تاریخ انتشار خبر: 19 آذر 1392 - ساعت 01:43:40
دفتر شعر بال های بایگانی

دفتر شعر بال های بایگانی

این کتاب در 6 بخش سامان یافته است. یکی از ویژگی‌های خوب این کتاب دسته بندی‌ اشعار بر اساس تاریخ سروده شدن است. بعضی از غزل‌هاعاشقانه عاشقانه هستند و در بسیاری دیگر از غزل‌ها احساس اعتراض و تنهایی زبانه می‌کشد.

«بال‌های بایگانی» جدیدترین کتابی است که از سید حسن حسینی منتشر شده است؛ شاعری که سال‌هاست از میان جمع گرم شاعران معاصر پر کشیده است. شاعری که از او به عنوان یک شاعر نام آور و موفق یاد می‌کنند،‌ که شاید اگر فرصت بیشتری داشت، اشعار درخشان‌تری نیز از او به جای می‌ماند. شاعری که خودش علاقه چندانی به انتشار کتاب‌های شعرش نداشته اما دستش در سرودن اشعار بسیار پر بوده است و این کتاب مجموعه‌ای از اشعار منتشر نشده این شاعر است که انتشارات افق آن را منتشر کرده و سهیل محمودی و ساعد باقری اشعار کتاب را گردآوری کرده‌اند.

البته پیش از این کتاب و پس از فوت سیدحسن حسینی با همراهی و نظر چند تن از دوستان این شاعر، مانند قیصر امین پور مجموعه‌ای از شعرهای او جمع آوری و منتشر شد که می‌توان در این میان به کتاب‌های «ملکوت سکوت»، «سفرنامه گردباد»، «از شرابه‌های روسری مادرم» و «نوش داروی طرح ژنریک» اشاره کرد و هم اینک «بال‌های بایگانی» بخش دیگری از اشعار منتشر نشده این شاعر است.

در پیشگفتار کتاب آمده است:

«آشنایی در خور تحسین او با ادبیات و شعر معاصر عرب و انگلیسی زمینه‌ای شده بود که اطلاعاتش از ادبیات و هنر جهانی به روز باشد و از آرا  آثار آن سوی مرزهای جغرافیایی، شناختی به کمال کسب کند. ترجمه‌های سید حسن حسینی از آثار شاعران و ادیبان جهان عرب و نیز کتاب بسیار ارزشمند «مشت در نمای درشت» در باب پیوند سینما و ادبیات و شعر، نمونه‌هایی مناسب برای نشان دادن دغدغه‌ها و تحقیقات و تلاش‌ها او در این عوالم است.

آن چنان که دوستان نزدیک سید حسن حسینی شاهد بوده‌اند او در همه سال‌های عمر کوتاه ولی پربار خود یکسره در کار نوشتن و سرودن بود اما به چاپ سروده‌های خود به شکل مجموعه شعر  کم توجه بود و رغبت چندانی به این کار نشان نمی‌داد...»

این کتاب در  6 بخش سامان یافته است. بخش اول رستخیز روح نام دارد و مجموعه‌ای از غزل‌های این شاعر است. نام بخش دوم زبان لحظه‌ها است و مجموعه‌ای از قطعه‌ها. بخش سوم بخوان برای دل من نام دارد و ترانه‌های سیدحسن حسینی را در خود جای داده است. در بخش چهارم رباعی‌ها و دوبیتی‌ها او با پیراهنی از شتاب آرام گرفته‌اند. بخش پنجم نیز تک افتاده‌های قفسی نام دارد که مفردات سید حسن هستند و سرانجام در بخش پایانی کتاب با نام بیداری تو محرابی مقدس است،‌ مجموعه ای از سپیدها و نیمایی‌های این شاعر آمده است.

یکی از ویژگی‌های خوب این کتاب دسته بندی‌ اشعار بر اساس تاریخ سروده شدن است. غزل‌های سید حسن از سال 68 شروع می‌شوند و به سال 81 می‌رسند. یکی از مهم‌ترین مشخصه‌های غزل‌های او در کتاب بیت‌های کوتاه و آهنگین او است. او در بیشتر غزل‌هایش حضور دارد، یا از خود می‌گوید یا از ما . او معمولا دنبال چیزی است و چیزی را می‌جوید . بعضی از غزل‌های او عاشقانه عاشقانه هستند و  در بسیاری دیگر از غزل‌ها احساس اعتراض و تنهایی زبانه می‌کشد. مثل این غزل:

دلم آهنگ خستگی دارد

احتمال شکستگی دارد

سیم ناکوک این دو تار غریب

رو به سوی شکستگی دارد...

همچنین او در غزل گریه این حس را دوباره و به گونه دیگری می‌سراید:

ظاهرم را مبین که خندانم

در دلم زار زار می‌گریم

روز روشن به خنده مشغولم

لیک شب‌های تار می‌گریم

اشک بیهوده‌ام نمی‌گوید

که برای چه کار می‌گریم...

**نیایش‌های سید حسن

اما بسیاری از غزل‌های عاشقانه او نیایش واره هستند با الفاظی بسیار لطیف و ناب خطاب به خداوند.

