تاریخ انتشار خبر: 21 تير 1393 - ساعت 05:06:52
شخصیت امام مجتبی (ع)

شخصیت امام مجتبی (ع)

بسته پیشنهادی پیش‌رو با محوریت زندگانی و شخصیت امام حسن مجتبی (ع) به معرفی دوازده کتاب در این موضوع پرداخته است.

کتابستان به مناسبت میلاد امام حسن مجتبی (ع) در قالب یک بسته برای علاقه‌مندان به مطالعه در ابعاد مختلف زندگانی این امام بزرگوار سیزده کتاب را معرفی می‌کند:

1

حسن بن علی(ع) امام مصلح

مرضیه محمدزاده

انتشارات دلیل ما

شیعیان و محبین اهل بیت عصمت و طهارت باید به خوبی دوران پر فراز و نشیب خاندان پیامبر اکرم(ص) را بدانند تا دچار شبهه‌افکنی‌های دشمن نشوند؛ بنابراین برای هر فرد مؤمنی لازم است که پیرامون زندگانی چهارده معصوم کتاب‌های معتبری را مطالعه کند.

کتاب حسن بن علی(ع) امام مصلح نوشته مرضیه محمدزاده با استفاده و اتکاء به منابع معتبر تاریخ اسلام بخشی از مظلومیت و ایثار حضرت را به تصویر کشانده که مطالعه آن برای اهل فن و عموم مردم مفید و قابل استفاده خواهد بود.

طبق مقدمه نویسنده در این پژوهش با بهره‌گیری از تمامی کتاب‌های قدیمی و کتب نویسندگان جدید که به نوعی از امام حسن(ع) سخن گفته‌اند، سعی شده زندگی حضرت از تولد تا پس از شهادت مورد بازشناسی قرار بگیرد و در این رهگذر اوضاع سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و نظامی جامعه اسلامی  در این دوره بیان و مورد ارزیابی و تحلیل قرار گیرد تا مخاطب بداند که پیامبر اکرم(ص) دین خود را به چه ارزش‌هایی پایه‌گذاری کرده و همچنین چه مسایل و مصائبی برای دین و خاندان ایشان آمده است.

نگارنده در این کتاب در برخی از موضوعات و اتفاقات زندگی امام حسن(ع) اقوال مختلف را بیان و مورد بررسی قرار می‌دهد و همچنین از تحلیل و بررسی روایات متفاوت و نقل‌های مختلف تاریخی نیز غفلت نکرده و سعی کرده  اقوال نادرست، روایات جعلی و نقل‌های بی اساس را برای مخاطب روشن و به صورت علمی آن را رد بکند.

دشمنی‌ها و کینه‌‌های افراد مختلف و جریان‌های معلوم الحال در طول تاریخ همیشه دامنگیر اهل بیت عصمت و طهارت بوده و تلاش کرده‌اند که با ترفندهای مختلف چهره معصوم و پاک خاندان پیامبر(ص) را مخدوش سازند که در این کتاب خواننده با گوشه‌ای از این تهمت‌ها  و شبهات آشنا می‌شود و جواب این تهمت‌ها را نیز دریافت می‌کند.

نویسنده اسناد مباحث خود را در پاورقی ذکر می‌کند و همچنین در مقدمه کتاب نیز اشاره‌هایی به کتاب‌های قدیمی و مرجع دارد که مطالعه و دانستن آن برای تحقیق و پژوهش بیشتر بسیار مفید خواهد بود و می‌توان گفت یک کتابشناسی درباره امام حسن(ع) محسوب می‌شود.

 مباحث کتاب حاضر در سه فصل  که هر فصل  دارای هشت بخش می‌باشد؛ تنظیم شده است که در فصل اول با عنوان از تولد تا امامت رویدادهای زمان تولد تا آغاز امامت ایشان مورد بررسی قرار می‌گیرد و جریان نامگذاری، شمایل امام، فرزندان حضرت، شخصیت امام حسن مجتبی(ع)، جلوه‌های تربیتی امام، نقش تربیتی پیامبر(ص) در تربیت حسنین(ع) و آیات دال بر شانیت اهل بیت گوشه کوچکی از مباحث این فصل است.

امامت امام حسن(ع)، جنگ، صلح، ورود به کوفه، بازگشت به مدینه، اصحاب و راویان امام، احتجاجات  و شهادت امام از عناوین هشت بخش فصل دوم این کتاب است که خواننده با حوادث آغاز امامت تا زمان شهادت آن امام بزرگوار آشنا می‌شود و همچنین دوران امامت حضرت نیز مورد تحلیل قرار می‌گیرد.

فصل سوم و پایانی این کتاب با عنوان مواریث علمی امام به بررسی و تقسیم‌بندی احادیث منقول از آن حضرت پرداخته است که مخاطب در محورهای توحید، ثقلین، راه زندگی، رمز جاودانگی، سائل و مسؤل و تربیت با سخنان ارزشمند و گوهربار امام حسن(ع) آشنا می‌شود که می‌توان گفت مطالعه این بخش روایی و حدیثی کتاب بسیار سودمند و ارزشمند است و همچنین نویسنده چهل حدیث مختلف از حضرت را نیز نقل در بخش هفتم این فصل ذکر می‌کند. 

این کتاب در 708 صفحه از سوی انتشارات دلیل ما  به چاپ رسیده است.

2.حقایق پنهان-پژوهشی در زندگانی سیاسی امام حسن مجتبی(ع)

احمد زمانی

بوستان کتاب

چهارده معصوم شخصیت‌های جامع و چند بعدی هستند که تمام ابعاد زندگانی این بزرگواران برای سعادت و کمال بشری الگو و سرمشق است و نباید یک بعد را گرفت و بعد دیگری را رها کرد بنابراین همانطور که زندگی فردی، خانوادگی و عبادی معصومین برای ما حجت است، سیره و روش سیاسی و اجتماعی آنان نیز برای بشر سرمشق و بهترین راهنما محسوب می‌شود بر افراد مؤمن لازم است که به این بعد سیاسی اهل بیت توجه کنند و معرفت خود را در این زمینه افزایش دهند.

