تاریخ انتشار خبر: 07 مهر 1393 - ساعت 11:25:51
هنر رفتار با پسران

هنر رفتار با پسران

کتابستان برای پدر و مادرهایی که فرزند پسر دارند و دغدغه تربیت دارند؛ بسته مطالعاتی با موضوع هنر رفتار با پسران را توصیه می‌کند.

کتابستان برای والدین دغدغه‌مندی که فرزند پسر دارند، مطالعه کتاب‌های ذیل با عنوان هنر رفتار با پسران را توصیه می‌کند:

  1. کلیدهای تربیت و رفتار با پسرها ( استیو بیدالف، ترجمه اکرم قیطاسی، ناشر: صابرین

معرفی کتاب:

امروزه مادران بسیاری انرژی و شور و هیجان پسرانشان را نکات مثبتی می‌دانند که تنها به کمی راهنمایی و هدایت نیاز دارد.کلیدهای تربیت و رفتار با پسرها نوشته استیو بیدالف و ترجمه اکرم قیطاسی از انتشارات صابرین، کتابی است که به والدین کمک می کند فرزندان خود را مطابق با نیازهای متنوع و فزاینده جامعه امروز پرورش دهند. امروزه روش بزرگ کردن فرزند با گذشته فرق کرده است و از جهاتی نیز مشکل تر شده است.

نویسنده می گوید من با نوشتن کتابی درباره پسران و نیازهای خاص آنها، به هیچ عنوان قصد ندارم تلاشهایی را که در سراسر دنیا برای پیشرفت زنان و دختران صورت گرفته است نادیده بگیرم. اما در نهایت تاسف، به وضوح می بینیم که پسران نیز به شکلهای مختلف لطمه می بینند.

در این کتاب استیو بیدالف تربیت همراه با محبت و جدیت و نیز راهنماییهای مورد نیاز پسران را مطرح می کند. چگونه به پسرها بیاموزیم که شاد، با اعتماد به نفس و مهربان باشند؟ مغز پسرها با دخترها چه تفاوتهایی دارد؟ مادران چگونه زندگی و عشق را به پسرانشان بیاموزند؟ پنج کار مهمی که پدران می توانند انجام دهند و ...

کتاب حاضر در ابتدا به زمینه های مهم درک پسران می پردازد؛ سه مرحله مشخص رشد آنها را توضیح داده سپس تاثیرات قدرتمند هورمونهای مردانه بر روانشناسی مردان و اینکه چگونه به آنها کمک کنیم تا بر این نوسانات رشد فایق آییم، مورد بررسی قرار می دهد.

درباره یافته های مهم جدید و اینکه مغز پسران در چه مواردی آسیب پذیر است و چگونه کمک کنیم تا مهارتهای برقراری ارتباط را در خود پرورش دهیم نیز صحبت شده است. سپس داستان ها و نظریاتی را در مورد رابطه مهم بین مادران و پسران ، جایگاه حیاتی پدران و بهبود قابل توجه مدارس مطرح می کند. در نهایت درباره مسایلی جنسی آنان صحبت شده و روشهایی را به منظور حمایت مردان ارئه می دهد.

کتاب مراحل رشد را به سه قسمت تقسیم می کند که هر کدام دارای خصوصیاتی بوده و لوازمی دارند؛ این مراحل عبارتند از زمان تولد تا شش سالگی، شش تا چهارده سالگی که از نظر علایق و فعالیتها بیشتر شبیه پدر هستند و سنین چهارده سالگی تا بزرگسالی است که پسران نیاز دارند از مشاوران و همسالان و گروه ها اطلاعاتی دریافت کنند. در این مرحله نقش پدر و مادر کمی کمرنگ تر می شود اما می توانند و باید در انتخاب دوستان و همسالان نقش اثر بخش داشته باشند.

این کتاب در عین حال که داستانهایی در بردارد، شما را به فکر کردن نیز وامی دارد و مطالب آن براساس پژوهشهای رسمی پایه گذاری شده است. این کتاب برای تمامی والدینی که فرزندان چند روزه یا دبستانی یا نوجوان دارند می تواند یاری گر باشد.

نویسنده در ص 12 می گوید، سالها تلاش شده است تا مرد بودن و ویژگی های مردانه نفی شود و نشان داده شود که دختران و پسران درست مانند هم هستند. اما همانطور که والدین و معلمان همواره می گویند، این نگرش بی نتیجه است. تحقیقات نشان می دهد که اخیرا والدین نگرش بهتری نسبت به این موضوع دارند.

در هر فصلی قسمت هایی با عنوان داستان های واقعی و کمک عملی نوشته شده که در آن تحقیقات جدید مربوط به فصل و داستان هایی بیان شده که فهم مطالب و جذابیت کتاب را بیشتر کرده است. یکی از این تحقیقات، پژوهشی است که در مورد تک جنسی کردن یکی از مدارس در انگلیس و فواید آن بیان شده که در ص 155 می توانید آن را بخوانید.

از آنجا که این کتاب همانند هزاران کتاب دیگر ترجمه بوده و نویسنده با توجه به فرهنگ و ارزش های جامعه خود صبحت کرده ، به مطالبی بر می خوریم که نمی توان آنها را در فرهنگ و جامعه خود ترویج کرده و از آن استفاده کنیم. از جمله در ص 54 می گوید: از آنجا که تمام پسران در این سن (نوجوانی) خودارضایی می کنند. در ص 137 گفته شده پسرها دوست دارند در بدنشان احساس زنده بودن داشته باشند. به همین دلیل موسیقی با ضرب آهنگ تند را دوست دارند. آنها به طور غریزی می دانند که این مساله می تواند به آنها کمک کند تا به مرحله مرد شدن برسند.

همچنین در ص 138 نوشته است که وقتی پسرها از ده سالگی بزگتر می شوند، گاهی به طور طبیعی در مکالماتتان از عبارات مربوط به جنسیت استفاده کنید؛ مثلا خودارضایی، رابطه عاشقانه، لذت جنسی و همین طور موضوعات منفی مانند تجاوز و زنان محارم. به عنوان بخشی زنده و پرهیجان از زندگیتان نسبت به جنسیت راحت تر صحبت کنید.

باید توجه داشت که اگرچه در آموزش جنسی ارتقای دانش جنسی مهم است، ولی باید اصل بر حفظ حرمت و عدم پرده دری باشد؛ از این رو کاربرد کلمات و واژه های مورد استفاده کمال دقت را می طلبد. در نابع اسلامی با این که حساس ترین مسایل جنسی مطرح شده ولی در قالب اشاره و کنایه از آن سخن به میان آمده است و غالبا مسایل غیر مستیقیم طرح می شود.

در ص 140 دیدگاه برخی پدران در مورد دسترسی به عکسهای عریان زنان را قیل از سیزده سالگی پیش از موقع و نابهنگام دانسته و آن را مانعی برای داشتن روابط سالم و دوستانه با دختران می داند. اگر چه اصل اینکه نوجوان را از اهداف اصلی خود دور می کند صحیح است ولی دیدن عکس و فیلم های عریان حتی برای افرادی که ازدواج کرده اند نیز مناسب نیست و اثرات مخرب آن بر خواننده نمایان است.

و در ص 143گفته شده به آنها کمک کنید از طریق پایکوبی، نواختن آلات موسیقی، گوش دادن به موسیقی، ماساژ و غیره بدنشان را سرزنده نگهدارند. به طور مستمر آنها را در آغوش بگیرید و تا جایی که دوست دارند پشتشان را مالش دهید. باید دقت داشت که در آغوش گرفتن زمینه تماس بدنی را فراهم می آورد و پسرها در سیزده یا چهارده سالگی احساسات جنسی قوی دارند، لذا غالبا تحریک جنسی را به دنبال دارد، و اجتناب از آن لازم است

  1. پسران نوجوان (مایکل گوریان ترجمه مهدی قراچه داغی، ناشر: نقش و نگار

معرفی کتاب:

"پسران نوجوان" عنوان کتابی است از دکتر مایکل (میشل) گوریان که توسط انتشارات نقش و نگار و ترجمه مهدی قراچه داغی در 272 صفحه چاپ شده است. آن گونه که روی جلد درج شده است این کتاب شامل آن چه والدین و مربیان می توانند انجام دهند تا پسران نوجوان به مردانی برجسته تبدیل شوند، می باشد. نویسنده کتاب حاضر روان شناس، درمان گر خانواده و متخصص تربیت فرزندان است. وی دارای تجارب بسیار زیاد درباره مشاوره خانواده و مسائل تربیتی است و این مطلب بر غنای کتاب افزوده است. وی همچنین دارای کتاب های مشابهی در همین زمینه با عنوان دنیای شگفت انگیز پسران و تربیت دختران است که به فارسی چاپ شده اند. او علاوه بر زادگاهش آمریکا، به دلیل سکونت در کشورهایی مانند هند، ترکیه، آلمان و ... با فرهنگ های گوناگون آشنا بوده و در ارائه مطالب توانسته از آنان نیز بهره ببرد.

در این کتاب به صورتی دقیق و علمی با ساختار مغز و دستگاه عصبی پسران آشنا می شویم و به غدد داخلی و نحوه ترشح هورمون هایی که در پسرها فعالیت می کنند ـ به خصوص هورمون تستوسترون ـ پی می بریم. در همین راستا می توان با تفاوت های جنسیتی میان دختران و پسران به سبب داشتن بیوشیمی و فعالیت های مغزی و عصبی متفاوت، آشنا شد. این دست تفاوت های طبیعی باعث می شود والدین بتوانند با منشا رفتارهای آنان بیشتر آشنا شده و تدابیر تربیتی مناسب تری را به کار برده و در نهایت فرزندان خود را هرچه بهتر درک کنند. اطلاعات موجود در کتاب سبب می شود افراد برای آینده و ازدواج نیز از بینش مناسبی نسبت به جنس مقابلشان برخوردار شوند.

نویسنده با استفاده از اطلاعات پزشکی، روان شناسی، انسان شناسی و مشاهدات شخصی خود و نیز با کمک تحلیل های جامعه شناختی و فرهنگی سعی کرده است به این سوالات پاسخ دهد: یک مادر چگونه برای پسران نوجوان خود، محدودیت هایی ایجاد می کند؟ چه زمانی را برای مرد شدن پسرهای نوجوان در نظر می گیریم؟ چگونه به آن ها بیاموزیم افراد بالغ و متعهدی باشند؟ عزت نفس پسران نوجوان چگونه شکل می گیرد؟ بازی های ویدئویی، تلویزیون و اینترنت چه تاثیراتی بر پسران نوجوان می گذارند؟ میان پسر نوجوان و پدرش چه می گذرد؟ و سوال هایی از این دست.

