تاریخ انتشار خبر: 15 شهريور 1393 - ساعت 03:01:42
 جوان مسلمان و دنیای متجدد

جوان مسلمان و دنیای متجدد

نويسنده که همواره دغدغه‌هایی از این دست دارد، اعتقاد دارد که میتوان با فهم الگویی صحیح از معارف اسلام ضمن پیشرفت، جلوی دستاوردهای منفی دنیای مدرن را که با سرعت نیز پیش می‌رود گرفت.

دکتر سیدحسین نصر در کتاب جوان مسلمان و دنیای متجدد با ارائه تاریخچه موجزی ازدستاوردهای فکر و فرهنگ و تمدن اسلامی، بر ضرورت شناخت درست تمدن جدید و دنیای متجدد و نیز وقوف بایسته به مواریث ارجمند فکر و فرهنگ اسلامی پای فشرده و النهایه حفظ اسلام سنتی را برای مقابله درست با تمدن جدید ممکن و ضروری دانسته است.

 

 

 از سیدجمال الدین اسدآبادی تا دکتر سیدحسین نصر، آرا فراوانی در زمینه نحوه یا اصولا ضروری برخورد جهان اسلام با غرب جدید عرضه شده که بخش اعظم آنها نگرش سیاسی به این مسئله داشته‌اند.

 

 

اما نگرش دکتر نصر به این مسئله فراگیرتر از آن است که در چنین چارچوب تنگی محدود بماند. اگر چه بی شک این آخرین سخن در این زمینه خواهد بود، جوان مسلمان و دنیای متجدد یکی از خواندنی‌ترین آثار در این زمینه است.

 

 

مسلمانان به ویژه جوانان در رویارویی با دنیای معاصر، واکنش‌های متعددی را نشان داده‌اند. این واکنش‌ها جریان‌های فکری سیاسی متفاوتی را ایجاد کرده است. دکتر سید حسین نصر در کتاب " جوان مسلمان و دنیای متجدد " به بررسی این جریانها پرداخته است و به نوعي مي‌توان گفت اين كتاب در پاسخ به اين پرسش اساسى و مهم است كه «چگونه مى‏توان در دنياى متجدد، مسلمان زيست؟»

 

 

نگارنده در این كتاب در جست‌وجوى نقشه (راهنماى مسلمانانه‏اى از چشم اندازهاى "فكرى" جديد [است‏] كه به مسلمانان كمك كند تا بدون باختن خويش يا از كف دادن گوهر ايمان كه گران‌بهاترين موهبت الهى است، از پست و بلند اين چشم اندازها بگذرند). بدين منظور، جوامع مسلمان ناگزيرند، اولاً، حقيقت اسلام و سنت عميق تفكر اسلامى را «به دور از همه تعصبات و تقسيمات فرقه‏اى» دريابند و ثانياً، دانشى كامل و عميق، هم از سنت دينى و فكرى غرب و هم از غرب جديد فراهم آورند. «تنها چنين درك و دانشى مى‏تواند ابزارهاى ضرورى مواجهه و مقابله با معارضه‏هاى غرب جديد و تدارك پاسخى اسلامى به آن را در اختيار مسلمين بگذارد».

 

 

اينك اين پرسش مطرح است كه چه كسى مى‏تواند آن نقشه راهنما را در اختيار جوان مسلمان بگذارد؟ به نظر نصر، مسؤوليت تبيين و ارائه تعاليم اسلام و پاسخ به معارضه دنياى متجدد با نفس دين، «بر دوش علماى بزرگ جهان اسلام است كه در ساحت فكرى، از دين و جنبه‏هاى معنوى آن دفاع كنند»؛ اما مهم‏تر از آن، ضرورت وجود غرب شناسانى در جهان اسلام است كه بتوانند جنبه‏هاى مختلف تمدن غرب، از علوم تا هنرها و از دين تا رفتارهاى اجتماعى آن، را از نظر اسلامى بررسى كنند. «متأسفانه، اين عده در جهان اسلام بسيار انگشت شمارند؛ خصوصاً اگر به ياد آوريم كه در مقابل، «غرب، شرق شناسان زيادى به منصه آورده است كه اسلام را از نقطه نظر خاص خود مطالعه كرده‏اند». بنابر اين براى تحقق همه جانبه برنامه نويسنده، ضرورى است در جهان اسلام توجهى جدى به «غرب‏شناسى» شود. در هر حال، به نظر مى‏رسد نويسنده در خود، صلاحيت كافى را - هم از جهت تفكر اسلامى و هم از جهت شناخت دنياى متجدد - سراغ داشته كه اين كتاب را تأليف كرده است.

