تاریخ انتشار خبر: 03 ارديبهشت 1394 - ساعت 07:00:35
سير تخصصي مهدويت

سير تخصصي مهدويت

در این نوشته یک سیر برای مطالعات پیرامون امام زمان و مهدویت معرفی شده است.@

عصر غیبت صغری
1-سازمان وکالت و نقش آن در عصر ائمه(ع) (2 جلد)   
نویسنده: محمدرضا جباری
ناشر: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)

سازمان وكالت اصطلاحاً بر تشكیلاتی اطلاق می شود كه از نیمه دوم عصر امامت ، یعنی از عصر امام صادق ( ع ) به بعد، آغاز به كار كرد و رفته رفته از نظم و گستردگی بیشتری برخوردار شد، تا آنجا كه در بعضی دوره ها، همچون عصر امامت عسكریین ( ع ) و سپس در عصر غیبت صغرا، به اوج گسترش و انسجام رسید و غالب نقاط شیعه نشین آن زمان در عالم اسلامی را زیر پوشش قرار داد.

این تشکیلات در كتاب « سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمه ( ع )» توسط دكتر محمدرضا جباری صورت عمل پذیرفته و در بهار سال 1382 توسط انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ( ره ) به چاپ رسیده است. اثر حاضر مشتمل بر یك مقدمه و نُه فصل و خاتمه است. در بخش مباحث مقدماتی؛ به مباحثی همچون روش، سابقه، ضرورت و اهداف پژوهش، معرفی و بررسی منابع اصلی پژوهش، و بالاخره بررسی و توضیح واژه های مربوط به وکالت امامان شیعه پرداخته شده است.

فصل اول با عنوان زمینه ها و عوامل تشكیل و گسترش سازمان وكالت توسط امامان شیعه ( ع ) است و در آن چهار عامل اساسی برای تشكیل و بسط فعالیت این سازمان معرفی شده است كه عبارتند از : دوری مسافت بین مناطق شیعه نشین و مراكز استقرار امامان ( ع )، وجود جو خفقان و دشواری ارتباط مستقیم بین امامان ( ع ) و شیعیان ، فقدان دسترسی شیعیان به امامان ( ع ) به خاطر حبس ، شهادت و غیبت ، و بالاخره آماده سازی شیعیان نسبت به شرایط عصر غیبت.

در فصل دوم « محدوده زمانی و سیر فعالیت سازمان وكالت از آغاز تا انجام » به بحث گذاشته شده است. بنا بر دیدگاه پذیرفته شده در این فصل، تأسیسگر این تشكیلات (بر طبق شواهد موجود تاریخی) امام صادق ( ع ) بوده است كه با تعدادی انگشت شمار از وكلای خود، چنین تشكیلاتی را عملاً راه اندازی كرد. در ادوار بعد، حركت این سازمان به لحاظ كمِی و كیفی حركتی تصاعدی بوده است.

در فصل سوم از این كتاب «قلمرو جغرافیایی فعالیت سازمان وكالت» بررسی شده است. تنوع جغرافیایی جالبی كه در نتیجه بررسی روایات مربوط به سازمان وكالت به چشم می‌خورد، از گستره فعالیت آن حكایت دارد.

در فصل چهارم این كتاب به یكی از مهمترین مباحث، یعنی «ساختار و شیوه عملكرد سازمان وكالت» توجه شده است. رهبری این سازمان همواره در دست امامان معصوم ( ع ) بوده و اموری همچون تعیین و نصب وكلا و باب ها، تبیین شخصیت آنان برای شیعیان، مقابله با جریان های انحرافی مرتبط با سازمان وكالت، تبیین وظایف و نظارت بر عملكرد وكلا و باب ها، تأمین مالی وكلا و باب ها ، و بالاخره ، تأمین امنیت سازمان وكالت، را سامان می دادند.
فصل پنجم به « وظایف و مسئولیت های سازمان وكالت » پرداخته است این وظایف و شؤون در هشت عنوان طرح شده كه عبارت است از: نقش مالی، نقش ارتباطی، نقش علمی و ارشادی، نقش سیاسی، نقش حفاظتی برای امامان ( ع ) و شیعیان ، نقش تمهیدی برای ورود شیعه به عصر غیبت ، نقش اجتماعی و خدماتی نسبت به امامان ( ع ) و شیعیان ، و بالاخره نقش مبارزاتی بر ضد منحرفان و مدعیان دروغین بابیت.

در فصل ششم ویژگی های كارگزاران سازمان وكالت بررسی شده است. باب های معصومین ( ع ) كسانی بوده اند كه با ویژگی هایی همچون قرب به معصوم و علم به اسرار او، جایگاه رفیع معنوی و معرفتی، اوج كتمان و تقیه و بالاخره خرق عادت به وقت لزوم، دارای جایگاه برجسته ای در عصر ائمه ( ع ) بوده اند. وكلای ائمه ( ع ) نیز از ویژگی هایی همچون عدالت و وثاقت ، رازداری و نهان كاری، شناخت نسبی از معارف دینی، مطیع و مطاع بودن، نظم، دقت، كاردانی و احتیاط بهره مند بوده اند.