نویسنده کتاب از روان شناسان آمریکایی است که بر خلاف جو حاکم بر کشورهای غربی، به مسئله ازدواج، خانواده، پدری کردن، مادری کردن و فضای گرم و صمیمی حاکم بر فضای خانه و تربیت فرزندان بسیار اهمیت می دهد. وی با این نگاه، به پسران در قالب مردان و پدران فردا توجه کرده و بر اهمیت تربیت صحیح آنان تاکید می کند.

در بخش های ابتدایی این کتاب سعی شده تا این مطلب اثبات گردد که پسران نیز به اندازه دختران نیاز به توجه داشته و موجوداتی حساس هستند. به نظر نویسنده سلطه جویی افراطی فمینیسم بر فضاهای تربیتی و آموزشی مغرب زمین، سبب شده تا به جنس مذکر کم توجهی شود. وی در صفحه 14 بیان می دارد: «جامعه و تمدن ما به شکنندگی فرزندان مذکرش توجه ندارد.» او به پژوهش ها و آمارهای دیگری درباره شکنندگی پسران اشاره می کند که شما را به مطالعه آن ها در کتاب دعوت می نماییم. وی در همان بخش های اولیه کتاب، در ضمن ارائه تحلیلی بیان می کند، میان بیولوژی جنس مذکر و رویکردهای جنسیتی عصر حاضر تناسبی وجود نداشته و سعی بر این بوده است که مرد را خلاف آن چیزی که واقعا هست تربیت کنند. از آن جایی که یکی از مهم ترین هورمون های تعیین جنسیت تستوسترون است، نویسنده به خصوصیاتی که این هورمون به صورت طبیعی ایجاد می کند، اشاره می کند: فعالیت جنسی زیاد و تحریکی، تخلیه سریع تنش ها، گریه نکردن یا کم گریه کردن و به تاخیر انداختن واکنش های عاطفی برخی از این خصوصیات هستند که در جنس مونث بسیار کم و برعکس آن چه در جنس مذکر است دیده می شود. از نظر وی سوق دادن پسران و مردها به داشتن روحیاتی خلاف آن چه که در طبیعتشان نهاده شده است اشتباه است.

با وجود همه نکات مثبتی که والدین و معلمان از مطالعه این کتاب از آن ها بهره خواهند برد اما نباید انتظار داشت که تمامی مطالب با فرهنگ بومی ما سازگار باشد.

اولین نکته ای که در این کتاب و کتاب های شبیه به آن دیده می شود، نگاه کردن به تربیت فرزندان از روزنه و زاویه دید فرهنگ غربی و به منظور جلوگیری از آسیب هایی است که در آن جوامع بیشتر رایج بوده و شاید در کشور ما دارای اهمیت درجه اول نباشند. مسائلی مانند استفاده از سلاح گرم، بارداری های ناخواسته نوجوانان، ابتلا به بیماری های عفونی و ایدز در میان نوجوانان و مواردی مشابه آن. این مسائل هرچند در همه کشورها وجود دارند اما در جامعه ما دغدغه درجه یک والدین را به خود اختصاص نداده است.

با مطالبی روبرو می شویم که در فرهنگ ما جایی ندارند، هرچند در میان خانواده های غربی رایج هستند: قرار عشقانه گذاشتن فرزندان (صفحه 165)، استفاده از مشروب (صفحه 166)، رفتن به کلیسا (صفحه 173) و استناد به کلماتی از بودا تائو در صفحات 245 و 246. هرچند شاید برخی ادیان بشرساخته و انحرافی دارای برخی نکات و جملات مثبت باشند، اما زمانی که از ریشه و اصول دارای کجی هستند این شاخ و برگ های ظاهری نمی توانند انحرافات آنان را بپوشانند.

  1. دنیای شگفت انگیز پسران، مایکل گوریان، سهیلا خسروی، نشر اوحدی

معرفی کتاب:

قابل توجه پدران، مادران و مربیان تربیتی و پرورشی! با مطالعه کتاب "دنیای شگفت انگیز پسران" دنیای جدیدی از فرزندان و دانش آموزان ذکور بر روی شما پدیدار خواهد شد. این کتاب تالیف دیگری از دکتر مایکل (میشل) گوریان، روان شناس، درمان گر خانواده و متخصص تربیت فرزندان است و توسط سهیلا خسروی در 378 صفحه به فارسی ترجمه شده است. پدران و مادرانی که دارای فرزندانی با جنسیت های گوناگون هستند به خوبی می دانند و این مساله را درک می کنند که فرزندانشان از لحاظ طبیعت ساختاری شان با یکدیگر متفاوت بوده و به همین دلیل دارای رفتار، عواطف و سطح درک متفاوتی از یکدیگر هستند. در این کتاب به صورتی دقیق و علمی با ساختار مغز و دستگاه عصبی پسران آشنا می شویم و به غدد داخلی و نحوه ترشح هورمون هایی که در پسرها فعالیت می کنند پی می بریم. در همین راستا می توان با تفاوت های جنسیتی میان دختران و پسران به سبب داشتن بیوشیمی و فعالیت های مغزی و عصبی متفاوت، آشنا شد. این دست تفاوت های طبیعی باعث می شود والدین بتوانند با منشا رفتارهای آنان بیشتر آشنا شده و تدابیر تربیتی مناسب تری را به کار برده و در نهایت فرزندان خود را هرچه بهتر درک کنند.

هر چند این کتاب برای عموم مردم و والدین نوشته شده اما با این حال از اشاره به کتاب ها و نظریات دیگر متخصصان در زمینه تربیت و بیوشیمی فرزندان خالی نیست. علاوه بر این که نویسنده خود دارای تجارب بسیار زیاد درباره مشاوره خانواده و مسائل تربیتی است، بر غنای این کتاب افزوده شده است. وی دارای کتابی مشابه در همین زمینه و درباره تربیت دختران است.

به گفته نویسنده این کتاب قصد دارد اطلاعات مفیدی را درباره نحوه صحیح استفاده از ویژگی های جنسی، نظم، ارزش ها، احترامات، صمیمت و اعتماد به نفس را به پسران بیاموزد. مخاطب مولف در این کتاب والدین و یا هر کسی که به نوعی دارای رابطه با نوجوانان است، می باشد.

اصولا هر کتابی سعی دارد تا به برخی مجهولات در ذهن مخاطبانش پاسخ دهد. در این کتاب به این دست سوالات پاسخ داده می شود: چرا پسر من اینقدر به ورزش علاقه دارد؟ چه کار کنم که پسرم بیشتر حرف گوش کند؟ چرا احساس می کنم پسرم از پدرش بیزار است؟ چرا کوچک ترین

ناسازگاری او منجر به طغیان می شود؟ چرا پسرها عروسک بازی نمی کنند؟ اگر از همسرم جدا شده ام، چطور می توانم با پسرم در این زمینه کنار بیایم؟

نویسنده کتاب از روان شناسان آمریکایی است که بر خلاف جو حاکم بر کشورهای غربی، به مسئله ازدواج، خانواده، پدری کردن، مادری کردن و فضای گرم و صمیمی حاکم بر فضای خانه و تربیت فرزندان بسیار اهمیت می دهد. وی با این نگاه، به پسران در قالب مردان و پدران فردا توجه کرده و بر اهمیت تربیت صحیح آنان تاکید می کند.

فضایی که نویسنده در آن دست به نگارش این کتاب زده است، با توجه به تفکران فمینیستی حاکم بر غرب، فضایی است که مطالعات درباره زنان و دختران بسیار زیاد بوده است اما به خاطر نگاه غلط به پسران این نگاه علمی از آنان دریغ شده است. به گفته نویسنده، طی پنجاه سال گذشته از زمان تالیف این کتاب، در خصوص زندگی پسران مطالعات بسیار اندکی صورت گرفته و نتایج این کوتاهی حضور ده ها هزار پسر نوجوان بین سنین 13 تا 20 سال در دارالتادیب ها یا زندان های بزرگسالان است. طی سال های گذشته توجه زیاد به مسائل زنان و سلامت روان آنان، سبب شده است تا زندگی خصوصی آنان بهبود یابد اما در مورد پسران این حساسیت ها نبوده و به همین لحاظ آنان با مشکلات زیادی دست به گریبان هستند. این کتاب سعی دارد تا این خلأ موجود را بپوشاند. نویسنده سعی دارد تا از پسران در برابر موج شدید فمینیست دفاع کند. او از برخی زنان فمینیست نقل قول می کند که اصولا مردها موجوداتی مخرب و زن ها سازنده هستند.

با مطالعه این کتاب به شناخت نسبی از جنس مذکر می توان دست یافت. این شناخت در عرصه های دیگر زندگی نیز مانند ازدواج بسیار مفید بوده و باعث می شود جنس مونث با شناختی روشن از جنس مخالف خود اقدام به انتخاب نماید.

طبیعی است که هر نویسنده ای طبق فرهنگ رایج خود دست به تالیف زده و از مثال ها و موارد قالبی فرهنگ خود، که لزوما از دیدگاه فرهنگی و بومی ما صحیح نیست، استفاده می کند. مثلا استفاده از تعابیری مانند رفتن به کلیسا، شرکت در برنامه های کلیسا، بازی راگبی و هاکی و استفاده از نام های غربی از مواردی هستند که برای مخاطبان ایرانی و مسلمان نامانوس اند. اشاره به آمارهای وحشتناک درباره بزه هاب جنسی و بارداری های ناخواسته در سنین نوجوانی از مسائلی است که با توجه به خصوصیات فرهنگی کشور نویسنده به آن ها اشاره شده است. نویسنده در بخش هایی از کتاب اشاراتی به جنبش تساوی حقوق زنان و مردان دارد. اما تحلیل او از این جنبش بسیار مهم بوده و به عنوان یک روان شناس آمریکایی که در جو آنجا بزرگ شده و تفکر کرده است، بسیار جالب به نظر می آید. او فمینیسم فعلی را برای زنان، مردان، خانواده و تربیت مضر دانسته و بر زنانه بودن و مردانه بودن تاکید می کند.

در صفحه 133 کلمه ای به صورت لاتین آمده است که مفهوم واضحی ندارد.

نویسنده در صفحه 191 از یوسف نجار به عنوان پدر حضرت عیسی علیه السلام نام برده است که می بایست مورد توجه قرار گیرد. زیرا با آموزه های دینی تناسبی ندارد.

بردن نام الله در کنار بودا، شیوا و یهوه در صفحه 227 و یکسان تلقی کردن آنان و اشاره به برهمن در صفحه 291 امری ناپسند شمرده می شود و حاکی از نوع نگاه مولف است.

در بخش هایی از کتاب مانند صفحه 241 از بارمیتوا که نوعی مراسم یهودیست نام برده شده است.