کتاب حقایق پنهان- پژوهشی در زندگانی سیاسی امام حسن مجتبی(ع) به قلم احمد زمانی پژوهشی مسند است که با ارایه تحلیل‌های علمی و اجتماعی کارنامه اقامت ده ساله امام در مدینه پس از صلح تحمیلی را که بسیاری از نویسندگان و تحلیل‌گران غفلت کرده‌اند، به خوبی ترسیم می‌کند.

چگونگی ساختار شخصیتی امام حسن(ع)(دوران کودکی و نوجوانی)، مسؤلیت‌های سنگین در دوران حاکمیت امیرمؤنان، دوران پرماجرای امامت و خلافت ظاهری آن حضرت، انگیزه‌های صلح و بررسی مواد صلح‌نامه و پاسخ به برخی از شبهات و اشتباهات در این موضوع، دوران ده ساله پایانی عمر مبارک آن بزرگوار در مدینه منوره و جریان جنگ سرد با حاکمان بنی امیه و تهاجم فرهنگی امویان و عباسیان و بررسی انگیزه‌های شیطانی آنان از شش محور اصلی مباحث کتاب پیش‌رو است.

ایجاد شبهه در اذهان مردم نسبت به اهل بیت و نسبت‌های ناروا به این خاندان از جمله ترفندهای دشمنان اسلام ناب است که امام حسن(ع) نیز از این دشمنی‌ها استثنا نشده و برای مخدوش ساختن چهره ایشان اتهاماتی را نسبت داده‌اند که نویسنده در لابه‌لای مباحث به آن اشاره و جواب داده و همچنین نگارنده در یک فصل مستقل با عنوان تهاجم فرهنگی امویان و عباسیان نمونه‌های دیگری از این اتهامات را مورد بررسی قرار داده است.

نویسنده در این فصل بعد از نقد و بررسی شبهات و اتهامات مرجع و مصدر این‌گونه روایات را هم برای مخاطب بیان می‌کند و این نکته را متذکر می‌شود که سه راوی مدنظر و منشای این اتهامات نه تنها از نگاه شیعه بلکه از نظر اهل سنت نیز مورد وثوق و اطمینان نبوده که متاسفانه برخی از نسبت‌های نادرست بر اساس نقل‌های سه راوی مردود صورت گرفته است.

یکی دیگر از ویژگی‌های خوب و قابل ذکر  این کتاب فصل پانزدهم است که نویسنده برخی از آثار و تالیفاتی که به صورت مستقل برای رفع اتهامات و خنثی نمودن تهاجم فرهنگی دشمن و معرفی امام پرداخته‌اند را نام می‌برد و البته این نکته را نیز متذکر می‌شود که درصدد تایید یا تکذیب محتویات کتاب‌های معرفی شده نمی‌باشد.

خواننده در این فصل با سی و یک اثر عربی، سی و شش تالیف فارسی، ده کتاب به زبان اردو و دو اثر به زبان ترکی آشنا می‌شود و همچنین  نویسنده در پایان همین فصل چند نسخه خطی که درباره امام حسن(ع) نوشته شده و از نظر قدمت حایز اهمیت است را بیان می‌کند.

رهبری در اسلام، نگاهی گذرا به دوران کودکی امام مجتبی(ع)، ویژگی‌های امام مجتبی(ع)، حسن بن علی پس از رحلت پیامبر(ص)، مسؤلیت‌های امام مجتبی در دوران حکومت امیرالمؤمنین(ع)، امامت و رهبری، انگیزه‌های صلح، بازگشت به مدینه منوره، مسومیت امام مجتبی(ع)، شهادت مظلومانه امام مجتبی(ع)، اوج استبداد و ستم امویان، تهاجم فرهنگی امویان و عباسیان، فرزندان امام حسن(ع)، چهل حدیث برگزیده از مجموعه سخنان درربار امام مجتبی(ع) و کتابشناسی عناوین پانزده فصل کتاب حاضر است.

این کتاب 448 صفحه‌ای که از سوی بوستان کتاب به چاپ رسیده، دارای مقدمه‌ای از سوی آیت الله سبحانی نیز است که بر اعتبار این اثر افزوده است.

3.قصه صلح خونین- تاریخ زندگی سیاسی، اجتماعی حضرت امام حسن مجتبی(ع)

علی نظری منفرد

انتشارات سرور

گاهی از اوقات به جهت نداشتن علم و اطلاعات کافی درباره یک موضوع به قضاوت می‌نشینیم که این کار جز پشیمانی و عکس‌العمل اشتباه نتیجه‌ای دیگر به دنبال نخواهد داشت، بنابراین در رویدادهای تاریخی و حوادث گذشتگان خصوصا معصومین نباید بدون اطلاع کافی و شناخت لازم قضاوت کنیم و به همین جهت است که عده‌ای در باب صلح امام حسن(ع) دچار اشتباه و حتی گرفتار تهمت‌زنی به شخصیت حضرت شده‌اند.

کتاب قصه صلح خونین- تاریخ زندگی سیاسی، اجتماعی حضرت امام حسن مجتبی(ع) نوشته علی نظری منفرد با بهره‌گیری از منابع دست اول و اصلی گوشه‌ای از زندگانی دومین اختر تابناک ولایت و امامت را برای مخاطب تبیین کرده و همچنین نگارنده سعی کرده از نقل مطالب ملال‌آور و از توضیحات و تحلیل‌های اضافی پرهیز کند.

نویسنده معتقد است که اگر به وضعیت اجتماعی و جو سیاسی، برخوردها و موضع‌گیری‌ها، سخنرانی‌ها، نامه‌ها و به طور کلی رویدادهای عصر حضرت دقت لازم شود، بی‌شک قضاوت‌ها در خصوص صلح امام حسن(ع) به‌گونه‌ای دیگر خواهد بود که در همین راستا فضای سیاسی حضرت را ترسیم و اطلاعات خوبی پیرامون جریان صلح امام را به مخاطب ارایه می‌دهد و همچنین برخی از سؤالات و شبهات  نیز پاسخ می‌دهد.