در فصل هفتم، ابتدا باب های معصومین ( ع ) و سپس وكلای هر یك از امامان ، از امام صادق ( ع ) تا امام عصر ( ع ) به تفكیك معرفی شده اند و در ادامه شخصیت و فعالیت های آنان شناسانده شده است. در این قسمت در مجموع20 باب و 85 وكیل معرفی شده است كه از امتیازات این كتاب است. فصل هشتم و نهم این كتاب نیز به معرفی جریان‌های انحرافی پدید آمده در این سازمان پرداخته است. این جریان‌ها گاه به شكل خیانت و فساد در كارگزاران این سازمان ، و گاه به شكل دعاوی دروغین وكالت و بابیت بروز می كرد.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2-تاریخ عصر غیبت؛ نگاهی تحلیلی به عصر غیبت امام دوازدهم (عج)
نویسندگان: محمدرضا جباری، حسن عاشوری، سیدمنذر حکیم، سیدمسعود پورسیدآقایی
ناشر: آینده روشن

این کتاب حاصل تلاشی است جامع از سوی گروهی از پژوهشگران در شناخت عوامل و شاخصه‌هاي دوران غيبت صغري و كبري است که به تازگی (1390ش) با ویرایشی جدید از سوی آینده روشن منتشر شده است.

عناوین فصل های نه گانه کتاب بدین قرار است:
1. معرفی و بررسی منابع تاریخ عصر غیبت؛
2. نگاهی کوتاه به زندگی امام دوازدهم (عجل الله تعالی فرجه الشریف)؛
3. وضعیت سیاسی، اجتماعی و فکری عصر عباسیان در آستانه غیبت صغرا؛
4. وضعیت فکری، سیاسی و اجتماعی شیعه در آستانة غیبت صغرا؛
5. زمینه سازی معصومان برای ورود شیعه به عصر غیبت؛
6. پیشینة سازمان وکالت و جایگاه آن در عصر غیبت صغرا؛
7. عصر غیبت صغرا؛
8. مروری بر برخی از مهم ترین مسایل عصر غیبت کبرا؛
9. سیرت و آثار امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف).

در بررسی غیبت صغرا، ابتدا منابع تاریخ عصر غیبت مورد بررسی قرار گرفته است و در ادامه مروری کوتاه بر شناخت زندگی امام زمان، بررسی حکومت فاسد عباسیان در ابعاد مختلف، شناخت وضعیت سیاسی ـ اجتماعی و فکری مسلمانان در آستانة غیبت و آشنایی با زمینه های تاریخی و تمهیدات امامان (علیهم السلام) ـ به ویژه امام هادی (علیه السلام) و امام عسکری (علیه السلام) ـ برای ورود شیعه به این عصر مورد اشاره قرار گرفته است. همچنین بررسی سازمان مخفی وکالت و تکوین و فرایند تکاملی آن و نقش آن در شیعه، بررسی محدوده زمانی و جغرافیایی سازمان وکالت، مهم ترین وکلای ائمه از ابتدا تا دوره غیبت، و سپس چگونگی آغاز غیبت، دلایل آن، شرح نواب خاص و وظایف و نقش آنان در این عصر آمده است.

در بررسی غیبت کبرا نیز به مهم ترین مسایل عصر غیبت کبری در زمینه تاریخ شیعه، نهضت ها و دولت های آن، حرکت های علمی و مبارزه های اندیشمندان و مرجعیت شیعه مورد اشاره قرار گرفته است. در ادامه لیستی از مدعیان مهدویت و بابیت در طول تاریخ ارائه شده است. در بخش آخر نیز به بررسی کوتاهی دربارة  سیرت حضرت مهدی (عج) در دوران ظهور  و برخی از کلمات و آثار ایشان پرداخته است.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
3-تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم
نویسنده: دکتر جاسم حسین / مترجم: دکتر سید محمد تقی آیت اللهی
ناشر: امیر کبیر

توصیف نویسنده: جاسم محمد حسین متخصص تاریخ اسلام است. وی تحصیلات خود را در تاریخ خاور میانه در بصره، بغداد و ادینبورگ بانجام رسانده و دکترای خود را از دانشگاه ادینبورگ اخذ کرده است و از آن تاریخ در بخش مطالعات اسلامی خاور میانه دانشگاه ادینبورگ دوره تحقیقات فوق دکتری را ادامه می دهد علاوه بر اثر حاضر از نویسنده مقالات تحقیقی دیگری در مجلات البلاغ، مورخین عرب، السیره و همدرد اسلامیکوس به زبان های عربی و انگلیسی در کشورهای عراق، انگلستان، لبنان و پاکستان و تانزانیا به طبع رسیده است.

نویسنده با استفاده از مآخذ قدیمی تشیع مطالعه تفصیلی را در نهضت شیعه امامیه از زمان امام صادق(ع) تا آخر غیبت صغری انجام داده است. آنچه ارائه شده تصویر روشنی از یک سازمان مذهبی مخفی با هواداران و پیروانی در سراسر دنیای اسلام است. این سازمان می بایست مخفی بماند و به فعالیت خود ادامه دهد، زیرا پیوسته تحت شکنجه و آزار و زجر زمامداران قرار می گرفت.