نویسنده درباره خودارضایی و هم جنسگرایی نیز دارای نظریات خاصی است که نه با مبانی علمی سازگاری داشته و اثبات شده است و نه با فرهنگ بومی ما سازگاری دارد و می توان بیان داشت که نقطه ضعف اصلی این کتاب در این دو بخش بوده و نویسنده علیرغم داشتن نگاهی سالم در فرهنگ آغشته به انواع آلودگی های آمریکا، اما در این دو بخش نتوانسته مخاطب ایرانی خود را راضی کند. این مطلب زمانی اهمیت پیدا می کند که یکی از اصول مهم تربیتی، توجه به مسائل فرهنگی است و ناسازگاری فرهنگی بین مربی و متربی سبب نتایج منفی خواهد شد.

  1. وضعیت اسف­بار پسران، لئونارد ساکس، نرگس چاوشی، ناشر: معارف

معرفی کتاب:

موضوع تفاوت های جنسیتی از جمله مباحثی است که تحت تأثیر سلطه فمینیسم بر جهان، معمولا نادیده گرفته می شود و در نتیجه، آثار و پیامدهای نامطلوبی را برای جوامع مختلف به بار می آورد. در این میان اندیشمندانی چند، این تفکر را مورد نقد قرار داده اند. از جمله این افراد، «لئونارد ساکس» بنیانگذار و مدیر اجرایی موسسه ملی آموزش عمومی غیر مختلط (NASSPE) کارشناس برنامه های مختلف رادیویی و تلویزیونی در آمریکا می باشد.

کتاب حاضر با عنوان «وضعیت اسف بار پسران» تلخیص و ترجمه کتابی از همین نویسنده است با عنوان «پسران رها شده» که خانم نرگس سادات چاوشی کار ترجمه این کتاب را بر عهده گرفته است. نویسنده در این کتاب به این موضوع می پردازد که چرا پسران امروزی نسبت به بیست سال گذشته، کم طاقت تر و بی انگیزه تر شده اند و تجربه ها و پژوهش های خود را درباره پسران و خانواده های آن ها مطرح کرده است. وی ترکیبی از عوامل اجتماعی و زیست شناختی را در فصل های مختلف بیان می کند که موجب شده محیطی آلوده برای پسران به وجود بیاید.

فصل اول کتاب به طرح مسأله می پردازد و در فصل های بعد به پنج عاملی که موجب بی تفاوتی و عدم انگیزه در پسران شده است می پردازد. فصل دوم به عامل اول می پردازد که «تغییرات در مدارس» می باشد. در این بخش به مباحثی پیرامون مدرسه و تفاوت های جنسیتی که باید لحاظ شود اشاره می شود. عامل دوم که مطرح می شود بازی های رایانه ای است که فصل سوم کتاب به این مسأله می پردازد. در فصل بعد عامل سوم ذکر می شود که عبارتست از درمان دارویی برای اختلال بیش فعالی یا عدم تمرکز. در ادامه به علل دیگر اشاره می شود که باید به کتاب مراجعه شود.

نکته مثبت کتاب داستان های است که برای موضوعات مختلف آورده شده است که می تواند درک و فهم مطالب را برای مخاطب راحت تر کند. با توجه به ناشر این اثر و مطالبی که در کتاب ارائه شده می توان گفت کتاب پیش رو، می تواند برای مطالعه کنندگانش مطالب مفیدی داشته باشد.

  1. پسران چه می پرسند، محمود اکبری، ناشر: سنابل

معرفی کتاب:

کتاب حاضر با عنوان «پسران چه می پرسند؟» توسط محمود اکبری نوشته شده است که شامل 12 فصل می باشد و این فصل ها در 108 صفحه گنجانده شده است. همان طور که از اسم کتاب مشخص است محوریت کتاب پرسش هایی است که در میان پسران رایج است.

سوالات این کتاب در یازده موضوع دسته بندی شده است که در هر موضوع سوالات متناسب با آن موضوع مطرح شده است. این موضوعات عبارتند از: بلوغ و تکلیف، غریزه جنسی، راه های مقابله با مشکلات جنسی، ارتباط دختر و پسر، محرم و نامحرم، اعتیاد، رفتار با والدین، ازدواج، زینت و زیبایی، آرایش و پیرایش، درمان وسواس و یک بخش نیز به سوالات متفرقه اختصاص داده شده است.

نویسنده کتاب در موضوعاتی که متخصصین خاصی - مانند مراجع در موضوعات احکام شرعی-، از نظرات اصحاب علم و نظر در همان رشته و موضوع استفاده کرده است. موضوعات نیز توسط نویسنده دسته بندی شده که در مواجهه با جوانان و نوجوانان با این پرسش ها روبرو شده است.

از همین نویسنده کتاب دختران چه می پرسند نیز به چاپ رسیده است. از محاسن کتاب می توان به کاربردی بودن موضوعات و سوالات اشاره داشت، که اگر چه پاسخ ها کوتاه هستند و گاهی اوقات کافی نیستند، ولی کلیت کتاب برای دو دسته از افراد مناسب است: برای محققان و مبلغانی که با جوانان یا نوجوانان سر و کار دارند و باید با سوالات رایج آن ها آشنا شوند و دسته دیگر پسران جوانی هستند که با خواندن این کتاب می توانند به پاسخ برخی از سوالات و شبهه ها دست پیدا کنند.

  1. بررسی مسائل جوانان، محمد سبحانی نیا، ناشر: بوستان کتاب

معرفی کتاب:

«بررسی مسائل جوانان» عنوان کتابی است که «محمد سبحانی» آن را در 316 صفحه نوشته است. کتاب مجموعه ای از مقالات از نویسنده کتاب است که در مجله معارف اسلامی به چاپ رسیده است. کتاب بر آن است تا مسائل جوانان را در موضوعات زیر بررسی کند: بحران هویت، بلوغ، غریزه جنسی، نوگرایی، محبوبیت، امیدواری، اعتدال، شادی، انتقاد و مثبت نگری.

کتاب موضوعات فوق را در فصل های جداگانه ای بررسی می کند. «جوان و بحران هویت» اولین موضوعی است که مورد بررسی قرار می گیرد. مؤلف در این بخش به مفهوم شناسی هویت می پردازد و اقسام هویت را مطرح می کند. در ادامه به بحران هویت اشاره می کند و راه دست یابی به هویت را برای مخاطب تبیین می کند.

«جوان و بحران بلوغ» موضوع دومی است که در کتاب آمده است، که در آن انواع بلوغ بیان می شود و پس از آن مباحث پیرامون بلوغ و چالش های مرتبط با آن مورد بررسی قرار می گیرد. بخش های بعدی کتاب به جوان و مسائل جنسی پیرامون او می پردازد و بیان می دارد که چگونه می توان غریزه جنسی را تعدیل بخشید. «جوان و محبوبیت» بخش بعدی کتاب است که در آن به اقسام، عوامل، آثار و موانع محبوبیت اشاره شده است. در مبحث بعدی، نویسنده به مسأله «جوان و نوگرایی» می پردازد، که بحث اسلام و نوگرایی را نیز در این بخش بررسی می کند. در بخش جوان و اعتدال، معنای اعتدال و جایگاه آن در اسلام مورد بررسی قرار می گیرد و در ادامه مسأله «جوان و نشاط» مطرح می شود که پس از بیان ضرورت شادی به اقسام آن و مهم ترین راهکارها برای رسیدن به شادی مقبول اسلام اشاره می شود.

مسأله انتقاد و مثبت نگری دیگر مباحثی است که در این کتاب مطرح می شود و در بخش پایانی به موضوع «جوان و امیدواری» اشاره می شود، که مؤلف این مبحث را در اسلام بررسی کرده و راه های رسیدن به امیدواری را معرفی می کند.

کتاب از این لحاظ که به بیشتر مسائل مبتلی به جوانان پرداخته و جایگاه این مسائل را در اسلام بررسی کرده می تواند مفید باشد. ضمن این که در موضوعات مختلف پس از مطرح کردن بحران ها و مسائل جوانان، راهکارهایی را برای برون رفت از این بحران ها ارائه می کند.

  1. بلوغ راهنمای والدین (احسان کاظمی، سیدحمید آتش پور)

معرفی کتاب:

انسان دارای دوره های مختلفی از جهت رشد است. دوره هایی که برخی دارای اهمیت بیشتری هستند. از جملۀ دوره های حساس رشد نوجوانی است. نوجوانی که برخی از آن به برزخ یاد می کنند. چرا که از طرفی کودکی را پشت سر گذاشته و از طرفی هم بزرگسالی ومسئولیت های آینده را پیش رو دارد. شاید به همین خاط باشد که از نظر عامۀ مردم و حتی عدۀ زیادی از والدین شاید هنوز زود باشد که دربارۀ فکر نوجوان و فلسفۀ زندگی در نظر او سخن بگوییم. آنان اظهار می‌کنند که نوجوان، هنوز کم سن و کم تجربه، و با این‌گونه مسائل و امور، بیگانه است. درحالی‌که از مختصات دوران نوجوانی، بلوغ، رشد ذهنی و بارور شدن توان عقلی است. نوجوان در گذشته‌ای نه چندان دور، از جهت عقل و خرد، کودکی تسلیم بود و قدرت استقلال نداشت، اما اینک در شرایطی است که می‌تواند عقلانی بیندیشد و حسن و قبح را از یکدیگر تشخیص دهد و زشت و زیبا را از هم باز شناسد. اما از جمله خصوصیات دوران نوجوانی بلوغ است. بلوغی که خود را در وضعیت جسمانی، وضعیت عاطفی و رفتاری جدید خود را نشان می دهد. این تغییرات است که این دوره را مهم جلوه می دهد و دلیل دیگر اهمیت این دوره رفتارها و نوع مواجهه والدین با این تغییرات و نوجوانشان است. رفتارهایی که می تواند آسیب زا و پر مخاطره باشد و نوجوان را در مسیر رفتارهای مخرّب و تهدید کننده همچون بزهکاری، ترک تحصیل، اعتیاد و موارد دیگر قرار دهد. بر همین اساس درکتاب حاضر با عنوان «بلوغ» نوشتۀ احسان کاظمی و دکتر سید حمید آتش پور سعی شده است، رهنمودهایی برای درک بهتر والدین از بلوغ و نحوه ی صحیح مواجهه با تغییرات رفتاری،عاطفی و فکر نوجوان خویش بیان شود. کتابی که در پنج فصل و با محوریت آشنایی دادن والدین از بلوغ، مشکلات دوران بلوغ، بهداشت دوران بلوغ دختران و پسران، آشنایی با ویژگی های دوران نوجوانی و در آخر والدین و شیوه های ارتباط مؤثر با نوجوان نگاشته شده است.

