تاریخ انتشار خبر: 01 آذر 1392 - ساعت 10:02:19
جنبش مشروطه

جنبش مشروطه

اثري است نسبتا كوتاه و مختصر در تاريخ مشروطه و مروري بر سير حوادث و مواضع شخصيت هاي موثر در نهضت.كتاب براي مخاطب جوان نوشته است.

درباره مشروطه آثار مختلفي نوشته شده است،برخي از اين آثار در زماني نزديك به مشروطه نوشته شده اند و برخي ديگر نيز در سال هاي بعد و با فاصله زماني نسبتا زياد از آن نهضت يا جنبش.در سال هاي اخير آثار نسبتا زيادي از ديدگاه ها و با اهداف گوناگون درباره مشروطه و شخصيت هاي اثر گذار آن نوشته شده است. كتاب«جنبشمشروطه» يكي از اين آثار است. اثري است نسبتا كوتاه و مختصر در تاريخ مشروطه و مروري بر سير حوادث و مواضع شخصيت هاي موثر در نهضت.كتاب براي مخاطب جوان نوشته است. دكتر داريوش رحمانيان در اين كتاب روايتي فشرده اما جذاب و تحقيقي از مشروطه عرضه كرده است.در ميان آثار منتشره در حوزه مشروطه مي توان اين كتاب را اثري معتدل و به دور از يك جانبه نگري دانست.البته مولف كتاب بيشتر به جانب مشروطه خواهان گرايش دارد و خود در گفتمان مدرنيته و تجدد قرار دارد و عصر مدرن را «عصر بالغ شدن مردم مي داند»!(ص 174) و به همين جهت از مشروعه خواهان و نقش آنان در مشروطه كمتر سخن مي گويد و از مطالب و عبارات كتاب معلوم مي شود كه افكار و ديدگاه هاي شيخ فضل الله نوري را چندان نمي پسندد و تقريبا هر جا که اسم او را مي آورد وی را در كنار حكومت استبدادي و حامي آن نشان مي دهد؛ مولف كتاب به تاسي و تحت تاثير از «تاريخ مشروطه ايران» نوشته احمد كسروي از «دو سيد» و نقش ممتاز آنان در مشروطه سخن مي گويد و سعي مي كند از شيخ فضل الله نوري و مواضع و تاثیر وی کمتر سخن بگوید.دكتر رحمانيان با وجود این رویکرد نسبت به شیخ فضل الله،در صفحه 152 كتاب مي نويسد:«بي گمان،اعدام شيخ فضل الله نوري يكي از خام ترين و نسنجيده ترين كارهايي بود كه انجام شد.اعدام اين مجتهد نامدار و برجسته، بسياري از مردمان و به ويژه علماء را اندوهناك و نسبت به آينده مشروطه ايران نگران و  بيمناك كرد...از ديد بعضي از اينان حادثه تلخ اعدام شيخ فضل الله،گواهي بر درستي هشدارهايي بود كه او و ديگر مخالفان مشروطه نسبت به ضديت مشروطه با دين و علماي دينداده بودند!» و با این سخن،ناخواسته گفتمان مشروطه خواهي و ديدگاه برگزيده خود را در كتاب نقد كرده است.درست است كه مولف عبارت خود را با علامت تعجب به پايان برده است[به اين معنا كه اين سخن را نمي پذيرد] اما ما مي توانيم اين علامت تعجب را برداريم و مولف و خواننده را به تامل دوباره در اين عبارت دعوت كنيم.قصدم دفاع از تمامي مواضع و رفتارهاي شيخ فضل الله نوري نيست اما واقعيت اين است كه شيخ نوري نه با مشروطه بلكه با مشروطه اي كه در مخالفت با دين تعمد دارد مخالف بوده و اين سخن كه «مشروعه خواهان در حاق ذهن خود با اساس مشروطيت مخالف بوده اند»(زرگري نژاد،غلامحسين، ،مقدمه،ص 25،نشر كوير) مطلب دقيقي نيست.

 

به هر حال و با وجود اين نكات، جنبش مشروطه اثري است رويهم رفته معتدل و تحقیقی و مولف توانسته است تصويري نسبتا جامع از جنبش مشروطه عرضه كند.به ويژه پي گفتار آن با عنوان«جنبش مشروطه:شكست يا پيروزي» مقاله اي خواندني و سودمند است.

 

 

به نقل از وبلاگ درصحبت كتاب

 

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]