 

 

مخاطب اين كتاب نسل جوان است. نسلی که قرار است با مشکلات فراوانی که تمدن غربی و شیوه زندگی آن ایجاد کرد روبرو شوند و احتمالا بسیاری به آن تن میدهند. نويسنده که همواره دغدغه‌هایی از این دست دارد، اعتقاد دارد که میتوان با فهم الگویی صحیح از معارف اسلام ضمن پیشرفت، جلوی دستاوردهای منفی دنیای مدرن را که با سرعت نیز پیش می‌رود گرفت.

 

 

وی خود بخشی از جوانیش را در اروپا و آمریکا گذرانده و بخوبی مسائل جهان غرب را می‌شناسد و هم اکنون هم بیش از ۳۰ سال است که در غربت غربی در کشور آمریکا زندگی می‌کند و معتقد است زمانی میتوان در مقابل این جریان بخوبی ایستاد که از منظر اسلامی جامعه و تمدن غرب بخوبی شناخته شود و آنگاه به دنبال پیدا کردن جواب‌هایی از دل معارف اسلامی برای آنها باشیم، مشکلاتی که بسیاری از آنها را در این کتاب بررسی می‌کند و جوابهایی را برای آنها می آورد.

 

 

دکتر سید حسین نصر در این کتاب آنچه را که باید بعنوان یک دید کلی در مورد اسلام داشت برای مخاطب جوانش ترسیم می‌کند، امّا با نگاهی عمیق و بنیادي. (البته این قسمت دارای نواقص و نارسایی‌هایی هم هست که در انتهای معرفی بیشتر به آن اشاره می‌شود!)

 

 

نويسنده به منظور نيل به اهدافش، كتاب را به سه بخش تقسيم كرده است:

 

 

در بخش اول در مورد اساس دین اسلام (اسلام، قرآن مجيد و حديث، وحى و معناى دين؛ خدا، انسان و جهان، مسائل معاد شناختى)، سپس شریعت و معنويت و انديشه اسلامى ، علوم اسلامی (ادبيات و هنر) و در پايان پيرامون جهان اسلام در دنیای جدید بحث می‌کند.

 

 

در بخش دوم «ماهیت دنیای متجدد» به شکلی فلسفی به ابعاد گوناگون زندگی غرب نگاه دارد. مباحثي چون: دين در غرب جديد؛ فلسفه و مكاتب فكرى غرب جديد؛ علوم و تكنولوژى جديد؛ زندگى سياسى، اجتماعى و اقتصادى دنياى متجدد؛ آموزش جديد و تاريخ، نظريه‏ها و فلسفه‏هاى آن؛ هنر در غرب جديد؛ شيوه زندگى جديد.

 

 

و در بخش سوم بعد از معرفی اسلام و دنیای غرب به معارضه‌های دنیای متجدد میپردازد و پاسخ جوان مسلمان را در مواجه با چنین دنیایی بیان می‌کند.

 

 

گفتنی است بدلیل اینکه مخاطب وی جوانان مسلمان در سراسر جهان هستند شیوهٔ نگارش و مباحثش به دور از تکیه بر مباحث اختلافی فرقه‌های جهان اسلام است. این کتاب به زبان انگلیسی نوشته شده است و توسط مرتضی اسعدی به فارسی ترجمه شده٬ برتری این ترجمه بر سایر ترجمه‌ها از این جهت است که متن ترجمه شده توسط خود سید حسین نصر بازبینی شده است.

 

 

** لازم به ذکر است که تأکید می‌کنیم مطالب بخش اول کتاب در معرفی اسلام ناقص بوده و در آن هیچ اشاره‌ای به بحث بسیار مهم امامت و ولایت نشده است ولی قوّت مباحث ارائه شده در زمینه ی غرب شناسی خوب بوده است.

 

 

 این کتاب در 372 صفحه از سوی انتشارات طرح نو به چاپ رسیده است.

 

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]