تاریخ انتشار خبر: 24 دي 1392 - ساعت 01:37:13
 بیان نوع مواجهه‌ی ایرانیان با عالم جدید

بیان نوع مواجهه‌ی ایرانیان با عالم جدید

نویسنده نشان می‌دهد که پس از جنگ‌های ایران و روس و شکست ایران، چگونه عباس میرزا و قائم مقام متوجه عقب ماندگی ایران از دنیای جدید شدند و پس از او شخصیت‌هایی چون امیرکبیر در صدد اصلاحات برآمدند.

«مدرنیته» مفهومی است که پس از رنسانس در دنیای غرب پدید آمد؛ مفهومی که به سرعت فراگیر شد و موج آن دیگر اکناف جهان را نیز تحت تأثیر قرار داد و همچنین واقعیت ِ این مفهوم، از طرفی پیشرفت تکنولوژیک علم بشری و از دیگر سو، مبانی فکری و آثار نظری این مؤلفه است.
 
«تجدد» را می‌توان ترجمانی از این مفهوم دانست که آن‌گاه که به کشور ما رسید، با تأثرات گوناگونی روبرو شد که کتاب رویارویی با تجدد به قلم عبدالله نصری نوع مواجهه‌ی ایرانیان با عالم جدید را بیان می‌کند که در جلد اول تا زمان مشروطه مورد بررسی قرار می‌گیرد. 

صرف نظر از روابط سیاسی، در مقطعی از تاریخ ما مجبور شدیم درباره‌ی عالم جدید به تأمل بپردازیم و این تأملات هم از سرناپاری بود، نه شناسایی و فهم دقیق دنیای جدید غربی که نویسنده در تلاش است در این کتاب روشن کند که در سیر تاریخی‌ای که ما با دنیای جدید و تکنولوژیک غرب روبرو شدیم، چگونه مواجه‌ای با این مؤلفه داشتیم.

گرچه مبنای بحث‌های کتاب تاریخی است، اما روش نویسنده در بررسی‌هایش، پژوهش تاریخی نیست، بلکه او با اندیشه‌هایی ذره ذره که تاریخ را ساخته‌اند، سروکار دارد.

نویسنده نشان می‌دهد که پس از جنگ‌های ایران و روس و شکست ایران، چگونه عباس میرزا و قائم مقام متوجه عقب ماندگی ایران از دنیای جدید شدند و پس از او شخصیت‌هایی چون امیرکبیر در صدد اصلاحات برآمدند. 

زمزمه‌های ابتدائی عقب ماندگی ایران از دنیای جدید، با گزارش‌های سفرنامه‌ای افرادی که به دیگر کشورها سفر داشتند، آغاز شد و به تدریج متفکران هریک به شیوه‌ای به آسیب شناسی نظام سیاسی و اجتماعی ایران پرداخته و هریک نسخه‌ای برای پیشرفت کشور پیچیدند. 

مسشارالملک، آخوندزاده، میرزاملکم خان، سیدجمال الدین، طالبوف، سیدجمال الدین اسدآبادی، آقاخان کرمانی و تقی زاده از جمله شخصیت‌هایی بودند که در این عرصه هر یک تلاش‌هایی متفاوت داشته‌اند و مؤلف درصدد معرفی شخصیت و اندیشه‌ی آنها است.

آشنایی با فلسفه‌ی غرب، احداث مدارس جدید که در آنها علوم جدید و زبان‌های خارجه تدریس می‌شود و انتشار رسائلی که در آنها از مقولات مدرن سخن گفته شده از جمله زمینه‌های شکل گیری گفتمان تجددخواهی در ایران هستند که نویسنده به تفصیل آنها و تشریح هریک از مواردشان برآمده است.

اما در تاریخ گذشته ایران، جریان «مشروطیت» بستری بود که برای ثمربخشی تمام گذشته‌ی تفکر تجددخواهی فراهم شد و مؤلف نیز با این باور که مشروطیت نقطه‌ی عطفی در مواجهه‌ی ما با مدرنیته بود، به تحلیل نهضت مشروطه از این منظر نشسته و جریان‌ها و شخصیت‌ها و اندیشه‌های گوناگون حاضر در این عرصه، و همچنین تحلیل‌های بعدی مشروطیت را به بررسی و تأمل می نشیند.

بررسی جایگاه شیخ فضل الله نوری، میرزای نائینی، حوزه نجف و جریان مشروعه‌خواهی و مشروطه‌خواهی و ... و از دیگر سو مؤلفه‌های همچون مساوات، آزادی، مشروطیت، قانونگذاری و... از مباحث مطرح شده در این بخش است که نویسنده یکی یکی آنها را عنوان کرده و با استناد به مستندات تاریخی بررسی می‌کند.

این کتاب در 514 صفحه از سوی نشر علم به چاپ رسیده است.

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]