تاریخ انتشار خبر: 21 فروردين 1395 - ساعت 17:00:29
 وقتی ایده‌آل گرایی با موضوع بکر همراه می‌شود

وقتی ایده‌آل گرایی با موضوع بکر همراه می‌شود

آنچه "تپه تاپالای" را از آثار دیگر متمایز می‌کند؛ نگاه ویژه یسنا به رمان به عنوان یک تریبون سالم است؛ تریبونی که می‌تواند؛ معضلات اجتماعی یا هر مهم دیگری را شرح بدهد و بفهماند.

محتوای کار نویسنده همیشه لازم نیست؛ مستند و درست مطابق واقعیت باشد. نویسنده می تواند ایده آل های دراماتیکش را هم به تصویر بکشد...

«تپه تاپالای» رمان منتشر شده «عصر داستان» نوشته ی «یاسر یسنا» است. «یاسر یسنا»  متولد هزار و سیصد و شصت که در مصاحبه ای با «روزنامه ی جام جم» خودش را «یاسر شیخ لو» معرفی می کند؛ پیش از این «هورامه» از انتشارات «عصر داستان» را در کارنامه ی کاری خود داشته است.

این اثر به عنوان دومین تجربه ی هنری نویسنده اش به نسبت بسیاری رمان های هم عصرش از بلوغ و پختگی خاصی برخوردار است. به کار گیری ظرفیت های بومی و فروگذاشته شده در جهت رشد و شکوفایی صنعت و کشاورزی که به خوداتکایی می انجامد، دغدغه ی دست به قلم شدن «یاسر یسنا» برای نگارش «تپه تاپالای» بوده است. تپه تاپالای با طراحی جلد و شناسنامه ای متفاوت در 176 صفحه از طبیعتی بکر و دیده نشده می گوید.

«دکتر سینا دلوی» قهرمان قصه ی یسنا در پی یافتن استادش پا به روستایی می گذارد که هنوز رنگ و روی بومی خود را از دست نداده است. مردمش هنوز نان می پزند، کشاورزی آنها رونق دارد و از محصولات دامی و کشاورزی شان روزگار می گذرانند. قهرمان قصه ی یسنا از روزمرگی ها زده شده است. با علاقه مهندسی کشاورزی را انتخاب کرده و فارغ التحصیل دکتری است. دکتر دلوی اما نمی خواهد علم را صرفا برای تدریس کردن بیاموزد. او سعی بر آن دارد تا بتواند با دانش خود بیابان زدایی کند، او آرمان سبز کردن کره ی زمین را دارد. همین دغدغه هاست که او را به جستجوی استاد فقیدش «دکتر پازوکی» می کشاند و باقی ماجرا!

هنر یسنا در این است که به تناسب موضوع بکری که انتخاب کرده است، شخصیت ها، موقعیت ها و فضاهای دست نخورده ای را هم به کار گرفته است. لحن و زبان قصه هم خاص و جذاب است. استفاده از گویش های بومی در باور پذیری فضا بی تاثیر نیست. از همان ورودی داستان متوجه می شویم که پا به یک فضای متفاوت گذاشته ایم حتی نام هایشان هم فراموش شده است. دقت نویسنده در استفاده از فضای های دیده نشده مثال زدنی است.

نقدی که می شود بر قصه کرد به حوزه ی محتوایی باز می گردد، دنیای قهرمان تپه تاپالای بسیار ایده آل است و پیش زمینه ی ذهنی هم درباره ی این ایده الیسم شخصیتی داده نمی شود. بهتر بود که یسنا سبقه ای را برای این شخصیت می نوشت که طی آن این اندازه ایده آل گرایی توجیه شود. این که دقیقا به چه دلیلی حاضر است، موقعیت شغلی پس از اخذ مدرک دکتری را به طور کل رها کند؟ و به طور کلی زندگی روزمره را رها کرده است؟ البته مشخصا نویسنده برای اختصارگویی، تنها مطالب مرتبط با پیرنگ و گره اصلی را ذکر کرده و به این دلیل جانب این مطلب را فرو گذاشته است. چرا که اقتضای فرمی بیش از این را نمی طلبیده است.

شخصیت پردازی های قابل قبول از جمله نکات مورد توجه فرم «تپه تاپالای» است. شخصیت ها هر کدام بنا به مختصات خود نوع گویش خاص خود را دارند؛ که اتفاقا این حساسیت نویسنده از نقاط قوت کار است که موجب درک بهتر مخاطب با فضای داستان می شود. شخصیت فروگذار شده و الکن و ناقص در قصه وجود ندارد، هرکدام هویتی دارند و در جهت قصه تعریف شده اند و پدید آمدند. شخصیت پردازی استاد پاژوکی آیرونی دارد؛ تقریبا قوی ترین شخصیتی است که یسنا می سازد.

 سیر علت و معلولی و منطق قصه به هیچ وجه فروگذاشته نمی شود. قصه در نهایت ایجاز روایت می شود و از این حیث مخاطب را خسته نمی کند. انتخاب یک موضوع تازه که ازکلیشه های مرسوم به دور است اولین شگفتانه ی یسنا برای شروع قصه گویی اش است. روایت درست با شروع گره آغاز می شود و در اواسطش اوج می گیرد و در پایان کتاب هم پیرنگ گره گشایی می شود و مانند بسیاری از رمان ها مخاطب را سر در گم شروع پیرنگ اصلی نمی کند و یا اینکه او را با یک قصه ی نیمه کاره یا پایان باز تنها نمی گذارد.

زبان قصه عفیف و نجیب است. نویسنده بدون پرداختن به مسائل "خط قرمزی" توانسته است؛ جذابیت بسازد و در طی این مسیر از بسیاری موفق تر بوده است. او طی یک سنت شکنی در قصه ای به دور از "عشق انسان به انسان" یافته های خود را از دانش و هنر به تصویر کشیده است.

آنچه تپه تاپالای را از آثار دیگر متمایز می کند؛ نگاه ویژه یسنا به رمان به عنوان یک تریبون سالم است. تریبونی که می تواند؛ معضلات اجتماعی یا هر مهم دیگری را شرح بدهد و بفهماند. یسنا یک مدینه  فاضله می سازد تا یادآور شود به دور از روزمرگی ها می شود به دنبال ساختن "آرمانشهر" خویش رفت!

یادداشت از نرگس روزبهانی

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]