نیروی عظیمی که نهضت را متحد می ساخت و دکتر حسین به شرح آن می پردازد، اعتقادی بود که به امامت به عنوان نهاد مرکزی که قادر به حفظ تمامیت اسلام است وجود داشت. امامت ابزاری است که بوسیله آن عدالت و مساوات سرانجام در جهان حاکمیت خواهد یافت. دکتر حسین به ذکر احادیثی که درباره حضرت مهدی (عج) از دیرباز در میان شیعیان رایج بوده می پردازد. وی همچنین این نکته را مشخص می سازد که گرچه حیرتی در مورد اینکه کدام امام، حضرت مهدی (عج) است در بین شیعیان وجود داشته است و لکن در میان احادیث موجود دلائلی وجود دارد که او امام دوازدهم و آخرین امامان است که این موضوع حتی در متن اهل سنت نیز دیده می شود. در این کتاب برای نخستین بار در زبان انگلیسی، وجود امام دوازدهم بطور کامل اثبات شده است.

فصول کتاب عبارت است از؛ فصل اول؛ نقش احادیث در غیبت امام دوازدهم، فصل دوم؛ نقش امامان در فعالیت های مخفی و تاثیر آن بر تکامل تدریجی غیبت، فصل سوم؛ دیدگاههای امامیه در رابطه با امام غائب و ولادت آن حضرت، فصل چهارم؛ بازتاب فعالیت های مخفی امام دوازدهم در اقدامات سفیران آن حضرت، فصل پنجم؛ فعالیت های مخفی دومین سفیر امام دوازدهم، فصل ششم، دوران نوبختی سومین سفیر، فصل هفتم؛ سفیر چهارم و غیبت کبرای امام دوازدهم.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
4-پژوهشی پیرامون زندگانی نواب خاص امام زمان (عج)
نویسنده: علی غفار زاده
ناشر: انتشارت نبوغ

اعتقاد به مهدویت تنها یک باور اسلامی و رنگ خاص دینی ندارد بلکه عنوانی است برای خواسته ها و آرزوهای همه انسانها با کیشها و مذاهب گوناگون و همچنین بازتاب الهام فطری تمام مردم است که با همه اختلافاتشان در عقیده و مذهب، دریافته اندک که برای انسانیت در روی زمین روز موعودی خواهد بود که با فرا رسیدن آن، هدف نهایی و مقصد بزرگ رسالت های آسمانی تحقق می یابد و طومار ستمگران درهم پیچیده می شود.

علی رغم اتفاق نظر در اصل «مصلح» لیکن در مصداق و تطبیق آن اختلاف نظر دارند که نویسنده تمام دلائل را در دو دلیل خلاصه می کند؛ یکی اسلامی که همان روایات نقل شده درباره حضرت مهدی (عج) است و دیگری دلیل علمی است که گفتگو کردن از نواب خاص ان حضرت در طول هفتاد سال واسطه بین شیعیان و حضرت، به همراه تجزیه و تحلیل دوران غیبت صغری، این اعتقاد مهدویت را از ذهن به دنیای واقعیت می آورد و مصداق آن را واحد می گرداند.

با وجود مشکلات و محدودیت های زیادی که در راه کنکاش این موضوع وجود داشته است نویسنده این سطور تا حد امکان سعی و تلاش کرده است دوران هفتاد ساله غیبت صغری و مقداری قبل از آن را به طور کامل و دقیق از منابع تاریخی پیشین و نزدیک به آن دوران بررسی و مطالب مرتبط با موضوع را جمع آوری کرده است. گفتار علمای رجال و حدیث و مورخین را در کنار هم قرار داده و از آنها نتیجه گیری لازم را به عمل آورد. اگر تعارضی بین احادیث، گفتار مورخین و علمای رجال و یا هر کدام با دیگری مشاهده شده، آنها را تذکر داده است. در برخی موارد تعارض را رفع کرده و در بعضی موارد با جمع قرائن و مرجحات دیگر، یکی را بر دیگری ترجیح داده و نظر خود را اعلام داشته است.
کتاب حاضر حاصل پایان نامه مولف است که به زیور طبع آورده است.  
 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
5-المهدي المنتظر عند الشيعة الإثنى عشرية
نويسنده: جواد على‏
ناشر: طریق المعرفه، نجف

اين كتاب در اصل رساله دكترى جواد على يكى از محققان و مورخان معاصر عراقى بوده كه در سال 1938 به زبان آلمانى آن را تدوين كرده و در سالهاى اخير به عربى ترجمه و منتشر شده است. اين اثر جواد على همانند ديگر نوشته هاى او عالمانه و محققانه و پربار است و بر خلاف غالب نوشته هايى كه به نقل روايت يا مطالبى در باره مهدى و مهدويت اكتفا كرده، كتاب حاضر داراى نظريه پردازى است.

ظاهرا عنوان اصلى رساله جواد على «مهدى و نواب اربعه» و استاد وى اشتروتمان مستشرق شيعه شناس بوده است. علت عدم انتشار اين اثر در زمان حيات مؤلف، ديدگاه شيعى حاكم بر رساله است و مؤلف نمى خواسته موضع شيعى او در حكومت حزب بعث عراق آشكار شود.

وى در مقدمه بيان مى كند كه بر منابع شيعى تكيه داشته و ديدگاههاى مستشرقان را كه مبتنى بر منابع اهل تسنن است به نقد مى‏گذارد. جواد على در دوره تأليف رساله‏اش با عالمان بزرگ نجف و كاظمين مانند مرحوم كاشف الغطاء و شهرستانى مكاتبه داشته و از ايشان بهره برده است.

در مجموع، مؤلف به دليل شرايط خاص خود، در كتاب به گونه اى برخورد كرده كه گويى مورخى بى طرف و غير شيعى تحقيقى ارائه كرده است.