این کتاب در پانزده فصل تنظیم شده که نگارنده در فصل اول اهل بیت در قرآن و کلام پیامبر(ص) را بیان کرده و در فصل دوم خواننده را با دوران کودکی حضرت و در فصل سوم با دوران زمامداری امام حسن(ع) آشنا ساخته است و همچنین نویسنده در فصل چهارم با عنوان بنی امیه شخصیت پلید و راه‌کارهای مبارزاتی  معاویه ملعون را مورد بررسی قرار داده و مخاطب را با بدعت‌های این فرد و برخی از همراهانش آشنا کرده که مطالعه این فصل برای شناخت چگونگی دشمنی و بی اعتقادی معاویه و بنی امیه نسبت اسلام بسیار مفید خواهد بود.

در فصل پنجم این کتاب تحلیلی پیرامون صلح امام حسن(ع) با معاویه ارایه شده  و اموری که آن حضرت را مجبور به پذیرش این صلح کرده از سوی نویسنده در این فصل ذکر شده است و همچنین در فصل ششم دوران پس از صلح نیز مورد بازشناسی قرار می‌گیرد.

یاران  امام(ع) عنوان فصل هفتم کتاب است که نویسنده به معرفی یاران واقعی حضرت پرداخته و از سوی دیگر با بیان این‌نکته که مشکل حضرت فقط با دشمنان نبوده و بلکه برخی از دوستان و یاران نیز به جهت ندانستن حکمت صلح به مخالفت پرداخته‌اند که اسامی این افراد در این فصل ذکر شده است.

در فصل هشتم جریان بازگشت امام حسن(ع) به مدینه و وداع با کوفه بیان می‌شود و در فصل نهم مناظره‌های حضرت با دیگران از جمله عمروبن عثمان، معاویه، مغیرة بن شعبه، جمعی از بنی امیه، اهل عراق و ... ذکر شده است که مطالعه این فصل برای خواننده خالی از لطف نخواهد بود.

امام حسن(ع) از دیدگاه دیگران، منزلت و جایگاه امام حسن(ع)، ویژگی‌های امام(ع)، همسران و فرزندان امام حسن(ع)، شهادت امام حسن(ع) از عناوین فصل دهم تا فصل چهاردهم است که نویسنده با تکیه بر منابع دینی اطلاعات خوبی را در این موضوعات به مخاطب خود ارایه می‌دهد.

فصل آخر با عنوان رویدادهای مهم عصر امام حسن(ع) وقایع مهم تاریخی سال چهلم هجرت تا سال پنجاه را به صورت فهرست‌وار در هر سال جداگانه بیان می‌کند و همچنین نویسنده در پایان کتاب با عنوان کتابنامه 118 اثر را ذکر می‌کند که برای تحقیق و پژوهش بیشتر مفید است.

این کتاب در 477 صفحه از سوی انتشارات سرور به چاپ رسیده است.

4.زندگانی امام حسن مجتبی(ع)

آیت الله هاشم رسولی محلاتی

بوستان کتاب

شیعیان و دوستداران اهل بیت باید بیش از دیگران از زندگانی معصومین اطلاعات داشته باشند، بنابراین بر هر فرد مؤمن و شیفته خاندان رسالت لازم است که با مطالعه کتاب‌های مناسب معارف خود را نسبت به اهل بیت افزایش دهد و برای الگوپذیری ابعاد مختلف زندگانی حضرات معصومین را فرا بگیرد.

کتاب زندگانی امام حسن مجتبی(ع) نوشته آیت الله سید هاشم رسولی محلاتی با تکیه بر منابع دینی و با استفاده از آیات، روایات، نقل‌های تاریخی، کتاب‌های مختلف شیعه و سنی و شعر در قالب دوازده فصل ابعاد مختلف زندگانی حضرت را برای مخاطب روشن ساخته است.

نویسنده در پاره‌ای از مباحث روایات و نقل‌های مختلف را ذکر می‌کند و در ادامه به بررسی و نقد آنان می‌پردازد و همچنین در برخی از موارد در قالب یک درس آموزنده نکات خوبی از زندگانی حضرت را برای خواننده بیان می‌کند که می‌تواند در زندگی فرد تاثیرگذار باشد.

استفاده از شعر عربی، ذکر متن عربی روایات، ذکر اسناد در پاورقی، ارایه مباحث به صورت منطقی و منظم، ذکر اقوال مختلف،‌ بهره‌گیری از منابع مختلف و گوناگون، طرح برخی از مباحث روایی، پاسخ‌گویی به برخی از شبهات و ذکر احادیث از کتب اهل سنت از دیگر ویژگی‌های کتاب حاضر است.

نویسنده در فصل اول جریان ولادت و نام‌گذاری حضرت را مورد بحث قرار می‌دهد و در فصل دوم زندگی حضرت در زمان رسول خدا(ص) را مورد بررسی قرار می‌دهد و از شدت علاقه حضرت به ایشان و استعداد فوق‌العاده امام حسن(ع) سخن می‌گوید.

شمه‌ای از فضایل حسنین(ع) در دوران کودکی و نوجوانی عنوان فصل سوم این کتاب است که نگارنده فضایل حضرت را در قرآن و روایات بیان کرده و در پایان نیز به یک اشکال درباره فضیلت حضرت جواب داده است.

نویسنده در فصل چهارم زندگانی حضرت پس از رحلت رسول خدا(ص) تا پایان خلافت عثمان  و در فصل پنجم زندگانی حضرت در زمان حکومت امام علی(ع) را تبیین کرده و همچنین داستان‌ها و جریانات مختلفی از این دوران‌ها را نیز ذکر می‌کند.

دوران امامت تا صلح با معاویه، ماجرای صلح و علل کناره‌گیری امام از حکومت، پس از ماجرای صلح تا شهادت عناوین فصل ششم تا هشتم این کتاب است که نویسنده مباحث گوناگونی همچون سخنرانی امام در روز شهادت پدر، تلاش معاویه برای فریب سرداران لشکر امام، یاران بی وفا، بستری شدن حضرت در مداین، متن قرداد و صلح‌نامه، نظر یکی از نویسندگان اهل سنت درباره این موضوع، علل سستی و تزلزل اطرافیان امام، افشا و خنثی سازی فریب دشمن، مخالفان پیمان صلح و توطیه‌های معاویه را مطرح کرده است.