  1. جنسیت و دوستی؛ مواجه ه­ای اسلامی با مسأله رابطه دختر و پسر، حسین سوزنچی، ناشر: معارف

معرفی کتاب:

یکی از مباحث مبتلی به جوانان امروز، مسأله رابطه دختر و پسر است. اسلام در مورد این قضیه نظرات مفید و البته مهمی دارد که کتاب حاضر با عنوان «جنسیت و دوستی» به مواجهه اسلامی با این مسأله می پردازد. دکتر حسین سوزنچی (عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم) این کتاب را در 214 صفحه به تحریر در آورده است. ایشان پس از این که در اثری از خود، تبیینی از معنا و امکان نظری «علم دینی» ارائه داد، در این کتاب بر آن است که مصداقی از حل مسأله در «علم دینی» نشان دهد، لذا به این بحث از منظر اسلام پرداخته است.

مباحث کتاب در چند فصل به مخاطبانش ارائه شده است: از آن جا که در دنیای معاصر سبک زندگی غربی و نگاه سکولاریستی در فضای موضوع مرتبط با کتاب (رابطه دختر و پسر) غالب شده است، در فصل اول تبیین پیش فرض ها و مبادی حاکم بر راه حل مورد نظر نگارنده (از منابع اسلامی گرفته شده است) که با راه حل های رایج در فضای سکولار متفاوت است، مورد توجه قرار می گیرد. در فصل دوم، با توجه به اصولی که در فصل اول به آن پرداخته شده، تا حدودی آسیب شناسی وضع موجود و تصویری از وضع مطلوب جامعه از حیث روابط دختر و پسر ترسیم می شود، تا از طرفی مسأله مورد بحث روشن تر شود و از طرفی دیگر زمینه برای درک صحیحی از آنچه به عنوان راهکار ارائه می شود، آماده شود.

راه حلی که از زاویه نگاه اسلامی برای سطح خرد اجتماعی؛ یعنی برای خود خانواده ها و برای مخاطبین دختر و پسر می تواند ارائه شود، در فصل سوم مطرح می شود. در فصل چهارم به نکاتی درسطح کلان اجتماعی اشاره شده و در پایان نیز جمع بندی ای از مباحث ارائه شده است. همچنین از آنجا که یکی از گزینه های پیشنهادی برای رفع معضل در این زمینه، مسأله ازدواج موقت بوده، در قسمت ضمیمه کتاب برخی از شبهاتی که در این مورد مطرح شده مورد بررسی قرار می گیرد.

مخاطبان کتاب از سویی متخصصان مربوطه در رشته های علوم اجتماعی و علوم اسلامی هستند و از سویی دیگر کسانی که با مسأله مورد نظر به طور مستقیم مواجه هستند (جوانان، خانواده های آنان، مسئولان و سیاست گذاران کشور) می توانند باشند.

  1. فرمول رهایی. مرتضی مروی، ناشر: مجتمع فرهنگی کتاب پردازان

معرفی کتاب:

کتاب "فرمول رهایی؛ کتاب خصوصی پسران" در زمینه ترک خودارضایی نگاشته شده است. این کتاب در 152 صفحه چاپ شده و با وجود کم بودن حجم، اما دارای مطالب بسیار مفید و کاربردی برای ترک این عادت آزاردهنده است. مولف، مرتضی مروی، که از دانش آموختگان حوزه علمیه قم است، توانسته با بیانی علمی، روانشناختی و دینی یک برنامه درمانی برای کسانی که واقعا از این عادت خسته شده و عزم به ترک آن دارند، طراحی کند. مولف با بیانی بسیار صمیمی و خطاب گونه و متناسب با نوجوانان مطالب را آغاز کرده و تا انتها با همین سبک ادامه داده است. از این روی وی توانسته است ارتباط خوبی با مخاطبانش برقرار کند. یکی از شیوه های او استفاده از گروه بندی در ابتدای کتاب است. با این شیوه مخاطب کتاب به صورت عملیاتی مشخص می گردد و کسی که خود را جزء مخاطبین می بیند احساس می کند که این کتاب واقعا برای او نگاشته شده و گویا تمامی خطاب های داخل کتاب مستقیما به او اشاره دارند. استفاده از عبارات متناسب با گروه سنی مخاطبان و شیوه آوردن جملات و نیز ظاهر کتاب نشان دهنده آشنایی مولف با فضای ذهنی و روانی نوجوانان است. مولف مطالب را به گونه ای پیش برده است که خواننده بدون احساس هرگونه بی احترامی، متهم پنداشته شدن، ملامت و یا احساس گناه، به مطالعه ادامه داده و هرچه به انتهای کتاب نزدیک تر می شود عزمش برای ترک بیشتر خواهد شد.

این عادت که در سنین نوجوانی و اویل بلوغ ظهور می کند بیشتر در میان پسران رواج دارد. از این روی مخاطبان اصلی آن پسران می باشند. سنین نوجوانی از طوفانی ترین دوره های زندگی انسان است. به سبب ایجاد تحولات بسیار عمیق و وسیع روحی و جسمی از این دوره با وصف مذکور یاد می شود. بلوغ جسمانی همراه با فعالیت هورمون های جنسی است. در این سن نوجوان مسائلی را در درون خود درک می کند که قبلا هیچ تصوری از آن نداشته است. افراد در این سن دارای تجربه و دانش بسیار کم و دارای نیروی عاطفی و جنسی بسیار قوی می باشند. بنابراین، همچون کبریت کنار بنزین، در صورت مهیا بودن شرایط و استفاده نکردن از توصیه های بزرگسالان به این انحراف جنسی مبتلا می شوند.

در ضمن محتوای برخی از آنان را روایات تشکیل داده است. این کار سبب می شود مضامین دینی از این طریق برای مخاطب نوجوان درونی سازی شود.

استفاده از اصطلاحاتی مانند فرمول برای رهایی، آشنایی با شبکه مسائل مرتبط با ترک، نصب و اجرای نرم افزار توبه، آشنایی با ابزارهای مدیریت احساس و هیجان و آموزش روش مدیریت واردات ذهنی برخی از این اصطلاحات هستند.

نویسنده با استفاده از تمام ظرفیت های روان شناختی برای شناسایی و ترک این عادت، نه تنها برای پسران مبتلا به خودارضایی، بلکه برای هر کسی که بخواهد عادتی را ترک کند که وی را آزار می دهد، مطلب ارائه کرده است. مانند ترک سیگار، ترک چشم چرانی، ترک بدزبانی و هر نوع دیگر.

عکس های به کار رفته در سراسر کتاب علاوه بر ایجاد تنوع و رفع خستگی، نکات ظریف و عمیقی را به مخاطب منتقل می نماید.

در این کتاب با شیوه های رفتاری و شناختی به مخاطب کمک می شود تا بتواند عادت به خودارضایی را ترک کند. مولف علاوه بر شناخت افزایی مخاطب در زمینه مورد بحث، به مباحث شرطی سازی و تمرینات رفتاری نیز اشاره کرده است. مطالب کتاب بر اساس پژوهش های موجود تدوین گردیده و روح حاکم بر آن با ادبیات دینی و فرهنگ بومی بسیار تناسب دارد. راهکارهای عملی ارائه شده، کتاب حاضر را به کتابی کاربردی برای افرادی که قصد جدی بر ترک دارند مبدل ساخته است. از مضامین دینی به صورت غیرمستقیم استفاده گردیده است که این حالت باعث افزایش تاثیر در مخاطبان است. در انتهای هر بخش تمرینات و تکالیفی ارائه شده است که با توجه به مطالب همان فصل آورده شده و مقدمه چینی برای مطالب فصل بعد می باشد. تمامی تمرینات هدفمند بوده و با استفاده از تکنیک های روان شناختی و مهارت های خودتنظیمی و خودنظارت گری (self monitoring) تهیه شده است. در این کتاب بدون شروع کلیشه ای مقدمه وار که شیوه اکثر کتاب هاست، مولف با خطاب قرار دادن نوجوان مطالب را آغاز کرده که این حالت باعث جذب مخاطب و انگیزه بخشی بیشتر برای مطالعه است. سیر مطالب حاکم بر کتاب نیز به گونه ایست که دائما انگیزه بخش بوده و فرد را قدم به قدم پیش می برد. برای مثال اولین بخش کتاب با عنوان انگیزه ها نام گذاری شده است و در فصول میانی روش های درمانی ارائه گردیده و در فصل آخر نیز با بیان مطالب موثر و زیبایی درباره توکل به خداوند، با پوسته انگیزه بخشی به اتمام رسیده است. استفاده از اصطلاحاتی که مورد پسند نوجوانان و جوانان است از ویژگی های جذب کننده این محصول فرهنگی است. وی با استفاده از سیر تغییر در شناخت (باور)، احساس (حالت) و رفتار (مهارت) توانسته است برای ایجاد هرگونه تغییری در سیستم روانی مخاطب راه حل ارائه نماید. کتاب سرشار از تقسیم بندی هایی است که برای پیشرفت مطالب و نگه داشتن مخاطب پای کتاب مفید هستند. مثلا نویسنده در صفحه 14 آثار خودارضایی را به دو بخش جسمی و آثار معنوی تقسیم کرده است. او در صفحه 19 برای افرادی که تصمیم به ترک گرفته اند 18 گروه را ذکر کرده است. یکی دیگر از روش های به کار گرفته شده در این کتاب استفاده از مثال های ملموس است که توانسته است مطالب انتزاعی و معقول را به اموری محسوس و قابل درک تبدیل نماید. نویسنده با هنرمندی توانسته است در قالب بیان مطالب درمانی به بخشی از شبهات اعتقادی رایج نیز پاسخ دهد، مانند وجود قیامت، علت ممنوعیت برخی امور در دین، اینکه چرا خداوند مهربان به بندگانش وعید جهنم داده است.

در مجموع کتاب فرمول رهایی کتابی بسیار عملیاتی، درمانی، عمیق، روان، زیبا و کاربردی است که مطالعه آن برای مخاطب بسیار جذاب خواهد بود.

اما ذکر دو نکته خالی از لطف نیست:

1. مولف در صفحه 25 از پرسشنامه باورهای مرکزی استفاده و کرده و مطالب بعدی را با استفاده از نتایج آن پیش برده است. هرچند استفاده از این پرسشنامه بسیار مفید است اما اگر مولف در پاورقی به برخی امور فنی در رابطه با پرسشنامه اشاره می کرد جنبه علمی کار بسیار قوی تر می شد.