در اين كتاب از نواب اربعه و شخصيت هاى زيادى از عصر غيبت صغرا سخن گفته مى‏شود، چنانكه در ابتداى آن منبع شناسى مفصلى با شرح حالى اجمالى از مؤلفاتى كه در موضوع مهدويت مطلبى نوشته اند انجام شده است.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
عصر غیبت کبری
امام شناسی
6-به یاد آخرین خلیفه و حجت پروردگار
نویسنده: آیت الله العظمی حسین وحید خراسانی
ناشر: مدرسه الامام الباقر العلوم (ع

اثر حاضر، چندمين كتابي است كه مدرسة الإمام باقر العلوم از «مقدمه اي در اصول دين» نوشته حضرت آيت الله حاج شيخ حسين وحيد خراساني اقتباس نموده است. اين مؤسسه مي كوشد تا هر بار به معرفي شخصيت و ابعاد زندگي يكي از اهل بيت(ع)، با بهره گيري از تحقيقات عميق حضرت آيت الله العظمي وحيد خراساني بپردازد.
کتاب «به ياد آخرين خليفه و حجت پروردگار» جنبه هاي مختلفي از زندگي امام زمان(عج) را مورد توجه قرار داده است. ابتدا با بيان ادله عقليه و نقليه، ضرورت وجود امام معصوم(ع) را بررسي كرده است، سپس از بعضي آيات تفسير شده به حضرت مهدي(عج)، تواتر روايات عامه و خاصه نسبت به آن بزرگوار، خصوصيات ايشان، طول عمر، معجزات و راه بهره مند شدن از آن حضرت در زمان غيبت، سخن گفته است.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
7-عصاره خلقت
نویسنده: آیت الله جوادی آملی،
ناشر: اسراء

این کتاب از آثار آیت اله عبداله جوادی آملی است. این مجموعه کوتاه و نفیس که در وصف آن عصاره خلقت، امام زمان (عج) است از مجموعه گفتار و نوشتار حضرت استاد خوشه چینی شده است که در اختیار اندیشمندان و علاقه مندان به فرهنگ دینی قرار گرفته است. این اثر نغز حاوی نکات عمیق و برجسته ای است که قطعا برای اقشار و طبقات مختلف، کارآمد و موثر است و با تمام ایجاز و اختصاری که دارد می تواند خوانندگان گرامی را به عظمت و بزرگی آن مظهر کبریایی حق تعالی توجه داد و راه را برای هدف فوق استوار سازد.
اثر حاضر به موضوعاتی از این قبیل پرداخته است؛ 1. صبح میلاد، 2. فضیلت نیمه شعبان، 3. مراتب شب قدر، 4. دعای کمیل در شب نیمه شعبان، 5. جایگاه امامت در دو مکتب 6. خلافت حق تعالی، 7. انتظار فرج، 8. آثار انتظار، 9. انتظار واقعی، 10. جلوه های انتظار، 11. اسرار نهانی غیبت، 12. منافع امام غایب، 13. در پس پرده غیبت، 14. و...

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
8-پیشوای دوازدهم، حضرت امام حجت بن الحسن المهدی
نویسنده: هیئت تحریریه مؤسسه در راه حق
ناشر: موسسه در راه حق

این کتاب شامل مباحث تولد، اثبات غیبت و ظهور آن حضرت است. نویسندگان با بیان اعتقاد ادیان گوناگون به منجی و اعتقاد اهل سنت به حضرت مهدی (عجل الله تعالي فرجه الشريف)، درباره غیبت، علل و فواید آن، ملاقات در عصر غیبت، علائم ظهور و وظایف منتظران، مطالبی را بیان نموده اند. این کتاب به زبان عربی توسط محمد عبدالمنعم خاقانی با عنوان « الامام الثانی عشر الامام الحجة بن الحسن المهدی (عجل الله تعالي فرجه الشريف) » و به زبان اردو با عنوان « بارهوین امام حضرت مهدی (عجل الله تعالي فرجه الشريف) » ترجمه شده است.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
9-امام مهدی از تولد تا ظهور
نویسنده: سید محمد کاظم قزوینی / مترجم: دکتر حسین فریدونی
ناشر: مسجد مقدس جمکران، وزیری

کتاب «امام مهدی (علیه السلام) از ولادت تا ظهور» ترجمه کتاب «الامام المهدی مِنَ المهد إلی الظهور» است که به دست دانشمند محترم سید محمد کاظم قزوینی تألیف شده و توسط دکتر حسین فریدونی به فارسی ترجمه شده است. نگارنده انگیزه خود از تألیف این کتاب را این گونه بیان می کند: موضع گیری بسیاری از علما و شیعه  قلم زنان و متفکرانشان در برابر این مسأله واجب اعتقادی، موضع گیری غیرقابل تقدیری است و متأسفانه در چنین زمینه ای یعنی بحث و گفتگو از امام عصر (علیه السلام) و شخصیت والایش کتبی درخور و مناسب تألیف نگردیده است، زیرا نسبت تألیفات مستقل پیرامون مسأله عظیم مهدویّت کمتر از یک ده هزارم همه کتب چاپ شده است.

این کتاب نیز با استناد به آیات و روایات معصومین (علیهم السلام) به مباحث عمومی مهدویت می پردازد. بدین صورت که ابتدا به معرفی حضرت مهدی (علیه السلام) و نام و نسب ایشان پرداخته و شبهات وارده در این خصوص را پاسخ  می دهد. پس از آن به سوی آیات و احادیث می رود و حضرت مهدی (علیه السلام) را از آن منظر بررسی می کند.