شاید این پرسش در ذهن خطور کند که چرا امام حسن(ع) همانند برادرش امام حسین(ع) راه شهادت را انتخاب نکرد؟ که مؤلف در پایان فصل هفتم این سؤال را پاسخ می‌دهد.

مخاطب در فصل نهم با گوشه‌ای از فضایل و مکارم اخلاقی امام مجتبی(ع) آشنا می‌شود و همچنین خواننده کتاب با مطالعه فصل دهم برخی از کلمات قصار و قسمتی از دعاهای آن حضرت و سخنانی حکمت‌آمیز از ایشان را فرا می‌گیرد که آداب سفره و غذا خوردن، شیعه حقیقی و واقعی، خنده برای چه؟، علت ترس از مرگ و بهترین و بدترین مردم از جمله محورهای سخنان حضرت است.

جریان غم‌انگیز شهادت امام و سب و دشنام به امام علی(ع) و کشتار شیعیان، وصیت‌های آخرین حضرت، مراسم غسل و نماز و تشییع، فتنه عایشه، تیرباران جنازه امام، سخنان و اتفاقات امام حسین(ع) در کنار قبر برادر و بحث‌هایی درباره زنان و فرزندان امام حسن(ع) از مباحث دو فصل پایانی این کتاب است.

کتاب حاضر در 472 صفحه از سوی بوستان کتاب به چاپ رسیده است.

5.نگرشی نو به صلح امام حسن(ع)

استاد الاسعدبن علی ترجمه مهدی فصاحت

پیمان غدیر

صلح امام حسن مجتبی(ع) یکی از مصادیق بزرگ نرمش قهرمانانه در تاریخ اسلام است که عده‌ای از بی‌بصیرتی‌ و عدم اگاهی لازم از شرایط روزگار، برای حضرت راهی جز صلح را باقی نگذاشتند؛ امروز نیز  شیعیان و دوستداران اهل بیت باید با مراجعه به کتاب‌های معتبر حقیقت این جریان را فرا بگیرند و از اشتباهات و کم بصیرتی آن دوران خود را در امان بدارند.

کتاب نگرشی نو به صلح امام حسن(ع) ترجمه کتاب صلح الامام الحسن(ع) من منظور آخر، استاد الاسعد بن علی است که توسط مهدی فصاحت صورت گرفته که این اثر به دنبال ارایه قرایت صحیح و حقیقی از جریان صلح امام می‌باشد.

این کتاب با تکیه بر منابع تاریخی و دینی و در قالب چهار فصل با عنوان امام حسن(ع) از کودکی تا شهادت، معاهده‌ی صلح، بندها و سیاق تاریخی، ابعاد و رازهای صلح، شبهه‌هایی پیرامون صلح همراه با یک بخش پایانی با عنوان صلح امام حسن(ع) و انتخاب‌های کنونی و مشکل امت! درصدد بازخوانی زندگانی امام حسن(ع) و جریان صلح ایشان است.

از میلاد تا وفات رسول خدا(ص)، امام حسن(ع) در زمان خلفا، امام حسن(ع) در سایه‌ی حکومت امام علی(ع)، از شهادت علی(ع) تا  قرارداد صلح و از بازگشت به مدینه تا شهادت پنج دوره‌ای است که نویسنده در فصل اول فارغ از حوادث و تحولات؛ زندگی امام مجتبی(ع)  را در قالب این پنج عهد برای مخاطب بیان کرده است.

نگارنده در فصل دوم بعد از بازخوانی اجمالی و کلی معاهده صلح مهم‌ترین بندهای آن را بررسی و تبیین می‌کند و در پایان دریدن و نقض کردن یکی یکی از بندهای معاهده از سوی معاویه را برای مخاطب بیان می‌کند.

هم عصران امام حسن(ع) حتی یارانش ابعاد حقیقی صلح را درک نکردند و از این رو به او اعتراض نمودند و حتی برخی از آنان با واژه‌هایی تند و ناروا در برابر آن حضرت ایستادگی کردند که نویسنده برای یاران امروز در فصل سوم ابعاد و رازهای صلح حضرت را روشن ساخته است.

برای خواننده با تمام تحلیل‌ها و بررسی‌های موجود شاید پرسش و سؤالاتی در ذهن باقی بماند که نویسنده در فصل چهارم به برخی از این شبهات پاسخ داده است که یکی از شبهات این است که چرا امام حسن(ع) همانند برادرشان با یاران اندک باوفای خود دست به قیام نزدند؟

نگارنده در مقدمه کتاب برخی از مشکلات نوشتن سیره ائمه اطهار را برای مخاطب بازگو می‌کند و همچنین در بخش پایانی قواعد و اصولی را از صلح امام حسن(ع) بیان کرده که امروز برای تمامی مسلمانان و خصوصا کارگزاران لازم و ضروری است.

این کتاب در 105 صفحه از سوی انتشارات پیان غدیر به چاپ رسیده است.

 6.زندگانی کریم اهل بیت امام حسن مجتبی(ع)

آیت الله سید محمدتقی مدرسی

انتشارات محبان الحسین(ع)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: حسن و حسین فرزندان منند، هر که این دو را دوست بدارد مرا دوست داشته و آنکه مرا دوست بدارد، خداوند را دوست داشته است و هرکه خداوند را دوست بدارد، خدای او را به بهشت داخل می‌کند و هر که با این دو دشمنی ورزد با من به دشمنی برخاسته و هر که با من به دشمنی برخیزد خدای بر او خشم گیرد و هر که مورد خشم خداوند واقع شود، او را به آتش(دوزخ) داخل می‌کند.

کتاب زندگانی  کریم اهل بیت امام حسن مجتبی(ع) چهارمین شماره از سلسله چهارده جلدی قدوة و اسوة آیت الله سید محمد تقی مدرسی است که برای مخاطب تحلیل فشرده‌ای از زندگی و اوضاع دوران دومین اختر تابناک ولایت و امامت را ارایه داده است.