2. در صفحه 108 گفته شده است: «ذهن آدمی از دو بخش اصلی تشکیل شده است: ذهن هوشیار و ذهن نیمه هوشیار» در حالیکه نویسنده در صفحه 11 از ذهن هشیار و ناهشیار نام برده است. بهتر بود گفته می شد ذهن (تعبیر به ذهن نیز خالی از مسامحه نیست!) از سه بخش هشیار، نیمه هشیار و ناهشیار تشکیل شده است.کتابستان برای والدین دغدغه‌مندی که فرزند پسر دارند، مطالعه کتاب‌های ذیل با عنوان هنر رفتار با پسران را توصیه می‌کند:

  1. کلیدهای تربیت و رفتار با پسرها ( استیو بیدالف، ترجمه اکرم قیطاسی، ناشر: صابرین

معرفی کتاب:

امروزه مادران بسیاری انرژی و شور و هیجان پسرانشان را نکات مثبتی می‌دانند که تنها به کمی راهنمایی و هدایت نیاز دارد.کلیدهای تربیت و رفتار با پسرها نوشته استیو بیدالف و ترجمه اکرم قیطاسی از انتشارات صابرین، کتابی است که به والدین کمک می کند فرزندان خود را مطابق با نیازهای متنوع و فزاینده جامعه امروز پرورش دهند. امروزه روش بزرگ کردن فرزند با گذشته فرق کرده است و از جهاتی نیز مشکل تر شده است.

نویسنده می گوید من با نوشتن کتابی درباره پسران و نیازهای خاص آنها، به هیچ عنوان قصد ندارم تلاشهایی را که در سراسر دنیا برای پیشرفت زنان و دختران صورت گرفته است نادیده بگیرم. اما در نهایت تاسف، به وضوح می بینیم که پسران نیز به شکلهای مختلف لطمه می بینند.

در این کتاب استیو بیدالف تربیت همراه با محبت و جدیت و نیز راهنماییهای مورد نیاز پسران را مطرح می کند. چگونه به پسرها بیاموزیم که شاد، با اعتماد به نفس و مهربان باشند؟ مغز پسرها با دخترها چه تفاوتهایی دارد؟ مادران چگونه زندگی و عشق را به پسرانشان بیاموزند؟ پنج کار مهمی که پدران می توانند انجام دهند و ...

کتاب حاضر در ابتدا به زمینه های مهم درک پسران می پردازد؛ سه مرحله مشخص رشد آنها را توضیح داده سپس تاثیرات قدرتمند هورمونهای مردانه بر روانشناسی مردان و اینکه چگونه به آنها کمک کنیم تا بر این نوسانات رشد فایق آییم، مورد بررسی قرار می دهد.

درباره یافته های مهم جدید و اینکه مغز پسران در چه مواردی آسیب پذیر است و چگونه کمک کنیم تا مهارتهای برقراری ارتباط را در خود پرورش دهیم نیز صحبت شده است. سپس داستان ها و نظریاتی را در مورد رابطه مهم بین مادران و پسران ، جایگاه حیاتی پدران و بهبود قابل توجه مدارس مطرح می کند. در نهایت درباره مسایلی جنسی آنان صحبت شده و روشهایی را به منظور حمایت مردان ارئه می دهد.

کتاب مراحل رشد را به سه قسمت تقسیم می کند که هر کدام دارای خصوصیاتی بوده و لوازمی دارند؛ این مراحل عبارتند از زمان تولد تا شش سالگی، شش تا چهارده سالگی که از نظر علایق و فعالیتها بیشتر شبیه پدر هستند و سنین چهارده سالگی تا بزرگسالی است که پسران نیاز دارند از مشاوران و همسالان و گروه ها اطلاعاتی دریافت کنند. در این مرحله نقش پدر و مادر کمی کمرنگ تر می شود اما می توانند و باید در انتخاب دوستان و همسالان نقش اثر بخش داشته باشند.

این کتاب در عین حال که داستانهایی در بردارد، شما را به فکر کردن نیز وامی دارد و مطالب آن براساس پژوهشهای رسمی پایه گذاری شده است. این کتاب برای تمامی والدینی که فرزندان چند روزه یا دبستانی یا نوجوان دارند می تواند یاری گر باشد.

نویسنده در ص 12 می گوید، سالها تلاش شده است تا مرد بودن و ویژگی های مردانه نفی شود و نشان داده شود که دختران و پسران درست مانند هم هستند. اما همانطور که والدین و معلمان همواره می گویند، این نگرش بی نتیجه است. تحقیقات نشان می دهد که اخیرا والدین نگرش بهتری نسبت به این موضوع دارند.

در هر فصلی قسمت هایی با عنوان داستان های واقعی و کمک عملی نوشته شده که در آن تحقیقات جدید مربوط به فصل و داستان هایی بیان شده که فهم مطالب و جذابیت کتاب را بیشتر کرده است. یکی از این تحقیقات، پژوهشی است که در مورد تک جنسی کردن یکی از مدارس در انگلیس و فواید آن بیان شده که در ص 155 می توانید آن را بخوانید.

از آنجا که این کتاب همانند هزاران کتاب دیگر ترجمه بوده و نویسنده با توجه به فرهنگ و ارزش های جامعه خود صبحت کرده ، به مطالبی بر می خوریم که نمی توان آنها را در فرهنگ و جامعه خود ترویج کرده و از آن استفاده کنیم. از جمله در ص 54 می گوید: از آنجا که تمام پسران در این سن (نوجوانی) خودارضایی می کنند. در ص 137 گفته شده پسرها دوست دارند در بدنشان احساس زنده بودن داشته باشند. به همین دلیل موسیقی با ضرب آهنگ تند را دوست دارند. آنها به طور غریزی می دانند که این مساله می تواند به آنها کمک کند تا به مرحله مرد شدن برسند.

همچنین در ص 138 نوشته است که وقتی پسرها از ده سالگی بزگتر می شوند، گاهی به طور طبیعی در مکالماتتان از عبارات مربوط به جنسیت استفاده کنید؛ مثلا خودارضایی، رابطه عاشقانه، لذت جنسی و همین طور موضوعات منفی مانند تجاوز و زنان محارم. به عنوان بخشی زنده و پرهیجان از زندگیتان نسبت به جنسیت راحت تر صحبت کنید.

باید توجه داشت که اگرچه در آموزش جنسی ارتقای دانش جنسی مهم است، ولی باید اصل بر حفظ حرمت و عدم پرده دری باشد؛ از این رو کاربرد کلمات و واژه های مورد استفاده کمال دقت را می طلبد. در نابع اسلامی با این که حساس ترین مسایل جنسی مطرح شده ولی در قالب اشاره و کنایه از آن سخن به میان آمده است و غالبا مسایل غیر مستیقیم طرح می شود.

در ص 140 دیدگاه برخی پدران در مورد دسترسی به عکسهای عریان زنان را قیل از سیزده سالگی پیش از موقع و نابهنگام دانسته و آن را مانعی برای داشتن روابط سالم و دوستانه با دختران می داند. اگر چه اصل اینکه نوجوان را از اهداف اصلی خود دور می کند صحیح است ولی دیدن عکس و فیلم های عریان حتی برای افرادی که ازدواج کرده اند نیز مناسب نیست و اثرات مخرب آن بر خواننده نمایان است.

و در ص 143گفته شده به آنها کمک کنید از طریق پایکوبی، نواختن آلات موسیقی، گوش دادن به موسیقی، ماساژ و غیره بدنشان را سرزنده نگهدارند. به طور مستمر آنها را در آغوش بگیرید و تا جایی که دوست دارند پشتشان را مالش دهید. باید دقت داشت که در آغوش گرفتن زمینه تماس بدنی را فراهم می آورد و پسرها در سیزده یا چهارده سالگی احساسات جنسی قوی دارند، لذا غالبا تحریک جنسی را به دنبال دارد، و اجتناب از آن لازم است

  1. پسران نوجوان (مایکل گوریان ترجمه مهدی قراچه داغی، ناشر: نقش و نگار

معرفی کتاب:

"پسران نوجوان" عنوان کتابی است از دکتر مایکل (میشل) گوریان که توسط انتشارات نقش و نگار و ترجمه مهدی قراچه داغی در 272 صفحه چاپ شده است. آن گونه که روی جلد درج شده است این کتاب شامل آن چه والدین و مربیان می توانند انجام دهند تا پسران نوجوان به مردانی برجسته تبدیل شوند، می باشد. نویسنده کتاب حاضر روان شناس، درمان گر خانواده و متخصص تربیت فرزندان است. وی دارای تجارب بسیار زیاد درباره مشاوره خانواده و مسائل تربیتی است و این مطلب بر غنای کتاب افزوده است. وی همچنین دارای کتاب های مشابهی در همین زمینه با عنوان دنیای شگفت انگیز پسران و تربیت دختران است که به فارسی چاپ شده اند. او علاوه بر زادگاهش آمریکا، به دلیل سکونت در کشورهایی مانند هند، ترکیه، آلمان و ... با فرهنگ های گوناگون آشنا بوده و در ارائه مطالب توانسته از آنان نیز بهره ببرد.

در این کتاب به صورتی دقیق و علمی با ساختار مغز و دستگاه عصبی پسران آشنا می شویم و به غدد داخلی و نحوه ترشح هورمون هایی که در پسرها فعالیت می کنند ـ به خصوص هورمون تستوسترون ـ پی می بریم. در همین راستا می توان با تفاوت های جنسیتی میان دختران و پسران به سبب داشتن بیوشیمی و فعالیت های مغزی و عصبی متفاوت، آشنا شد. این دست تفاوت های طبیعی باعث می شود والدین بتوانند با منشا رفتارهای آنان بیشتر آشنا شده و تدابیر تربیتی مناسب تری را به کار برده و در نهایت فرزندان خود را هرچه بهتر درک کنند. اطلاعات موجود در کتاب سبب می شود افراد برای آینده و ازدواج نیز از بینش مناسبی نسبت به جنس مقابلشان برخوردار شوند.

نویسنده با استفاده از اطلاعات پزشکی، روان شناسی، انسان شناسی و مشاهدات شخصی خود و نیز با کمک تحلیل های جامعه شناختی و فرهنگی سعی کرده است به این سوالات پاسخ دهد: یک مادر چگونه برای پسران نوجوان خود، محدودیت هایی ایجاد می کند؟ چه زمانی را برای مرد شدن پسرهای نوجوان در نظر می گیریم؟ چگونه به آن ها بیاموزیم افراد بالغ و متعهدی باشند؟ عزت نفس پسران نوجوان چگونه شکل می گیرد؟ بازی های ویدئویی، تلویزیون و اینترنت چه تاثیراتی بر پسران نوجوان می گذارند؟ میان پسر نوجوان و پدرش چه می گذرد؟ و سوال هایی از این دست.

نویسنده کتاب از روان شناسان آمریکایی است که بر خلاف جو حاکم بر کشورهای غربی، به مسئله ازدواج، خانواده، پدری کردن، مادری کردن و فضای گرم و صمیمی حاکم بر فضای خانه و تربیت فرزندان بسیار اهمیت می دهد. وی با این نگاه، به پسران در قالب مردان و پدران فردا توجه کرده و بر اهمیت تربیت صحیح آنان تاکید می کند.

