 داستان آن به موضوعات حاشیه‌ای جنگ مربوط است.

 

 

شب‌بوها، پدرِدختر 14 ساله‌ای، 6 سال پیش به جبهه رفته و اکنون خبر آورده‌اند که همراه سایر آزادگان در حال بازگشت به وطن خویش است. دختر که پس از شهادت مادرش در حج، هماره برادر کوچکش در روستا نزد مادربزرگش زندگی می‌کند، عازم خانه‌ی خودشان در تهران می‌شود تا آن را برای بازگشت پدرش آماده کند. پدر به خانه باز می‌گردد واحساسات عمیق او با عواطف لطیف دخترش گره می‌خورد.

 

 

افسانه‌ی عشق، حکایت دختری به نام« افسانه» است که مدتی پیش برای ازدواج با فؤاد، جانبازی که قادر نیست از تختش جدا شود، در برابر خانواده‌اش ایستاده بود. اکنون پدر و مادرش بدون رضایت او در حال گرفتن طلاق او از فؤاد هستند؛ ولی او به شدت به مخالفت با این موضوع می‌پردازد؛ زیرا زیبایی را در وسعت روح می‌بیند، نه در آراستگی جسم.

 

 

ج: مهتاب، مجموعه‌ی داستان (تهران، مدرسه، 1377، چاپ اول)

 

 

همه‌ی داستان‌های این مجموعه‌ موضوعی مرتبط با مسائل و پیامدهای جنگ دارند. مستی بود یا نبود؟ روایت بِدرودِ شهید آوینی با خانواده، تفحص در منطقه‌ی‌فکّه و در نهایت شهادت او.

 

 

علامت، دل من است، همسر شهیدی‌که خواهان شناسایی جنازه‌ی شوهرِ  شهیدش از میان پیکر مفقودالاثرهاست. سرانجام او را می یابد.

 

 

مهتاب، روایت انتظار بی‌پایان همسر آزاده‌ای برای بازگشت همسرش از اسارت است.

 

 

تابوت، بیان حالت پیرزنی است که به دنبال یک رؤیا، در مراسم تشییع پیکر شهدا به دنبال تابوت شماره‌ی 446 می‌گردد.

 

 

نازآفرین، داستان نوعروسی است که همسرش روزِ بعد از عقد، عازم جبهه شده و به دست دشمن اسیر گردیده است.

 

 

م. مثل موشک، تکرار کلمه‌ی موشک درکلاس به هنگام تدریس و به دنبال آن اصابت موشک به مدرسه.

 

 

برایم قصه بگو، واگویه‌ی دل نگرانی‌های مادری درباره‌ی دخترش که بر اثر مفقودالاثر شدن پدرش چشم انتظاری‌های دردناک و غم انگیزی را تحمل می کند.

 

 

درباره‌ی 3 داستان دیگر این مجموعه، یعنی نجوای حریر، نجوای شکستنی تو و افسانه‌ی عشق پیش از این توضیح دادیم. از این اثر در پنجمین «جشنواره‌ی انتخاب بهترین کتاب دفاع مقدس».

 

 

«تقدیر ویژه» به عمل آمد.

 

 

رضا رهگذر در ماه نامه‌ی ادبیات تحت عنوان« درغیاب داستان کوتاه»، تک تک داستان‌های این مجموعه‌ را به صورت گذرا به نقد کشیده است.

 

 

 

 

 

د: گزیده‌ی ادبیات معاصر(تهران، نیستان، 1378ة چاپ اول)

 

 

عناوین داستان‌های این مجموعه از این قرار است.

 

 

مهتاب، علامت، دل من است، تابوی عشق، مهراوه‌ی مقدس من، مستانه، افسانه‌ی عشق، عاطفه، غزال گُم شده، شیوای شکستنی تو.

 

 

به نقل از کتاب داستان نویسان دفاع مقدس

 

 

 

 

 

 

 

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]