نگارنده با عنوان بنیاد پاک موضوعاتی همانند ولادت و پرورش امام مجتبی(ع)، وراثت، تربیت و وفات پیامبر(ص) و انحراف مسلمانان را مورد بحث قرار داده و با عنوان دوران امامت استراژی صلح در نظر حضرت را بیان کرده است.

 نویسنده  با عنوان موضع‌گیری‌های تابناک، هدف اصلی امام حسن(ع) را از انعقاد صلح با معاویه را برای خواننده روشن می‌سازد و در ادامه نمونه‌هایی از روشنگری حضرت در برابر معاویه و توطئه‌هایش علیه مسلمانان را ذکر می‌کند که مطالعه آن خالی از لطف نخواهد بود.

ویژگی‌های والای اخلاقی عنوان بعدی مباحث کتاب است که مؤلف خداپرستی، زهد، بزرگواری، بخشندگی، فروتنی و بردباری حضرت را به تصویر می‌کشاند و از دوست‌داشتنی بودن حضرت سخن می‌گوید.

نویسنده در بحث پایانی کتاب با عنوان پرتوی از بلاغت امام حسن(ع) گوشه کوچکی از سخنان حضرت را ذکر و در ادامه شش سخن حکمت‌بار و متن عربی و فارسی پنج از سروده‌های حکمت‌آمیز ایشان را آورده است.

در پایان این کتاب 88 صفحه‌ای، سؤالاتی چهار گزینه‌ای طراحی شده که برای مراکز فرهنگی و مدارس آموزش و پرورش می‌تواند قابل استفاده باشد.

7.یادگار آفتاب

ابوالفضل هادی‌منش

نشر بهار دلها

در سال سوم هجرت چهارمین عضو از خاندان عصمت در گستره‌ی گیتی رخ نمود و جهان از فیض حضورش برخوردار کرد. او در برترین خانواده‌ی هستی رشد و در محضر بزرگ آموزگاران بشر دانش آموخت...

کتاب یادگار آفتاب - پژوهشی در زندگانی و سیره امام حسن مجتبی(ع) نوشته ابوالفضل هادی‌منش با استفاده از منابع دینی و تاریخی و با قلمی روان و با رویکردی تحلیلی ابعادی از زندگانی حضرت را برای مخاطب به تصویر کشانده است.

نویسنده در یک فصل مستقل فعالیت‌های امام مجتبی(ع) در دوران امامت پدر بزرگوارشان را معرفی می‌کند و سه بعد فعالیت‌های سیاسی حضرت مانند بسیج مردم برای شرکت در جنگ جمل و سخنگوی امام علی(ع) در ماجرای حکمیت و فعالیت‌های فرهنگی مانند امام جمعه موقت کوفه و مشاور فرهنگی حضرت علی(ع) و فعالیت‌های اقتصادی را برای مخاطب بیان می‌کند.

شرایط فرهنگی جامعه و تلاش‌های امام مجتبی(ع) عنوان یکی از فصل‌های این کتاب است که در این فصل نگارنده ابتدا اوضاع آشفته فرهنگی آن دوران را بیان و و شاخص‌ترین معیارهای دین ستیزی معاویه که پس از پیمان صلح شدت بیشتر گرفت را برمی‌شمارد و در پایان همین فصل اعتراضات، اقدامات و مبارزه‌ی فرهنگی امام حسن(ع)  در برابر توطئه‌های دشمن را برای مخاطب ذکر می‌کند که مطالعه این بخش از کتاب برای شناخت ترفندهای دشمنان خالی از لطف نخواهد بود.

بررسی رویداد صلح از دیگر مباحث این کتاب است که نویسنده از تشکیل شورای براندازی از سوی معاویه، نامه‌نگاری‌های دو جانبه و آماده‌ سازی سپاه برای جنگ با معاویه سخن می‌گوید و در ادامه عوامل صلح، اهداف و انگیزه‌های امام حسن(ع) از پذیرش صلح و پی‌آمدهای صلح را تبیین می‌کند که مطالعه این فصل می‌توانند برخی از پرسش‌ها و شبهات پیرامون جریان صلح حضرت را برای خواننده برطرف سازد.

نویسنده در فصل پایانی کتاب با عنوان گلبرگی از آفتاب بیست‌و هشت سخن، پنج اندرز و چندین کرامات حضرت را بیان کرده و همچنین به گوشه‌ای از سیره مبارک امام مجتبی(ع) مانند نقش صلوات در برآورده شدن دعا، بازی با کودک، وظایف دوست و شوخی پسندیده اشاره دارد.

خاستگاه تربیتی امام مجتبی(ع)، جریان مباهله، ازدواج امام حسن(ع)، ‌کنیه و لقب‌های حضرت، فرزندان امام مجتبی(ع)، ویژگی‌های ظاهری و اخلاقی و رفتاری حضرت، ساختار اجتماعی کوفه، پاداش زیارت امام حسن(ع)، پی‌آمدهای شهادت ایشان، امام حسن(ع) در نگاه پیامبراکرم(ص)، امام صادق(ع)، عبدالله بن عباس، انس بن مالک، عایشه و ابوبکر از دیگر مباحث این کتاب است که نویسنده با تکیه بر منابع دینی و تاریخی به آن پرداخته است.

یکی از ویژگی‌های خوب کتاب حاضر این است که بعد از ارایه مباحث در نه فصل 23 پرسش تشریحی و 16 سؤال تستی به جهت مرور دوباره کتاب ذکر شده  که انصافا کاری مناسب و مطلوب می‌باشد و همچنین نگارنده شانزده منبع دیگر برای مطالعه بیشتر را برای خواننده معرفی کرده است.

این کتاب در 191 صفحه از سوی نشر بهار دلها به چاپ رسیده است.

