تاریخ انتشار خبر: 15 آذر 1392 - ساعت 02:54:02
جمشید خانیان

جمشید خانیان

خانیان نوشتن را به طور جدی از دهه ۱۳۶۰ آغاز کرده است. در این دهه فقط داستان کوتاه بزرگسال می نوشت که حاصل آن مجموعه داستانی شد به نام "همیشه، همین وقت، همین بازی".

جمشید خانیان داستان نویس و نمایشنامه نویس، متولد هفدهم شهریور ۱۳۴۰ آبادان است.

 

 

خانیان نوشتن را به طور جدی از دهه ۱۳۶۰ آغاز کرده است. در این دهه فقط داستان کوتاه بزرگسال می نوشت که حاصل آن مجموعه داستانی شد به نام "همیشه، همین وقت، همین بازی". این مجموعه داستان در سال های نخستین دهه ی ۱۳۷۳ از سوی نشر "روشنگران" منتشر شد و نامزد نهایی جایزه ی گردون شد. در این سال ها در کنار داستان نویسی، به شکل جدی و مستمر نمایشنامه نیز می نوشت. نمایشنامه های "یک نیمروز در اتاق بازجویی" ،"پرگار" ، "چهارمین نامه" ، "روی نی بندی"، "عشق، سال ریکن" و "بازی نامه ی بابور" از جمله نمایشنامه های همین دوران است، که همگی روی صحنه های تاتر  تهران و شهرستان ها به اجرا در آمدند و از جشنواره های مختلف از جمله "تاتر فجر" و دوره های مختلف "جشنواره دفاع مقدس" رتبه های برتر را از آن خود کردند.

"بازی روی خط ممنوع"، "خداحافظ همفری بوگارت"، "سبور"، "او"، "ننه دلاور"، "یک نقش برای کاوه"، "فاصله های غریب" از آثار داستانی خانیان و "جستجو در متن" و "از زمینه تا درون مایه" دو اثری است در زمینه ی نقد و بررسی چندین داستان از فعالیت های او در دهه ی ۱۳۷۰ و سال های نخستین دهه ی ۱۳۸۰ است.

او درباره ی آثاری که برای بزرگسالان آفریده است چنین می گوید: "با اینکه هر کدام از آثار منتشر شده توانست برای من موفقیتی کسب کند، به ویژه ترجمه آن ها به زبان های لهستانی در مجموعه ای به نام "شام سرو و آتش" و روسی در مجموعه ای به نام "شهر فرنگ ایرانی" – توسط انتشارات سوتوچ، اما حالا بی رحمانه می توانم همه آنها را نقد کنم و پس بزنم."

در همین سال ها، نمایشنامه های او هم چنان به چاپ رسید و توسط گروه های نمایشی سراسر ایران به روی صحنه رفت. بسیاری از آن ها بیش از ۳۰ بار به اجرا در آمده است. دو نمایش نامه ی "چهارمین نامه" و "اسماعیل اسماعیل" جمشید خانیان است.

این دو نمایش نامه در یک کتاب به چاپ رسید و جوایز زیادی را از آن خود کردند.. آخرین اجرای این دو نمایشنامه و بررسی تطبیقی آن با آثار دو نمایشنامه نویس روس در مسکو و در پایان نامه دکترای تاتر آقای "اسماعیل شفیعی" انجام شده است. تحلیل تطبیقی آن نیز به شکل کتاب در روسیه به چاپ رسیده است. "روی نی بندی"، "دهانی پر از کلاغ" (اجرا شده در باکو)، "درون پیرهن یحیا" و "تکرار" از دیگر نمایشنامه های اوست که از سوی نشر صریر در یک مجموعه منتشر شده و بارها بر روی صحنه اجرا شده اند.

این نمایشنامه ها برگزیده ی جشنواره های زیادی نیز بودند که رتبه اول کمیته هنر در جشنواره هفته کتاب دفاع مقدس یکی از این جوایز است.