در بخش های ابتدایی این کتاب سعی شده تا این مطلب اثبات گردد که پسران نیز به اندازه دختران نیاز به توجه داشته و موجوداتی حساس هستند. به نظر نویسنده سلطه جویی افراطی فمینیسم بر فضاهای تربیتی و آموزشی مغرب زمین، سبب شده تا به جنس مذکر کم توجهی شود. وی در صفحه 14 بیان می دارد: «جامعه و تمدن ما به شکنندگی فرزندان مذکرش توجه ندارد.» او به پژوهش ها و آمارهای دیگری درباره شکنندگی پسران اشاره می کند که شما را به مطالعه آن ها در کتاب دعوت می نماییم. وی در همان بخش های اولیه کتاب، در ضمن ارائه تحلیلی بیان می کند، میان بیولوژی جنس مذکر و رویکردهای جنسیتی عصر حاضر تناسبی وجود نداشته و سعی بر این بوده است که مرد را خلاف آن چیزی که واقعا هست تربیت کنند. از آن جایی که یکی از مهم ترین هورمون های تعیین جنسیت تستوسترون است، نویسنده به خصوصیاتی که این هورمون به صورت طبیعی ایجاد می کند، اشاره می کند: فعالیت جنسی زیاد و تحریکی، تخلیه سریع تنش ها، گریه نکردن یا کم گریه کردن و به تاخیر انداختن واکنش های عاطفی برخی از این خصوصیات هستند که در جنس مونث بسیار کم و برعکس آن چه در جنس مذکر است دیده می شود. از نظر وی سوق دادن پسران و مردها به داشتن روحیاتی خلاف آن چه که در طبیعتشان نهاده شده است اشتباه است.

با وجود همه نکات مثبتی که والدین و معلمان از مطالعه این کتاب از آن ها بهره خواهند برد اما نباید انتظار داشت که تمامی مطالب با فرهنگ بومی ما سازگار باشد.

اولین نکته ای که در این کتاب و کتاب های شبیه به آن دیده می شود، نگاه کردن به تربیت فرزندان از روزنه و زاویه دید فرهنگ غربی و به منظور جلوگیری از آسیب هایی است که در آن جوامع بیشتر رایج بوده و شاید در کشور ما دارای اهمیت درجه اول نباشند. مسائلی مانند استفاده از سلاح گرم، بارداری های ناخواسته نوجوانان، ابتلا به بیماری های عفونی و ایدز در میان نوجوانان و مواردی مشابه آن. این مسائل هرچند در همه کشورها وجود دارند اما در جامعه ما دغدغه درجه یک والدین را به خود اختصاص نداده است.

با مطالبی روبرو می شویم که در فرهنگ ما جایی ندارند، هرچند در میان خانواده های غربی رایج هستند: قرار عشقانه گذاشتن فرزندان (صفحه 165)، استفاده از مشروب (صفحه 166)، رفتن به کلیسا (صفحه 173) و استناد به کلماتی از بودا تائو در صفحات 245 و 246. هرچند شاید برخی ادیان بشرساخته و انحرافی دارای برخی نکات و جملات مثبت باشند، اما زمانی که از ریشه و اصول دارای کجی هستند این شاخ و برگ های ظاهری نمی توانند انحرافات آنان را بپوشانند.

  1. دنیای شگفت انگیز پسران، مایکل گوریان، سهیلا خسروی، نشر اوحدی

معرفی کتاب:

قابل توجه پدران، مادران و مربیان تربیتی و پرورشی! با مطالعه کتاب "دنیای شگفت انگیز پسران" دنیای جدیدی از فرزندان و دانش آموزان ذکور بر روی شما پدیدار خواهد شد. این کتاب تالیف دیگری از دکتر مایکل (میشل) گوریان، روان شناس، درمان گر خانواده و متخصص تربیت فرزندان است و توسط سهیلا خسروی در 378 صفحه به فارسی ترجمه شده است. پدران و مادرانی که دارای فرزندانی با جنسیت های گوناگون هستند به خوبی می دانند و این مساله را درک می کنند که فرزندانشان از لحاظ طبیعت ساختاری شان با یکدیگر متفاوت بوده و به همین دلیل دارای رفتار، عواطف و سطح درک متفاوتی از یکدیگر هستند. در این کتاب به صورتی دقیق و علمی با ساختار مغز و دستگاه عصبی پسران آشنا می شویم و به غدد داخلی و نحوه ترشح هورمون هایی که در پسرها فعالیت می کنند پی می بریم. در همین راستا می توان با تفاوت های جنسیتی میان دختران و پسران به سبب داشتن بیوشیمی و فعالیت های مغزی و عصبی متفاوت، آشنا شد. این دست تفاوت های طبیعی باعث می شود والدین بتوانند با منشا رفتارهای آنان بیشتر آشنا شده و تدابیر تربیتی مناسب تری را به کار برده و در نهایت فرزندان خود را هرچه بهتر درک کنند.

هر چند این کتاب برای عموم مردم و والدین نوشته شده اما با این حال از اشاره به کتاب ها و نظریات دیگر متخصصان در زمینه تربیت و بیوشیمی فرزندان خالی نیست. علاوه بر این که نویسنده خود دارای تجارب بسیار زیاد درباره مشاوره خانواده و مسائل تربیتی است، بر غنای این کتاب افزوده شده است. وی دارای کتابی مشابه در همین زمینه و درباره تربیت دختران است.

به گفته نویسنده این کتاب قصد دارد اطلاعات مفیدی را درباره نحوه صحیح استفاده از ویژگی های جنسی، نظم، ارزش ها، احترامات، صمیمت و اعتماد به نفس را به پسران بیاموزد. مخاطب مولف در این کتاب والدین و یا هر کسی که به نوعی دارای رابطه با نوجوانان است، می باشد.

اصولا هر کتابی سعی دارد تا به برخی مجهولات در ذهن مخاطبانش پاسخ دهد. در این کتاب به این دست سوالات پاسخ داده می شود: چرا پسر من اینقدر به ورزش علاقه دارد؟ چه کار کنم که پسرم بیشتر حرف گوش کند؟ چرا احساس می کنم پسرم از پدرش بیزار است؟ چرا کوچک ترین

ناسازگاری او منجر به طغیان می شود؟ چرا پسرها عروسک بازی نمی کنند؟ اگر از همسرم جدا شده ام، چطور می توانم با پسرم در این زمینه کنار بیایم؟

نویسنده کتاب از روان شناسان آمریکایی است که بر خلاف جو حاکم بر کشورهای غربی، به مسئله ازدواج، خانواده، پدری کردن، مادری کردن و فضای گرم و صمیمی حاکم بر فضای خانه و تربیت فرزندان بسیار اهمیت می دهد. وی با این نگاه، به پسران در قالب مردان و پدران فردا توجه کرده و بر اهمیت تربیت صحیح آنان تاکید می کند.

فضایی که نویسنده در آن دست به نگارش این کتاب زده است، با توجه به تفکران فمینیستی حاکم بر غرب، فضایی است که مطالعات درباره زنان و دختران بسیار زیاد بوده است اما به خاطر نگاه غلط به پسران این نگاه علمی از آنان دریغ شده است. به گفته نویسنده، طی پنجاه سال گذشته از زمان تالیف این کتاب، در خصوص زندگی پسران مطالعات بسیار اندکی صورت گرفته و نتایج این کوتاهی حضور ده ها هزار پسر نوجوان بین سنین 13 تا 20 سال در دارالتادیب ها یا زندان های بزرگسالان است. طی سال های گذشته توجه زیاد به مسائل زنان و سلامت روان آنان، سبب شده است تا زندگی خصوصی آنان بهبود یابد اما در مورد پسران این حساسیت ها نبوده و به همین لحاظ آنان با مشکلات زیادی دست به گریبان هستند. این کتاب سعی دارد تا این خلأ موجود را بپوشاند. نویسنده سعی دارد تا از پسران در برابر موج شدید فمینیست دفاع کند. او از برخی زنان فمینیست نقل قول می کند که اصولا مردها موجوداتی مخرب و زن ها سازنده هستند.

با مطالعه این کتاب به شناخت نسبی از جنس مذکر می توان دست یافت. این شناخت در عرصه های دیگر زندگی نیز مانند ازدواج بسیار مفید بوده و باعث می شود جنس مونث با شناختی روشن از جنس مخالف خود اقدام به انتخاب نماید.

طبیعی است که هر نویسنده ای طبق فرهنگ رایج خود دست به تالیف زده و از مثال ها و موارد قالبی فرهنگ خود، که لزوما از دیدگاه فرهنگی و بومی ما صحیح نیست، استفاده می کند. مثلا استفاده از تعابیری مانند رفتن به کلیسا، شرکت در برنامه های کلیسا، بازی راگبی و هاکی و استفاده از نام های غربی از مواردی هستند که برای مخاطبان ایرانی و مسلمان نامانوس اند. اشاره به آمارهای وحشتناک درباره بزه هاب جنسی و بارداری های ناخواسته در سنین نوجوانی از مسائلی است که با توجه به خصوصیات فرهنگی کشور نویسنده به آن ها اشاره شده است. نویسنده در بخش هایی از کتاب اشاراتی به جنبش تساوی حقوق زنان و مردان دارد. اما تحلیل او از این جنبش بسیار مهم بوده و به عنوان یک روان شناس آمریکایی که در جو آنجا بزرگ شده و تفکر کرده است، بسیار جالب به نظر می آید. او فمینیسم فعلی را برای زنان، مردان، خانواده و تربیت مضر دانسته و بر زنانه بودن و مردانه بودن تاکید می کند.

در صفحه 133 کلمه ای به صورت لاتین آمده است که مفهوم واضحی ندارد.

نویسنده در صفحه 191 از یوسف نجار به عنوان پدر حضرت عیسی علیه السلام نام برده است که می بایست مورد توجه قرار گیرد. زیرا با آموزه های دینی تناسبی ندارد.

بردن نام الله در کنار بودا، شیوا و یهوه در صفحه 227 و یکسان تلقی کردن آنان و اشاره به برهمن در صفحه 291 امری ناپسند شمرده می شود و حاکی از نوع نگاه مولف است.

در بخش هایی از کتاب مانند صفحه 241 از بارمیتوا که نوعی مراسم یهودیست نام برده شده است.