موضوع دیگری که در این کتاب بدان پرداخته به بحث غیبت و مسائل پیرامون آن است؛ مسائلی از قبیل جریانات غیبت صغری، نواب اربعه، غیبت کبری، تشرف یافتگان در زمان غیبت، مسئله طول عمر، امکان و اثبات آن و...، بعد از مسئله غیبت به ظهور می رسد و مسائل پیرامونی آن مثل هنگام ظهور (که وقت آن نامعلوم است) اوصاف و ویژگی های خود حضرت هنگام ظهور، علائم و نشانه های ظهور حضرت و اقسام آن. کیفیت و محل ظهور حضرت و...، پرداختن به متمهدیان و مدعیان دورغین مهدویت یکی دیگر از فصول این کتاب است که فرقه ضاله بابیت و بهائیت ذیل آن مطرح شده است.

در قسمت های پایانی کتاب نیز طبق روال دیگر کُتب مهدوی نگاهی دارد به دوران پر شکوه حکومت و عصر ظهور و بررسی آن در ابعاد مختلف، چگونگی فائق آمدن حضرت بر دیگر قدرت ها، شمار سال های زمامداری حضرت و... در قسمت بعدی کتاب به پایان زندگی حضرت و احادیثی که در این رابطه وارد شده می پردازد. در آخرین قسمت کتاب نیز به مسئلت رجعت اشاره می کند و کتاب را با این موضوع ختم می کند.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
10-منتخب الاثر في الامام الثاني عشر ‌عليه‌السلام (به زبان عربی)
 نویسنده: آيت‌الله العظمي صافي گلپايگاني‌
 ناشر: مسجد مقدس جمکران

مؤلف، اين كتاب را با ذوق و حسن ‌سليقه خود در ده فصل و يكصد باب به رشته تحرير درآورده است. ايشان متن كامل احاديث را بدون تقطيع به صورت كامل و مستند از كتب چاپي و خطي مورد اعتماد و استناد با دقت هرچه تمام‌تر نقل فرموده است.

امتياز بزرگ اين اثر ماندگار به اسلوب كاملاً‌ ابتكاري آن مربوط مي‌شود. ایشان به هنگام نقل هر حديثي فرازهاي مختلف آن‌را بررسي كرده، يكي از آنها را كه گوياتر، رساتر و مهم‌تر تشخيص داده‌اند برگزيده و متن كامل حديث را در بابي كه رابطه نزديك‌تر با محتواي فراز برگزيده حديث دارد، درج نموده‌اند. سند و متن و منبع آن‌را در آنجا ياد كرده‌اند. اين اثر ارزشمند از آسيب‌هاي تقطيع حديث محفوظ مانده، حجم كتاب نيز افزايش نيافته و چيزي ناگفته نماند.

مؤلف در کتاب به مطالب ارزنده فراواني اشاره كرده‌اند كه به تعداد اندكي از آنها اشاره مي‌كنيم:
1ـ اثبات تواتر احاديث مهدويت به نقل از بزرگان اهل سنت؛‌ از قبيل: شوكاني، ابن حجر، ابن صبان، ابن ابي الحديد، زيني دحلان، سويدي، شبلنجي، برزنجي، گنجي شافعي و ...
2ـ نقل اعترافات 65 نفر از بزرگان اهل سنت بر وجود حضرت بقية الله – ارواحنا فداه – و اينكه او فرزند بلافصل امام حسن عسكري(ع) است.
3ـ رد استبعاد طول عمر
4ـ رد افسانه سرداب
5ـ رد بر كج انديشاني چون ابن خلدون و احمد امين مصري.
6ـ رازهاي غيبت.
7ـ رازهاي مخفي بودن ولادت.
‌‌8‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ـ راز تشبيه آن حضرت در عصر غيبت به خورشيد پشت ابر.
9ـ رد مهدويت نوعي و اثبات مهدويت شخصي.
10ـ اثبات عدم انطباق احاديث خلفاي دوازده گانه، جز با پيشوايان معصوم (ع)
11ـ اسامي چهل تن از بزرگان عامه كه احاديث حضرت مهدي (ع) را در كتب حديث آورده‌اند.
اثر حاضر به قلم لطیف راشدی و سعید راشدی ترجمه و تلخیص منتخب الاثر شده است و توسط انتشارات مسجد مقدس جمکران به چاپ رسیده است.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
11-سیمای حضرت مهدی در قرآن
نویسنده: علامه سید هاشم حسینی بحرانی / مترجم: سید مهدی حایری قزوینی
ناشر: آفاق

سیمای حضرت مهدی(ع) در قرآن، عنوان ترجمة کتاب المحجّة، تألیف صاحب تفسیر البرهان، علامه سیدهاشم حسینی بحرانی است، که توسط سیدمهدی حائری قزوینی، به فارسی، برگردانده شده است. این کتاب، دربردارندة آیاتی از قرآن مجید است، که دربارة حضرت صاحب الامر(ع) تفسیر و تأویل گردیده است. مطالب کتاب، کاملاً از سخنان گهربار و بی مانند پیامبر اکرم(ص) و ائمة اطهار(ع)، که درود خداوند بر تمامی ایشان باد، بهره گرفته و مطابق روش اهل حدیث، با ذکر سند در مورد آیات نقل شده است؛ اما مؤلف محترم از بحث و بررسی و غور و خوض نه چندان ضروری، اجتناب کرده است.