"آینه ای توی سقف" (برگزیده جشنواره ی مولهایم آلمان در سال ۱۳۷۸ و برگزیده ی جشنواره بین المللی تاتر فجر)، "آه از دست این ویکتور هوگو"، "غول زنگی قلعه ی سنگباران "، "روزی که زمین نان می شود"، "قتل آقای کاف و تردید" از دیگر نمایشنامه های اوست.

جمشید خانیان نویسندگی برای کودکان و نوجوانان را پس از سال ها کار در حوزه ی ادبیات بزرگسال آغاز کرده است. او در این باره چنین می گوید: "در دهه ۱۳۸۰ اگر اثر یا آثاری در زمینه ادبیات بزرگسال از من چاپ شده است، نگارش آن به قبل از این دهه می رسد. مثل "پر قیچی" که اخیرا توسط انتشارات علم به چاپ رسیده و یا "حافظه ای برای ناقه ی گوش شکافته" که مجموعه ی سه کار بلند داستانی مربوط به دهه ی ۷۰ است که قبلا نیز منتشر شده بود و اخیرا نیز توسط نشر "تکا" به چاپ رسیده است. این را گفتم چون سال هاست که دیگر خودم را متعلق به دنیای ادبیات بزرگسال نمی دانم و با افتخار خودم را نویسنده کودک و نوجوان می نامم. بنابراین آثار بزرگسال من را خیلی جدی نگیرید. من که نمی گیرم. من جزو معدود نویسندگان هستم که از ادبیات بزرگسال به ادبیات کودک و نوجوان راه پیدا کرده، چون برای من ادبیات کودک و نوجوان سرشار از پالوده گی و عرق ریزی روح است و نیز سرشار از سخت کوشی، کنجکاوی و بازیگوشی خلاقانه. عرصه ی سختی است و من این سختی را که پر از آفرینشگری ناب است، دوست دارم.

نخستین اثر او در زمینه ی ادبیات کودک و نوجوان رمان کوتاه "کودکی های زمین" است که توسط نشر صریر به چاپ رسید و برگزیده ی بهترین کتاب دفاع مقدس در چهارمین دوره و برگزیده بیست سال دفاع مقدس در هشتمین هفته کتاب سال ۱۳۷۹ شد. "شب گربه های چشم سفید"، برگزیده ی ششمین دوره انتخاب کتاب سال ماهنامه ی سلام بچه ها و پوپک و برگزیده ی جشنواره ی کتاب کودک و نوجوان سال ۱۳۸۷، "خشایارشا" برگزیده ی سومین جشنواره کتاب های اموزشی رشد، "کوسه ماهی" کاندید مرحله نهایی جایزه مهرگان ۱۳۸۲، "آریایی ها"، "شبی که جرواسک نخواند" کاندید مرحله نهایی جایزه ی مهرگان ۱۳۸۳ و برگزیده ی نخست کتاب سال شهید حبیب غنی پور ۱۳۸۳ و برگزیده ی شورای کتاب کودک در سال ۱۳۸۳، "قلب زیبای بابور" کاندید مرحله نهایی جایزه مهرگان ۱۳۸۳ و برگزیده ۲۰۰۵ کتابخانه مونیخ، "لاک پشت فیلی" برگزیده کتاب سال شهیدحبیب غنی پور-۱۳۸۶ "ناهی" برگزیده کتاب سال شهید حبیب غنی پور- ۱۳۸۷، "طبقه ی هفتم غربی" برگزیده ی کتاب فصل - بهار ۱۳۸۷ آثار او در حوزه ی ادبیات کودکان و نوجوانان است. رمان "غوص عمیق" سال ۱۳۸۸ و "عاشقانه های یونس در شکم ماهی" سال ۱۳۸۹ از تازه ترین آثار اوست که از سوی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر شده است.

 

به نقل از کتابک

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]