نویسنده درباره خودارضایی و هم جنسگرایی نیز دارای نظریات خاصی است که نه با مبانی علمی سازگاری داشته و اثبات شده است و نه با فرهنگ بومی ما سازگاری دارد و می توان بیان داشت که نقطه ضعف اصلی این کتاب در این دو بخش بوده و نویسنده علیرغم داشتن نگاهی سالم در فرهنگ آغشته به انواع آلودگی های آمریکا، اما در این دو بخش نتوانسته مخاطب ایرانی خود را راضی کند. این مطلب زمانی اهمیت پیدا می کند که یکی از اصول مهم تربیتی، توجه به مسائل فرهنگی است و ناسازگاری فرهنگی بین مربی و متربی سبب نتایج منفی خواهد شد.

  1. وضعیت اسف­بار پسران، لئونارد ساکس، نرگس چاوشی، ناشر: معارف

معرفی کتاب:

موضوع تفاوت های جنسیتی از جمله مباحثی است که تحت تأثیر سلطه فمینیسم بر جهان، معمولا نادیده گرفته می شود و در نتیجه، آثار و پیامدهای نامطلوبی را برای جوامع مختلف به بار می آورد. در این میان اندیشمندانی چند، این تفکر را مورد نقد قرار داده اند. از جمله این افراد، «لئونارد ساکس» بنیانگذار و مدیر اجرایی موسسه ملی آموزش عمومی غیر مختلط (NASSPE) کارشناس برنامه های مختلف رادیویی و تلویزیونی در آمریکا می باشد.

کتاب حاضر با عنوان «وضعیت اسف بار پسران» تلخیص و ترجمه کتابی از همین نویسنده است با عنوان «پسران رها شده» که خانم نرگس سادات چاوشی کار ترجمه این کتاب را بر عهده گرفته است. نویسنده در این کتاب به این موضوع می پردازد که چرا پسران امروزی نسبت به بیست سال گذشته، کم طاقت تر و بی انگیزه تر شده اند و تجربه ها و پژوهش های خود را درباره پسران و خانواده های آن ها مطرح کرده است. وی ترکیبی از عوامل اجتماعی و زیست شناختی را در فصل های مختلف بیان می کند که موجب شده محیطی آلوده برای پسران به وجود بیاید.

فصل اول کتاب به طرح مسأله می پردازد و در فصل های بعد به پنج عاملی که موجب بی تفاوتی و عدم انگیزه در پسران شده است می پردازد. فصل دوم به عامل اول می پردازد که «تغییرات در مدارس» می باشد. در این بخش به مباحثی پیرامون مدرسه و تفاوت های جنسیتی که باید لحاظ شود اشاره می شود. عامل دوم که مطرح می شود بازی های رایانه ای است که فصل سوم کتاب به این مسأله می پردازد. در فصل بعد عامل سوم ذکر می شود که عبارتست از درمان دارویی برای اختلال بیش فعالی یا عدم تمرکز. در ادامه به علل دیگر اشاره می شود که باید به کتاب مراجعه شود.

نکته مثبت کتاب داستان های است که برای موضوعات مختلف آورده شده است که می تواند درک و فهم مطالب را برای مخاطب راحت تر کند. با توجه به ناشر این اثر و مطالبی که در کتاب ارائه شده می توان گفت کتاب پیش رو، می تواند برای مطالعه کنندگانش مطالب مفیدی داشته باشد.

  1. پسران چه می پرسند، محمود اکبری، ناشر: سنابل

معرفی کتاب:

کتاب حاضر با عنوان «پسران چه می پرسند؟» توسط محمود اکبری نوشته شده است که شامل 12 فصل می باشد و این فصل ها در 108 صفحه گنجانده شده است. همان طور که از اسم کتاب مشخص است محوریت کتاب پرسش هایی است که در میان پسران رایج است.

سوالات این کتاب در یازده موضوع دسته بندی شده است که در هر موضوع سوالات متناسب با آن موضوع مطرح شده است. این موضوعات عبارتند از: بلوغ و تکلیف، غریزه جنسی، راه های مقابله با مشکلات جنسی، ارتباط دختر و پسر، محرم و نامحرم، اعتیاد، رفتار با والدین، ازدواج، زینت و زیبایی، آرایش و پیرایش، درمان وسواس و یک بخش نیز به سوالات متفرقه اختصاص داده شده است.

نویسنده کتاب در موضوعاتی که متخصصین خاصی - مانند مراجع در موضوعات احکام شرعی-، از نظرات اصحاب علم و نظر در همان رشته و موضوع استفاده کرده است. موضوعات نیز توسط نویسنده دسته بندی شده که در مواجهه با جوانان و نوجوانان با این پرسش ها روبرو شده است.

از همین نویسنده کتاب دختران چه می پرسند نیز به چاپ رسیده است. از محاسن کتاب می توان به کاربردی بودن موضوعات و سوالات اشاره داشت، که اگر چه پاسخ ها کوتاه هستند و گاهی اوقات کافی نیستند، ولی کلیت کتاب برای دو دسته از افراد مناسب است: برای محققان و مبلغانی که با جوانان یا نوجوانان سر و کار دارند و باید با سوالات رایج آن ها آشنا شوند و دسته دیگر پسران جوانی هستند که با خواندن این کتاب می توانند به پاسخ برخی از سوالات و شبهه ها دست پیدا کنند.

  1. بررسی مسائل جوانان، محمد سبحانی نیا، ناشر: بوستان کتاب

معرفی کتاب:

«بررسی مسائل جوانان» عنوان کتابی است که «محمد سبحانی» آن را در 316 صفحه نوشته است. کتاب مجموعه ای از مقالات از نویسنده کتاب است که در مجله معارف اسلامی به چاپ رسیده است. کتاب بر آن است تا مسائل جوانان را در موضوعات زیر بررسی کند: بحران هویت، بلوغ، غریزه جنسی، نوگرایی، محبوبیت، امیدواری، اعتدال، شادی، انتقاد و مثبت نگری.

کتاب موضوعات فوق را در فصل های جداگانه ای بررسی می کند. «جوان و بحران هویت» اولین موضوعی است که مورد بررسی قرار می گیرد. مؤلف در این بخش به مفهوم شناسی هویت می پردازد و اقسام هویت را مطرح می کند. در ادامه به بحران هویت اشاره می کند و راه دست یابی به هویت را برای مخاطب تبیین می کند.

«جوان و بحران بلوغ» موضوع دومی است که در کتاب آمده است، که در آن انواع بلوغ بیان می شود و پس از آن مباحث پیرامون بلوغ و چالش های مرتبط با آن مورد بررسی قرار می گیرد. بخش های بعدی کتاب به جوان و مسائل جنسی پیرامون او می پردازد و بیان می دارد که چگونه می توان غریزه جنسی را تعدیل بخشید. «جوان و محبوبیت» بخش بعدی کتاب است که در آن به اقسام، عوامل، آثار و موانع محبوبیت اشاره شده است. در مبحث بعدی، نویسنده به مسأله «جوان و نوگرایی» می پردازد، که بحث اسلام و نوگرایی را نیز در این بخش بررسی می کند. در بخش جوان و اعتدال، معنای اعتدال و جایگاه آن در اسلام مورد بررسی قرار می گیرد و در ادامه مسأله «جوان و نشاط» مطرح می شود که پس از بیان ضرورت شادی به اقسام آن و مهم ترین راهکارها برای رسیدن به شادی مقبول اسلام اشاره می شود.

مسأله انتقاد و مثبت نگری دیگر مباحثی است که در این کتاب مطرح می شود و در بخش پایانی به موضوع «جوان و امیدواری» اشاره می شود، که مؤلف این مبحث را در اسلام بررسی کرده و راه های رسیدن به امیدواری را معرفی می کند.

کتاب از این لحاظ که به بیشتر مسائل مبتلی به جوانان پرداخته و جایگاه این مسائل را در اسلام بررسی کرده می تواند مفید باشد. ضمن این که در موضوعات مختلف پس از مطرح کردن بحران ها و مسائل جوانان، راهکارهایی را برای برون رفت از این بحران ها ارائه می کند.

  1. بلوغ راهنمای والدین (احسان کاظمی، سیدحمید آتش پور)

معرفی کتاب:

انسان دارای دوره های مختلفی از جهت رشد است. دوره هایی که برخی دارای اهمیت بیشتری هستند. از جملۀ دوره های حساس رشد نوجوانی است. نوجوانی که برخی از آن به برزخ یاد می کنند. چرا که از طرفی کودکی را پشت سر گذاشته و از طرفی هم بزرگسالی ومسئولیت های آینده را پیش رو دارد. شاید به همین خاط باشد که از نظر عامۀ مردم و حتی عدۀ زیادی از والدین شاید هنوز زود باشد که دربارۀ فکر نوجوان و فلسفۀ زندگی در نظر او سخن بگوییم. آنان اظهار می‌کنند که نوجوان، هنوز کم سن و کم تجربه، و با این‌گونه مسائل و امور، بیگانه است. درحالی‌که از مختصات دوران نوجوانی، بلوغ، رشد ذهنی و بارور شدن توان عقلی است. نوجوان در گذشته‌ای نه چندان دور، از جهت عقل و خرد، کودکی تسلیم بود و قدرت استقلال نداشت، اما اینک در شرایطی است که می‌تواند عقلانی بیندیشد و حسن و قبح را از یکدیگر تشخیص دهد و زشت و زیبا را از هم باز شناسد. اما از جمله خصوصیات دوران نوجوانی بلوغ است. بلوغی که خود را در وضعیت جسمانی، وضعیت عاطفی و رفتاری جدید خود را نشان می دهد. این تغییرات است که این دوره را مهم جلوه می دهد و دلیل دیگر اهمیت این دوره رفتارها و نوع مواجهه والدین با این تغییرات و نوجوانشان است. رفتارهایی که می تواند آسیب زا و پر مخاطره باشد و نوجوان را در مسیر رفتارهای مخرّب و تهدید کننده همچون بزهکاری، ترک تحصیل، اعتیاد و موارد دیگر قرار دهد. بر همین اساس درکتاب حاضر با عنوان «بلوغ» نوشتۀ احسان کاظمی و دکتر سید حمید آتش پور سعی شده است، رهنمودهایی برای درک بهتر والدین از بلوغ و نحوه ی صحیح مواجهه با تغییرات رفتاری،عاطفی و فکر نوجوان خویش بیان شود. کتابی که در پنج فصل و با محوریت آشنایی دادن والدین از بلوغ، مشکلات دوران بلوغ، بهداشت دوران بلوغ دختران و پسران، آشنایی با ویژگی های دوران نوجوانی و در آخر والدین و شیوه های ارتباط مؤثر با نوجوان نگاشته شده است.