8.دورنمایی از زندگی امام حسن(ع)

علی کرمی فریدنی

نشر نسیم انتظار

نگاه‌ها به زندگی درس‌آموز و تاریخ‌ساز پیامبر اکرم(ص) و پیشوایان راستین آزادی و عدالت می‌تواند رهاوردی متفاوت برای زندگی را به ارمغان بیاورد که نگاه آسمانی، نگاه زمینی و مادی و نگاه خردمندانه از جمله این دستاوردها است.

کتاب دورنمایی از زندگی امام حسن(ع) به قلم استاد علی کرمی فریدنی با رویکرد ارایه‌ی یکی از بهترین الگوهای هستی، سیما و سیره پرجاذبه و انسان‌پرور دومین اختر تابناک امامت و ولایت را برای خواننده به تصویر کشانده است.

نویسنده برای ارایه مباحث خود بر منابع دینی و معتبر تکیه و از آیات، روایات، شعر،  نقل‌های تاریخی و سخنان برخی از دانشمندان اهل سنت بهره گرفته و در بسیاری از موارد متن عربی احادیث را نیز ذکر کرده است.

نگارنده معتقد است که چهره‌های بزرگ و برجسته‌ی تاریخ دارای دو سیمای ظاهری و تاریخ‌ساز هستند که در تببین سیمای اول به روز ولادت و شهادت، زن و فرزند، آثار علمی و فرهنگی، نام و نشان و از اینگونه مباحث پرداخته می‌شود و در درک سیمای دوم آشنایی با هدف انسانی و والای آن بزرگ و آشنایی با ارزش‌های اخلاقی و سبک و سیره فردی و خانوادگی و اجتماعی آن فرد برجسته لازم است.

نویسنده شناخت سیمای تاریخ‌ساز بزرگان را موجب حرکت و باعث الهام‌بخشی و الگوبخشی می‌داند که با همین نگاه در این کتاب علاوه بر معرفی سیمای ظاهری حضرت به سبک و منش زندگی امام حسن(ع) نیز پرداخته است.

نگارنده زندگانی امام حسن مجتبی(ع) را در سه دوره کودکی، روزگار جوانی و دوران پیشوایی برای مخاطب تبیین کرده و در هر مرحله حوادث، اتفاقات و افتخارات و امتیازات حضرت را برشمرده است.

مؤلف با عنوان دیکتار معاصر امام حسن(ع) و برای شناخت جامعه، دوست و دشمن آن دوران جایگاه معاویه در زمان سه خلیفه اول را بیان و بدترین جنایت‌ها، شقاوت‌ها و تبهکاری‌های معاویه را برای خواننده ترسیم کرده است.

قرارداد صلح حضرت با معاویه به عنوان بحث‌برانگیزترین فراز از زندگانی امام حسن مجتبی(ع) است که مورد چون و چرای برخی از تحلیلگران آرمانجو و مورد اعتراض برخی دوستان ساده‌لوح و تندرو و مورد تمسخر و اهانت تاریک‌اندیشان خوارج شده که نویسنده گوشه‌ای از ابعاد این صلح‌نامه را بیان و به برخی از شبهات و سؤالات پاسخ داده است تا خواننده با بصیرت بیشتر به این پیمان حضرت نگاه کند.

دلایل تغییر شیوه مبارزه امام مجتبی(ع) و ذکر خطرات بیرونی و مشکلات داخلی آن دوران، انگیزه‌ی صلح از دیدگاه امام مجتبی(ع)، هدف‌های حضرت از قرارداد صلح و نیم‌نگاهی به رهاورد سیاست صلح و مسالمت از موضوعات و عناوین مباحث مرتبط با جریان پیمان امام حسن(ع) با معاویه است که به صورت منظم و در یک سیر منطقی این جریان پر فرازو نشیب برای مخاطب روشن می‌شود.

خواننده در این کتاب با رابطه شکوفای حضرت با خداوند متعال، با مردم و دیگران، با دنیای وجود خویشتن یعنی همان اصل خودشناسی و دیگر پدید‌ها مانند زمین و دریا، گل و گیاه، خاک و ... آشنا می‌شود که در زمینه نظری جامعیت امام حسن(ع) را فرا می‌گیرد و در بعد عملی نیز به صورت جامع الگوپذیری دارد که می‌توان گفت برای پیاده کردن سبک‌ و منش بزرگان، در زندگی این نوع و ترتیب نوشتن و خواندن  همانند کتاب حاضر بسیار مفید خواهد بود.  

سیمای تابناک امام حسن(ع) در آینه قرآن، جایگاه حضرت در قلب مبارک پیامبر اکرم(ص)، ذکر صد نمونه از گهرهای دانش و بینش بی‌کران امام مجتبی(ع)، خانواده و فرزندان امام حسن(ع)، آخرین سفارش‌های حضرت، انگیزه جنایت سهمگین استبداد اموی، پیمان‌شکنی بعد از صلح و نیم‌نگاهی به نقش فرزندان ایشان از دیگر مباحث این کتاب است که برای آگاهی از زندگانی و اتفاقات مهم دوران دومین اختر تابناک امامت مطالعه این اثر توصیه می‌شود.

این کتاب در 464 صفحه از سوی نشر نسیم انتظار به چاپ رسیده است.

9.تحلیل و بررسی صلح امام حسن(ع)

محمد مصدق

نشر فکرسازان

مقام معظم رهبری  در سخنرانی اسفند سال 1370 فرمودند که مردم ما از صلح امام حسن(ع) چیز زیادی نمی‌دانند؛ فقط چند تا کلمه شعاری می‌دانند؛ در حالی که درباره این صلح کتاب نوشته شده و بحث و تحلیل شده است ... درباره امام حسن(ع) ذهن‌ها و فکرها باید حرف نو بگویند.

کتاب تحلیل و بررسی صلح امام حسن(ع) تالیف محمد مصدق با بیان ابعاد صلح حضرت از منابع معتبر و نیز بررسی موقیعت سیاسی و اجتماعی آن عصر، این واقعه را از جمیع جهات به صورت مستدل ترسیم کرده است.