تعداد قابل توجهی از آیات شریفه ای که به وجود امام مهدی(ع) تفسیر و تأویل شده است، مستند به احادیث معصومین(ع)، در این کتاب گردآوری شده است.

احادیث مذکور، به چند دسته تقسیم می شوند؛ برخی از آنها به «تفسیر»، گروهی به «تأویل» و تعدادی به «تطبیق» پرداخته اند.

تعداد آیاتی که در این کتاب، مورد تفسیر و تأویل قرار گرفته اند، مشتمل بر یکصد و بیست آیه می باشد که از سورة بقره آغاز می شود و به ترتیب سوره ها و آیات، به سورة عصر ختم می گردد. مؤلف محترم، این کتاب را پس از تألیف تفسیر البرهان تدوین نموده است، به طوری که تفصیل بعضی از روایات را به آن کتاب محول می نماید. این تألیف، اثر ارزنده و لطیفی است که بنابر اطلاع ما، کسی پیش از مؤلف، چنین شیوه ای را به کار نبرده است.

علاوه بر متن اصلی، قسمتی در پایان کتاب، باعنوان: «مستدرک المحجّة» از سوی سید منیر بن سید نورالدینی میلانی، از استنساخ کنندگان کتاب، افزوده شده است که حاوی آیاتی است که دربارة امام عصر، صلوات الله علیه، می باشد، ولی در متن مؤلف گردآوری نشده است و برای تکمیل مطالب کتاب در پایان آن آمده است.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
12-معرفت امام عصر
نویسنده: سید محمد بنی هاشمی
ناشر: نیک معارف

كتاب معرفت امام عصر عليه‌السلام از دو بخش تشكيل شده است: بخش اول درباره‌ي « اهميت معرفت امام عصر عليه‌السلام » و بخش دوم درباره‌ي « معرفت امام عصر عليه‌السلام در زمان غيبت » است.

بخش اول ابتدا درباره‌ي اهميت امام‌شناسي به طور كلي و موضع آن در كل اعتقادات، بحث نسبتاً مفصلي صورت گرفته كه بيشتر جنبه‌ي اعتقادي دارد و سپس همه‌ي آن مطالب بر شناخت حضرت مهدي عليه‌السلام به عنوان امام اين زمان تطبيق شده است. نگارنده معتقد است معرفت و محبت ائمه معصومين (ع) تنها راه بندگي خدا است و خداشناسي و امام‏شناسي رابطه‏اي عميق و ناگسستني با هم دارند.

در بخش دوم كتاب ابتدا مباحثي درباره‌ي ويژگي‌هاي زمان غيبت به اجمال مطرح شده كه در آن بخصوص راجع به سختي دينداري در آن زمان مطالبي عنوان گرديده است. در فصل دوم آن، درباره‌ي اين كه معرفت امام عليه‌السلام تنها راه حفظ دين در زمان غيبت مي‌باشد، بحث شده و آن‌گاه در فصل سوم از اين بخش به اين كه معرفت امام عليه‌السلام در زمان غيبت چگونه تحقق مي‌يابد و چه ويژگي‌هايي دارد و چه اثراتي براي اهل معرفت به دنبال خواهد داشت- تحت عنوان « چگونگي معرفت امام عصر عليه‌السلام » ‌- پرداخته شده است. اين فصل نتيجه و عصاره‌ي عملي كل كتاب است و راه را براي شيفتگان معرفت امام عليه‌السلام باز مي‌كند.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
13-آفتاب در غربت
نویسنده: دکتر سیدمحمد بنی هاشمی
ناشر: منیر

کتاب حاضر با اشاره به نعمت وجود امام زمان (ع) و لزوم شکرگزاری بر این موهبت بزرگ، از غربت آن حضرت در عمل و اندیشه مردم و معانی مختلف این غربت سخن می گوید. نویسنده با مطالعه حدیثی از امام موسی بن جعفر (ع) مبنی بر غربت ولیعصر (ع)، در صدد تألیف این کتاب برآمده است تا ضمن شناسایی تنهایی ایشان، انواع نصرت و یاری به آن حضرت را به منظور خارج کردن وی از غربت، مورد بحث قرار دهد. نویسنده با تکیه بر آیات، احادیث، ادعیه مأثوره و نیز با نقل حکایات و نمونه های تاریخی، به تبیین موضوع پرداخته است.

کتاب با لحن خطابی و قابل فهم برای عموم نگاشته شده است. نویسنده در بخش اول کتاب، معنای دقیق شکر و مراتب آن و ناتوانی از شکر خداوند را بررسی می کند.  در بخش دوم، به نعمت وجود امام عصر (ع) و انواع شکرگزاری در باره وجود ایشان اشاره دارد. معانی مختلف غربت امام زمان، بخش سوم کتاب را تشکیل می دهد. بخش پایانی به اهمیت یاری رساندن به امام غریب و اقسام آن (از طریق قلب و زبان و عمل) اختصاص یافته است.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
منجی در ادیان و مذاهب
14-گونه شناسي انديشه منجي موعود در اديان
نويسنده: جمعي از نويسندگان
ناشر: دانشگاه اديان و مذاهب