  1. جنسیت و دوستی؛ مواجهه­ای اسلامی با مسأله رابطه دختر و پسر، حسین سوزنچی، ناشر: معارف

معرفی کتاب:

یکی از مباحث مبتلی به جوانان امروز، مسأله رابطه دختر و پسر است. اسلام در مورد این قضیه نظرات مفید و البته مهمی دارد که کتاب حاضر با عنوان «جنسیت و دوستی» به مواجهه اسلامی با این مسأله می پردازد. دکتر حسین سوزنچی (عضو هیأت علمی دانشگاه باقرالعلوم) این کتاب را در 214 صفحه به تحریر در آورده است. ایشان پس از این که در اثری از خود، تبیینی از معنا و امکان نظری «علم دینی» ارائه داد، در این کتاب بر آن است که مصداقی از حل مسأله در «علم دینی» نشان دهد، لذا به این بحث از منظر اسلام پرداخته است.

مباحث کتاب در چند فصل به مخاطبانش ارائه شده است: از آن جا که در دنیای معاصر سبک زندگی غربی و نگاه سکولاریستی در فضای موضوع مرتبط با کتاب (رابطه دختر و پسر) غالب شده است، در فصل اول تبیین پیش فرض ها و مبادی حاکم بر راه حل مورد نظر نگارنده (از منابع اسلامی گرفته شده است) که با راه حل های رایج در فضای سکولار متفاوت است، مورد توجه قرار می گیرد. در فصل دوم، با توجه به اصولی که در فصل اول به آن پرداخته شده، تا حدودی آسیب شناسی وضع موجود و تصویری از وضع مطلوب جامعه از حیث روابط دختر و پسر ترسیم می شود، تا از طرفی مسأله مورد بحث روشن تر شود و از طرفی دیگر زمینه برای درک صحیحی از آنچه به عنوان راهکار ارائه می شود، آماده شود.

راه حلی که از زاویه نگاه اسلامی برای سطح خرد اجتماعی؛ یعنی برای خود خانواده ها و برای مخاطبین دختر و پسر می تواند ارائه شود، در فصل سوم مطرح می شود. در فصل چهارم به نکاتی درسطح کلان اجتماعی اشاره شده و در پایان نیز جمع بندی ای از مباحث ارائه شده است. همچنین از آنجا که یکی از گزینه های پیشنهادی برای رفع معضل در این زمینه، مسأله ازدواج موقت بوده، در قسمت ضمیمه کتاب برخی از شبهاتی که در این مورد مطرح شده مورد بررسی قرار می گیرد.

مخاطبان کتاب از سویی متخصصان مربوطه در رشته های علوم اجتماعی و علوم اسلامی هستند و از سویی دیگر کسانی که با مسأله مورد نظر به طور مستقیم مواجه هستند (جوانان، خانواده های آنان، مسئولان و سیاست گذاران کشور) می توانند باشند.

  1. فرمول رهایی. مرتضی مروی، ناشر: مجتمع فرهنگی کتاب پردازان

معرفی کتاب:

کتاب "فرمول رهایی؛ کتاب خصوصی پسران" در زمینه ترک خودارضایی نگاشته شده است. این کتاب در 152 صفحه چاپ شده و با وجود کم بودن حجم، اما دارای مطالب بسیار مفید و کاربردی برای ترک این عادت آزاردهنده است. مولف، مرتضی مروی، که از دانش آموختگان حوزه علمیه قم است، توانسته با بیانی علمی، روانشناختی و دینی یک برنامه درمانی برای کسانی که واقعا از این عادت خسته شده و عزم به ترک آن دارند، طراحی کند. مولف با بیانی بسیار صمیمی و خطاب گونه و متناسب با نوجوانان مطالب را آغاز کرده و تا انتها با همین سبک ادامه داده است. از این روی وی توانسته است ارتباط خوبی با مخاطبانش برقرار کند. یکی از شیوه های او استفاده از گروه بندی در ابتدای کتاب است. با این شیوه مخاطب کتاب به صورت عملیاتی مشخص می گردد و کسی که خود را جزء مخاطبین می بیند احساس می کند که این کتاب واقعا برای او نگاشته شده و گویا تمامی خطاب های داخل کتاب مستقیما به او اشاره دارند. استفاده از عبارات متناسب با گروه سنی مخاطبان و شیوه آوردن جملات و نیز ظاهر کتاب نشان دهنده آشنایی مولف با فضای ذهنی و روانی نوجوانان است. مولف مطالب را به گونه ای پیش برده است که خواننده بدون احساس هرگونه بی احترامی، متهم پنداشته شدن، ملامت و یا احساس گناه، به مطالعه ادامه داده و هرچه به انتهای کتاب نزدیک تر می شود عزمش برای ترک بیشتر خواهد شد.

این عادت که در سنین نوجوانی و اویل بلوغ ظهور می کند بیشتر در میان پسران رواج دارد. از این روی مخاطبان اصلی آن پسران می باشند. سنین نوجوانی از طوفانی ترین دوره های زندگی انسان است. به سبب ایجاد تحولات بسیار عمیق و وسیع روحی و جسمی از این دوره با وصف مذکور یاد می شود. بلوغ جسمانی همراه با فعالیت هورمون های جنسی است. در این سن نوجوان مسائلی را در درون خود درک می کند که قبلا هیچ تصوری از آن نداشته است. افراد در این سن دارای تجربه و دانش بسیار کم و دارای نیروی عاطفی و جنسی بسیار قوی می باشند. بنابراین، همچون کبریت کنار بنزین، در صورت مهیا بودن شرایط و استفاده نکردن از توصیه های بزرگسالان به این انحراف جنسی مبتلا می شوند.

در ضمن محتوای برخی از آنان را روایات تشکیل داده است. این کار سبب می شود مضامین دینی از این طریق برای مخاطب نوجوان درونی سازی شود.

استفاده از اصطلاحاتی مانند فرمول برای رهایی، آشنایی با شبکه مسائل مرتبط با ترک، نصب و اجرای نرم افزار توبه، آشنایی با ابزارهای مدیریت احساس و هیجان و آموزش روش مدیریت واردات ذهنی برخی از این اصطلاحات هستند.

نویسنده با استفاده از تمام ظرفیت های روان شناختی برای شناسایی و ترک این عادت، نه تنها برای پسران مبتلا به خودارضایی، بلکه برای هر کسی که بخواهد عادتی را ترک کند که وی را آزار می دهد، مطلب ارائه کرده است. مانند ترک سیگار، ترک چشم چرانی، ترک بدزبانی و هر نوع دیگر.

عکس های به کار رفته در سراسر کتاب علاوه بر ایجاد تنوع و رفع خستگی، نکات ظریف و عمیقی را به مخاطب منتقل می نماید.

در این کتاب با شیوه های رفتاری و شناختی به مخاطب کمک می شود تا بتواند عادت به خودارضایی را ترک کند. مولف علاوه بر شناخت افزایی مخاطب در زمینه مورد بحث، به مباحث شرطی سازی و تمرینات رفتاری نیز اشاره کرده است. مطالب کتاب بر اساس پژوهش های موجود تدوین گردیده و روح حاکم بر آن با ادبیات دینی و فرهنگ بومی بسیار تناسب دارد. راهکارهای عملی ارائه شده، کتاب حاضر را به کتابی کاربردی برای افرادی که قصد جدی بر ترک دارند مبدل ساخته است. از مضامین دینی به صورت غیرمستقیم استفاده گردیده است که این حالت باعث افزایش تاثیر در مخاطبان است. در انتهای هر بخش تمرینات و تکالیفی ارائه شده است که با توجه به مطالب همان فصل آورده شده و مقدمه چینی برای مطالب فصل بعد می باشد. تمامی تمرینات هدفمند بوده و با استفاده از تکنیک های روان شناختی و مهارت های خودتنظیمی و خودنظارت گری (self monitoring) تهیه شده است. در این کتاب بدون شروع کلیشه ای مقدمه وار که شیوه اکثر کتاب هاست، مولف با خطاب قرار دادن نوجوان مطالب را آغاز کرده که این حالت باعث جذب مخاطب و انگیزه بخشی بیشتر برای مطالعه است. سیر مطالب حاکم بر کتاب نیز به گونه ایست که دائما انگیزه بخش بوده و فرد را قدم به قدم پیش می برد. برای مثال اولین بخش کتاب با عنوان انگیزه ها نام گذاری شده است و در فصول میانی روش های درمانی ارائه گردیده و در فصل آخر نیز با بیان مطالب موثر و زیبایی درباره توکل به خداوند، با پوسته انگیزه بخشی به اتمام رسیده است. استفاده از اصطلاحاتی که مورد پسند نوجوانان و جوانان است از ویژگی های جذب کننده این محصول فرهنگی است. وی با استفاده از سیر تغییر در شناخت (باور)، احساس (حالت) و رفتار (مهارت) توانسته است برای ایجاد هرگونه تغییری در سیستم روانی مخاطب راه حل ارائه نماید. کتاب سرشار از تقسیم بندی هایی است که برای پیشرفت مطالب و نگه داشتن مخاطب پای کتاب مفید هستند. مثلا نویسنده در صفحه 14 آثار خودارضایی را به دو بخش جسمی و آثار معنوی تقسیم کرده است. او در صفحه 19 برای افرادی که تصمیم به ترک گرفته اند 18 گروه را ذکر کرده است. یکی دیگر از روش های به کار گرفته شده در این کتاب استفاده از مثال های ملموس است که توانسته است مطالب انتزاعی و معقول را به اموری محسوس و قابل درک تبدیل نماید. نویسنده با هنرمندی توانسته است در قالب بیان مطالب درمانی به بخشی از شبهات اعتقادی رایج نیز پاسخ دهد، مانند وجود قیامت، علت ممنوعیت برخی امور در دین، اینکه چرا خداوند مهربان به بندگانش وعید جهنم داده است.

در مجموع کتاب فرمول رهایی کتابی بسیار عملیاتی، درمانی، عمیق، روان، زیبا و کاربردی است که مطالعه آن برای مخاطب بسیار جذاب خواهد بود.

اما ذکر دو نکته خالی از لطف نیست:

1. مولف در صفحه 25 از پرسشنامه باورهای مرکزی استفاده و کرده و مطالب بعدی را با استفاده از نتایج آن پیش برده است. هرچند استفاده از این پرسشنامه بسیار مفید است اما اگر مولف در پاورقی به برخی امور فنی در رابطه با پرسشنامه اشاره می کرد جنبه علمی کار بسیار قوی تر می شد.

2. در صفحه 108 گفته شده است: «ذهن آدمی از دو بخش اصلی تشکیل شده است: ذهن هوشیار و ذهن نیمه هوشیار» در حالیکه نویسنده در صفحه 11 از ذهن هشیار و ناهشیار نام برده است. بهتر بود گفته می شد ذهن (تعبیر به ذهن نیز خالی از مسامحه نیست!) از سه بخش هشیار، نیمه هشیار و ناهشیار تشکیل شده است.

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]