مطالب این کتاب در چهار بخش تنظیم شده که در هر بخش نیز مباحث در قالب چند فصل به مخاطب ارایه می‌گردد که در بخش اول با عنوان شخصیت امام حسن(ع) و جبهه مخالف از موضوعاتی همانند القاب، فرزندان، مدت عمر و تاریخ شهادت حضرت سخن گفته و شخصیت امام مجتبی(ع) در عهد رسول الله(ص)، عهد سه خلیفه اول و در دوران خلافت حضرت علی(ع) را مورد بررسی قرار داده است.

نگارنده در همین بخش در دو فصل پایانی با عنوان شناخت و بررسی افکار و کردار بنی امیه، معاویة بن ابی‌سفیان چهره پلید و مکار ابوسفیان، هند و معاویه را به خوبی به تصویر کشانده و پاره‌ای از سخنان پیامبر اکرم(ص) درباره بنی امیه را گوشزد کرده است.

نویسنده در بخش دوم ضمن بیان جایگاه جنگ و صلح از دیدگاه اسلام، کیفیت رویارویی حضرت با معاویه را بیان کرده و همچنین خطبه‌ها و نامه‌های امام و طرف مقابل را مورد بررسی قرار داده و در دو فصل آخر این بخش جریان آغاز رودررویی و اعلان جنگ و همچنین تعداد سپاهیان حضرت را تشریح می‌کند.

ریشه‌های تاریخی، سیاسی و اجتماعی صلح عنوان بخش سوم کتاب پیش‌رو است که مؤلف در دو فصل با عنوان عراق و شام از دیرباز در برابر یکدیگر و موقعیت سیاسی و اجتماعی کوفه قبل از صلح از برخی عوامل  دخیل در انجام پیمان با معاویه، حقایق و علت‌های صلح پرده برداشته است.

نویسنده آخرین بخش را به سیمای صلح، عوامل و انگیزه‌های صلح از دیدگاه امام حسن مجتبی(ع) و معاویه اختصاص داده و در نهایت سرنوشت صلح را بررسی و به نمونه‌هایی از ره‌آورد صلح قهرمانانه اشاره کرده است که مطالعه این بخش اصلی کتاب برای فهم درست از جریان صلح خالی از لطف نخواهد بود.

عده‌ای شاید این باور غلط را داشته باشند که امام حسن(ع) روحیه صلح‌طلبی دارد و برخلاف ایشان امام حسین(ع) مرد مبارزه است که نگارنده در پاسخ به این ذهنیت باطل در فصل اول بخش چهارم بدون هیچ دخل و تصرفی سخنان شهید مطهری(ره) را که در بیان مقایسه عصر این دو امام بزرگوار است را ذکر می‌کند.

نگارنده قبل از هرگونه تحلیل و بررسی در فصل دوم به نقل بیان گفته‌های معروف‌ترین مورخان مانند تاریخ یعقوبی، تاریخ طبری، الکامل فی التاریخ ابن اثیر و شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید اکتفاء کرده و در فصل بعدی به عوامل زمینه‌ساز صلح از رحلت پیامبر(ص) تا دوران امام حسن(ع) پرداخته و ریشه‌های این جریان را مورد بررسی قرار داده  و در فصل چهارم نیز  از مواد صلح‌نامه و سرنوشت صلح بحث کرده است.

این کتاب در 236 صفحه از سوی نشر فکرسازان به چاپ رسیده است.

10.جلد چهارم "سبط اکبر حضرت  امام حسن مجتبی)ع) "

سید منذر حکیم

مجمع جهانی اهل بیت(ع)

پیشوای دوم جهان تشیع، نخستین میوه پیوند فرخنده علی(ع) و فاطمه(س)، شخصیتی است که چون جاهلیت اموی پس از عصر نبوی سایه شوم خویش را بر جامعه اسلامی افکند، نقاب از چهره سیاه آن برداشت. این امام همام در طی روزگاران، نمادی برجسته و مشعلی پر فروغ به شمار می آیدکه ایمان، پاکی و روشنایی از وجود مبارکش پرتو افکن بود. تنها با مطالعه‌ی تاریخ سبط اکبر پیامبر  و بررسی شرایط آن دوران، می توان به شبهاتی که درباره ایشان مطرح شده پاسخ داد و به کنه عملکرد ایشان پی برد.

مجلد چهارم از کتاب شریف پیشوایان هدایت نوشته سید منذر حکیم با همکاری و سام بغدادی بر آن است تا با بررسی زندگانی امام مجتبی(ع) علاوه بر نقل تاریخ و شرایط دوران امامت آن بزرگوار، به تحلیل و نقد آن دوران بپردازد که نویسنده مطالب مد نظر خود را درسه قسمت دسته‌بندی کرده است.

عبادت و تقوا، بردباری و صبر، جود و بخشش و فروتنی و پارسایی از جمله فضائل شاخصی است که در  وجود حسن بن علی(ع) موج میزند، بنابراین مؤلف کتاب پس از معرفی اجمالی حضرت، از عظمت امام مجتبی (ع) پرده برداشته و به مقام ایشان از منظر قرآن و جایگاه او در نگاه پیامبر خدا(ص) و همچنین از منظر معاصران، اندیشمندان و تاریخ نویسان اشاره دارد.

قسمت دوم کتاب نیز به حکایت دوران رشد و بالندگی امام زیر سایه جد و پدر بزرگوار خود پرداخته و با ذکر مراحل زندگی ایشان، دوران پیش از امامت حضرتش را در سه مقطع بررسی می نماید که عبارت باشند از دوران رسول خدا(ص)، نحوه برخورد امام در دوران خلفءا و نقش ایشان در حکومت پدر بزرگوارشان.

نویسنده در قسمت سوم کتاب خویش، به نقل و تحلیل وقایع عصر امامت امام مجتبی(ع) همت گماشته و  از جمله مطالبی که در این بخش آمده، مواضع و دست آورد های امام می باشد و همچنین نویسنده در ادامۀ مباحث خود به تحلیل صلح امام و بررسی علل آن پرداخته و دو تحلیل برای صلح امام ذکر می‌کند.