در اين پژوهش مصاديق و مفاهيم مختلف از انديشه موعودگرايي و انديشه منجي موعود در اديان مسيحيت، يهوديت، زرتشت، بودايي، اسلام و فرقه هاي مختلف اهل سنت و شيعه در قالب مقالات متعدد مورد بحث و بررسي قرار گرفته است. در اين مقالات، نگارندگان به دنبال پاسخ به اين سؤال اساسي هستند كه آيا همه مصاديق انديشه منجي موعود در اديان و ملل مختلف جهان هم‌سو با آرمان هاي موعود گرايانه اسلام و تشيع ارزيابي مي‌شود و يا اينكه همه موعود باوري‌ها در اديان مختلف به يك گونه اند؟ و آيا مي‌شود موعود همه اديان را مهدي موعود مورد قبول و اعتقاد تشيع دانست؟ در اين راستا مقالات متعددي در مورد گونه شناسي انديشه منجي موعود در آيين‌هاي زرتشتي، هندو، بودا، اديان چيني، يهوديت، مسيحيت، سنت نبوي، اسلام، مذاهب اهل سنت، تشيع، عرفان و تصوف اسلامي ارائه شده است كه در هر يك از اين مقالات مفاهيم و مصاديق مختلف منجي موعود و مهدويت مورد بحث و بررسي قرار گرفته و ديدگاه‌هاي مختلف ارباب مذاهب و اديان در اين زمينه منعكس گرديده است.

برخي ويژگي‌هاي‌كتاب حاضر عبارت است از: التزام به معيار‌هاي تحقيق علمي و پرهيز از جانبداري، كاربست رويكرد پديدار‌شناسانه از سنخ ‌گونه‌شناختي، استناد به مدارك و منابع موثق در هر حوزه ديني، بهره‌گيري از محققان وارد به كار در هر ‌يك از اديان مورد بحث.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
15-منجی در ادیان
نویسنده: روح‌الله شاکری زواردهی
ناشر: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود علیه‌السلام

از بحث های مورد علاقه امروزین در حوزه معارف مهدوی بررسی نگاه ادیان به مقوله منجی و منجی باوری است. این کتاب را می توان از جامع ترین آثار در زمینة «موعود ادیان» دانست که ابتدا با طرح موضوع، تحت عنوان «نجات»، نگاهی نو مقابل دیدگان خواننده قرار می دهد و آن گاه، با بررسی معارف ادیان ابراهیمی، اعتقاد به موعود را در دین یهود، مسیحیت و اسلام بررسی می نماید تا به ریشه‌های بودن مسالة مهدویت در تاریخ بشریت برسد و آن گاه ادیان غیر ابراهیمی همچون هندو، زرتشت، سوشیانت و... را نیز مورد پژوهش قرار می دهد تا عمق این مساله و سنخیت آن با فطرت بشری را واضحتر نمایان کند.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
16-سپیده امید (کاوشی در مهدویت)
نویسنده: سید حسین اسحاقی
ناشر: بوستان کتاب

این کتاب تحقیقی درباره زندگی، غیبت و انتظار امام زمان (عج) است که با بهره گیری از آیات و روایات و منابع تاریخی انجام گرفته است. نویسنده اندیشه مهدویت در دیگر ادیان، امام مهدی در قرآن و حکومت امام (عج) رامورد بررسی قرار داده است. سیره امام، خصوصیات یاران، پرسش و پاسخ درباره غیبت، ظهور و برخی حکایات تشرف یافتگان از دیگر مباحث این اثر است.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
17-شناخت امام عصر (عج)
نویسنده: محمد جواد مولوی نیا
ناشر: امام عصر (عج)

این کتاب به مباحث مهدویت در منابع اهل سنت پرداخته و سپس فواید و آثار وجودی امام زمان (عجل الله تعالي فرجه الشريف) در دوران غیبت را برشمرده است. نویسنده با استناد به آیات و روایات، در مورد غیبت صغرا و کبرا، نواب اربعه، وظایف منتظران، نشانه های ظهور وموقعیت دانشمندان و زمام داران در آخر الزمان، مطالب سودمندی را بیان کرده است.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
مستشرقان و مهدویت
18-ذهنیت مستشرقین؛ پژوهشی در اصالت اندیشه مهدویت و نقد گفتار شرق شناسان
نویسنده: عبدالحسین فخاری
ناشر: آفاق

بررسی آثار شرق‌شناسان در موضوع مهدویت و پی‌جوئی انگیزه‌های آنان در ارائه‌ی تفسیرهای ناصوابی که از این باور راستین ارائه نموده‌اند، هدف اصلی این کتاب بوده است. نثر کتاب با بیان اختصار، استناد، استحکام بحث‌ها و بیان ساده و گاهی حماسی همراه است.

در سیر نخست، کتاب به بررسی اصالت بحث مهدویت می‌پردازد و با بررسی آیات قرآن در اصل مهدویت و نیز روایات مهدویت از دودیگاه اهل تسنن و روایات شیعه و نیز پس از آن با بیان نظر اجماعی علماء اسلام در بحث مهدویت به اثبات اصالت مهدویت می‌پردازد.

در سیر دوم به بررسی این نکته پرداخته است که: این که تنی چند از نویسندگان و یا مستشرقان در نوشته‌های خویش هر یک به شکلی در اعتقاد «مهدویت» و امامت حضرت محمد بن الحسن العسکری (علیه السلام)، خدشه وارد نموده است به انکار برخاسته‌اند، ریشه در کجا دارد؟! چه عواملی باعث شده تا این عده بر خلاف نصوص قرآن و روایات معصومین و اجماع دانشمندان فریقین به اظهار چنین نظری قیام نموده‌اند و در نهایت ریشه‌های این گروه را می‌شناسند.