...دیده بسته ز درگاه تو دورم انداخت

این زمان دیده گشودم، به تو برمی‌گردم

تا بگویم شب و شلاق چه با انسان کرد

با سراپای کبودم به تو برمی‌گردم

تو همان منزل امنی که ز چنگال زمان

خویشتن را چو ربودم به تو برمی‌گردم..

البته سید حسن مشخص است که شاعری‌ بی‌تاب است، او می‌خواهد فریاد بکشد و بگوید و بسراید و اعتراض کند و از غم‌ها بگوید:

مشت سکوتم به دهان می‌خورد

واژه به دیوار زبان می‌خورد

از ستم مردم بی‌آبرو

همچو منی غصه نان می‌خورد

و این حس اعتراض و تمایل او به گفتن در حدی است که در شعر دیگری می‌سراید:

پند چون آب روانم مدهید

آب در خرمن آتش شرر است

پای تا سر تب فریادم،‌ لیک

سر و کارم همه با گوش کر است

بر دهانی که قفس را ماند

خنده مرغی است که بی‌بال و پر است

* اخوانیه‌ای که مخاطبش مشخص نیست

حسینی در میان شعرهایش هم اخوانیه دارد و هم صورت حالی که درباره محرم است. اخوانیه او معلوم نیست که خطاب به چه کسی سروده شده است اما  معلوم است که بعد از مدتی دلخوری بین او سید حسن حسین سروده شده و به نعمت حب آل علی(ع) کینه‌ها تبدیل به برادری شده است. او در پایان غزلش یعنی در پایان اخوانیه‌اش می‌سراید:

بیا اشک ریزان به یاد علی

بباریم آیینه تر به هم

خورانیم بر کوری دشمنان

ز مهر علی نقل باور به هم

نگاه او به محرم نیز بسیار متفاوت و زیبا است. در بخشی از غزل صورت حال او می‌خوانیم:

عزای تو پرواز را سر برید

نگونسار شد بیرق بال من

ز شلاق غم شاهراهی کبود

دویده ست در صورت حال من

یزید فراغت مرا تشنه کشت

به همدستی شهر اقبال من...

**فراز و فرودهای یک عاشقانه بی‌نظیر

البته همان طور که اشاره شد در میان  غزل‌های اندک این کتاب  سید حسن حسینی عاشقانه‌های فوق العاده زیبایی دارد. یکی از غزل‌های بسیار زیبای سید حسن غزل «گزینه» است که این گونه شروع می‌شود:

گریزی ندارم که شعری بگویم

دل نازکت را به نحوی بجویم

و سپس شاعر از دلتنگی خودش و پشت گرمی‌اش به معشوقش می‌گوید بعد از او گله می‌کند و در میان این گله از بغض‌هایش می‌گوید و از نامهربانی‌های معشوقش و کار را به جایی می‌رساند که با گله می‌سراید

من از مصرف عشق پرهیز دارم

زیان دیده دائما صرفه جویم

و باز دوباره در شعرش بغض‌ها جان می‌گیرد و گلایه‌ها بیشتر می‌شود اما با این وجود، فراز و فرودهای این غزل زیبا در بیت پایانی این چنین کامل می‌شود:

تو با برق الماس چشمت click کن

بمیرم، بمانم، بخندم، بمویم؟!

**بیت‌های غافلگیر کننده یک شاعر بالدار

البته شعرهای سید حسن حسینی به قدری زیبا، متفاوت و زبان حالی دست یافتنی و نزدیک به مخاطب دارند که بسیار بیشتر از این مرور کوتاه می‌توان درباره آنها نوشت و گفت. در مجموع تعبیر‌های سید حسن هم غافلگیر کننده هستند، ‌هم  زیبا و این حس هم در غزل‌ها، هم در قطعه‌ها و هم در رباعی‌ها و مفردات خود را نشان می‌دهد. مثلا یکی از رباعی‌های بسیار زیبای این شاعر چنین است:

چو جان در مجلس تن پرده‌ای نیست

بر این راز نمایان پرده‌ای نیست

مواظب باش ای دل تا نیفتی

که در ایوان عالم نرده‌ای نیست!

البته یکی دیگر از ویژگی‌های شعر سید حسن تواتر استفاده از کلمه‌هایی چون مرغ،‌ بال، قفس و صیاد است. این شاعر دو بال دارد که نگرانشان است. نگران بایگانی‌شدنشان و نگران در قفس ماندنشان. او با بال‌هایش احساس می‌کند و شعر می‌گوید. بیت‌های

دلتنگ‌ترین منظره در عالم پرواز

مرغی است که در کنج قفس بال گشوده است

یا

خود فریبی عادت ما گشت ورنه آگهیم

بال کوبیدن به دیوار قفس پرواز نیست

یا

بال ما پرونده پرواز بود

بایگانی در قفس شد عاقبت

نمونه‌هایی اندک از شعرهایی است که سید حسن حسینی در وصف بال و پرش گفته است.

علاقه مندان به شعر و ادب می‌توانند کتاب بال‌های بایگانی را از انتشارات افق بخرند. این کتاب 136 صفحه دارد و با قیمت 6500 تومان منتشر شده است.

 

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]