با بسته شدن قرارداد صلح بین امام و معاویه، تبلیغات سو علیه خاندان پیامبر خدا(ص) بیشتر شد و معاویه با شکستن عهد خود، مفاد پیمانش را زیر پا گذاشت؛ با همه اینها امام ذره‌ای از مواضع ظلم ستیز گونه خود کوتاه نیامد تا آنجا که با دسیسه های فراوان حضرتش را به شهادت رساندند که آنچه در قسمت پایانی کتاب شاهد آن خواهید بود مروری بر وقایع بعد این پیمان و شهادت آن امام همام می باشد.

این کتاب در 306 صفحه از سوی مجمع جهانی اهل بیت به چاپ رسیده است.

11.آفتاب غریب

مریم کریمی

مرکز آفرینش‌های ادبی قلسمتان اصفهان

انسان خردمند و موفق سعی می‌کند از تمام لحظات عمر خود بهترین بهره را ببرد و نمی‌گذارد کوچک‌ترین فرصت او از بین برود و بلکه از لحاظ کمی و کیفی خود را در بهترین حالات قرار می‌دهد؛ بنابراین یکی از اموری که انسان را به موفقیت نزدیک و از تباهی دور می‌سازد مطالعه کتاب‌های سودمند است.

بر همین اساس افراد مؤمن و دوستدار اهل بیت باید به مطالعه زندگانی معصومین بیش از دیگران اهتمام بورزند و در حد امکان و با استفاده بهینه از فرصت‌ها، پیرامون سبک و سیره اهل بیت کتاب‌هایی مفیدی را مطالعه کنند.

کتاب‌های مینی‌مال و کوتاه و به صورت داستانی از جمله کتاب‌هایی هستند که می‌توانند در زمان‌هایی که فرصت محدود است و حتی یک دقیقه‌ بیش‌تر وقت نیست؛ فرد را از دوست خوب خود یعنی کتاب دور نکند و افراد بدون این‌که متوجه بشوند با همین لحظات کوتاه مطالب بسیاری را بدست آورده‌اند.

کتاب آفتاب غریب، مریم کریمی روایت داستانی زندگانی امام حسن مجتبی(ع) است که صد داستان کوتاه برای مخاطب بیان شده که خواننده در فرصت‌های کم می‌تواند از این داستان‌ها بهره ببرد و معارف خود را نسبت به زندگانی این امام بزرگوار افزایش دهد.

نویسنده بعد از بیان صد داستان از زندگانی حضرت منابع این داستان‌ها را در پایان کتاب می‌آورد که این خود بر اتقان بیشتر کتاب دلالت دارد و حتی خواننده برای اطمینان بیشتر یا تحقیق و پژوهش بیشتر به این منابع می‌تواند رجوع کند.

در داستان 28 آمده است:

« پیامبر بود و علی. ابوبکر و عثمان هم با عده‌ای از مهاجرین و انصار نشسته بودند دور پیامبر، حرف‌هایشان را گوش می‌کردند. حسن از دور می‌آمد. پیامبر دیدش. فرمود: حسن را ببینید؛ جبرئیل هدایتش می‌کند، میکائیل هوایش را دارد، پاره تن من است، پدرم فدایش شود.

بلند شد. اصحاب هم با او به استقبال حسن رفتند. دستش را گرفت، آورد نشاند کنارش، نگاهش را از او بر نمی‌داشت. فرمود: این پسر هدیه‌ای است از طرف خدا برای مردم، بعد از من هدایتشان می‌کند، متولی کارهایشان می‌شود، سنتم را زنده نگه می‌دارد. هرکس که قدرش را بداند و گرامی‌اش بدارد مرا گرامی داشته، خدا او را رحمت کند.»

در داستان 87 می‌خوانیم:

«عده‌ای مسلمان ظاهر نما آمدند برای دادن شعار

 عده‌ای حریص و آزمند آمدند برای کسب غنایم

 عده‌ای از بازماندگان صفین آمدند برای گرفتن انتقام

 عده‌ای از خوارج آمدند برای کشتن معاویه

 عده‌ای متعصب قبیله‌ای آمدند برای تصفیه حساب‌های شخصی

 تعداد انگشت‌شماری شیعه

همه با هم شدند سپاه امام.» 

این کتاب در 100 صفحه از سوی مرکز آفرینش‌های ادبی قلمستان به چاپ رسیده است.

12.صلح امام حسن(ع) پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ

شیخ راضی آل یاسین ترجمه آیت الله خامنه‌ای

دفتر نشر فرهنگ اسلامی

صلح امام حسن(ع) از جمله حوادث مهم و حساس طول تاریخ 250 ساله دوران حضور معصومین است که در آن عصر عده‌ای دست به اعتراض و اهانت زدند و نتوانستند حقیقت این کار امام را درک کنند و بعدها هم برخی از تاریخ‌نویسان از روی نادانی یا از روی تعصب و بغض مطالب نادرست نوشتند و چهره معصوم و شجاع حضرت را به چهره‌ای ضعیف و عافیت‌طلب مبدل ساختند.

بر همین اساس از یک سو تحقیق و پژوهش عمیق در این موضوع  و از سوی دیگر فراگیری ابعاد، حقیقت و دستاوردهای این کار مهم امام مجتبی(ع) و همچنین شناخت شرایط و اوضاع ایشان در جبهه دوست و دشمن از امور ضروری امروز است.

کتاب صلح امام حسن(ع) پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه‌ تاریخ به قلم شیخ راضی آل‌یاسین با ترجمه‌ آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی به شرایط سیاسی حاکم بر دوران حکومت امام حسن(ع) و مقایسه آن با دوران سیدالشهدا(ع) پرداخته است.

این کتاب به صورت عمومی و به همه جنبه‌های زندگانی امام حسن مجتبی(ع) نپرداخته و بلکه محور اصلی و اساسی مباحث، فرازهای سیاسی زندگی ایشان است؛ البته برای کامل بودن موضوع کتاب  فصل اول را به شرح حال آن حضرت اختصاص داده شده و همچنین در لابه‌لای مطالب به ضرورت گاهی سخن از موضوعات دیگه هم به میان آمده است.

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]