در سیر سوم به بررسی نقش متمهدیان یا همان مهدی نماها به عنوان عاملی دیگر در انحراف مستشرقین پرداخته و می‌نویسد: یکی از علل مهم انکار منکران – اعم از مستشرقان و دیگر ناوران – وجود عینی مهدی نماهائی است که در گوشه و کنار ظاهر شده، علم مهدویت را برافراشته، با توجه به شرایط زمانی و مکانی، گروهی را فریفته، خود را مهدی نامیده و با توجه به تاثیری که بر مریدان خویش داشته‌اند، به فساد برخاسته‌اند.

در بخش بعد (حاصل راه) با استناد پی آمدی از سیر کوتاه کتاب به این نکته اساسی اشاره می‌نماید که: «مهدویت» در تشریع اسلام، اصالتی ویژه دارد و کسی که این رکن اساسی را نادیده انگارد، همانند کسی است که دیگر ارکان این نماد را همچون توحید و نبوت و ... انکار ورزیده است و همانگونه که اسلام بدون نبوت معنی ندارد، بدون مهدویت هم مفهومی نخواهد داشت. در این بخش به این نکته اشاره می‌کند که باید در زمان غیبت برای بدست آوردن نظامی عادلانه از هر مجاهده‌ای در اَشکال گوناگونش دریغ نورزید.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
19-مهدویت از دیدگاه دین‌پژوهان غربی
نویسنده: سید رضی موسوی گیلانی
ناشر: بنیاد فرهنگی مهدی موعود (عج)

این كتاب در ده فصل تدوین یافته است. فصل نخست كتاب به بررسی مهدویت از دیدگاه شرق‌شناسان می‌پردازد كه در آن به تعریف شرق‌شناسی و دوره‌های مختلف آناشاره شده است. در ذیل همین بخش آمده است: «رجوع به منابع دست دوم در زمینه اسلام و دیگر ادیان شرقی و همچنین كلی‌نگری به جای جزیی‌نگری درزمینه شناخت مذاهب اسلامی و برگزیدن شیوه تاریخی در تحلیل تمدن اسلامی راباید از جمله دیگر جنبه‌های آسیب‌شناسانه شرق شناسان و دین پژوهان اسلام‌شناس دانست.»

در فصل دوم با عنوان «دیدگاه پدیدار شناسانه هانری كربن پیرامون مهدویت» به بررسی اندیشه‌ها و آرای این فیلسوف پرداخته است. تفكر كربن درباره عرفان و فلسفه اسلامی، تأثیر آرای سهروردی بر پدیدارشناسی كربن و عوامل تأثیر‌گذار بر نگرش كربن درباره مهدویت از جمله مسایلی است كه در این فصل به آن پرداخته شده است.

در فصل‌های دیگر كتاب، اندیشه‌ها و پژوهش‌های برخی فیلسوفان غربی درباره مهدویت مورد تبیین قرارگرفته است. «جیمز دار مستتر»، «فان فلوتن»، «ایكناتس گلدتسیهر»، «ادواردبراون»، «مارگو لیوث»، «ژوزف كنت دوگوبینو»، «همیلتون گیب» و آلانه ماریشیمن» از جمله فیلسوف‌هایی هستند كه دیدگاه‌های آنها مورد بررسی قرارگرفته است.
در فصل نهم، ذیل عنوان «امامت در اندیشه شیعه» آمده است «شیمل شخص مجتهد را در فرهنگ شیعه همان جانشین مقام امام مهدی(عج) و مسؤول تصمیمات فقهی در جامعه می‌داند و می‌نویسد: در بین شیعیان دوازده امامی،شاید بتوان مجتهد را یك روحانی نامید، زیرا وی به گسترش حكمت امام غایب وهدایت جامعه در تصمیمات فقهی، بر مبانی یك بصیرت عمیق‌تر دینی كمك می‌كند.»
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
20-شرق شناسی و مهدویت (دفتر اول)
نویسنده: سید رضی موسوی
ناشر: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود (عج)

دين پژوهان درمورد اسلام آثار زيادي نگاشته اند. در اين ميان بحث مهدويت و منجي گرايي جايگاه ويژ هاي در نظرات و آثار دين پژوهان غرب دارد. بعضي شرق شناسان نگاه مثبت و همدلانه اي نسبت به اين موضوع داشته وپاره اي ديگر با نگاه خصمانه و گاه نا آشنا به موضوع پرداخته اند. نويسنده كتاب شرق شناسي و مهدويت، آقاي سيد رضي موسوي در اين كتاب با بررسي آثار وگفتار هانري كربن، جيمز دار مستتر، فان فلوتن، ايگناتس گلد تسيهر، ادوارد براون، ديويد مارگوليوث، ژوزف گوبينو، هميلتون گيب، آنه ماري شيمل، مونتگمري وات، برنارد لوئيس، توشيهيكو ايزو تسو، جاسم حسين، عبدالعزيز ساشد نيا، حامد الگار، سيد حسين نصر، تيتوس بوركهارت و رنه گنون تحقيق مبسوطي را در اين زمينه انجام داده است.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
عصر ظهور
21-مهدی منتظَر
نویسنده: محمد جواد خراسانی
ناشر: مسجد مقدس جمکران، لاهوت، نور الاصفیاء
...

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]