تاریخ انتشار خبر: 18 ارديبهشت 1395 - ساعت 10:44:38
بسته پیشنهادی مذاکرات هسته‌ای در دولت یازدهم و نتایج آن

بسته پیشنهادی مذاکرات هسته‌ای در دولت یازدهم و نتایج آن

آن‌چه در پی می‌آید گزیده‌ای از منشوراتی است که به موضوع مذاکرات هسته‌ای دولت یازدهم و نتایج آن پرداخته‌اند، با این توضیح که 6 کتاب اول در مجموع منتقد روند طی شده بوده‌اند و کتب بعدی موافق مسیر دولت در توافقات هسته‌ای هستند.

بی شک مذاکرات هسته‌ای و حصول توافق وین (برجام) یکی از برهه‌های حساس تاریخ ایران پس از انقلاب است. پروژه مذاکرات هسته‌ای علاوه بر آنکه مهمترین اقدام دولت حسن روحانی است، به یکی از موضوعاتی بدل شد که همه‌ی افراد به مرزبندی و موضع گرفتن پیرامون آن پرداختند. از سیاسیون گرفته تا آنانکه اقتصاد و حقوق می‌دانند و حتی مردم کوچه و بازار. همچنین شاید بتوان گفت آنچه موجب قطب‌بندی جدیدی در سپهر سیاسی ایران شد، ابراز مخالفت و یا عدم مخالفت با مذاکرات هسته‌ای و نتیجه‌ی آن است. آن‌چه در پی می‌آید گزیده‌ای از منشوراتی است که به موضوع مذاکرات هسته‌ای دولت یازدهم و نتایج آن پرداخته‌اند، با این توضیح که 6 کتاب اول در مجموع منتقد روند طی شده بوده‌اند و کتب بعدی موافق مسیر دولت در توافقات هسته‌ای هستند.

1.   گزارش ناخوانده از سرانجام یک مسیر: از آنجایی که هدف اصلی مذاکرات هسته‌ای رفع تحریم‌ها اعلام می‌شد و مسئولین دولت، مذاکره را تلاشی برای رهایی از قیود تحریم‌ها عنوان می‌کردند، بررسی تحریم‌ها و تبیین موفقیت مذاکرات و توافقات هسته‌ای در دست‌یابی به این هدف –که توسط این کتاب به آن‌ها پرداخته شده- بسیار حائز اهمیت می‌شود.

بخش اول این کتاب که شامل 9 فصل است، به ساختار تحریم‌های اقتصادی کشورمان در حوزه‌های اصلی، یعنی حوزه‌های مالی-بانکی، نفتی، کالاهای اساسی، پتروشیمی، خودروسازی، هواپیمایی، کشتیرانی، و فلزات گران‌بها پرداخته، و در هر حوزه، علاوه براحصاء و دسته‌بندی قوانین تحریمیِ مختلفِ اعمال‌شده، سابقه، اهمیت و تأثیرات عملی آنها را مورد بررسی قرار داده، و برخی راهکارهای فعالین اقتصادی و مسئولین حوزه مربوطه برای بی‌اثر نمودن آن تحریم‌ها را ذکر نموده است. همچنین در هر یک از حوزه‌های تحریمی مذکور، تعهدی که در توافق ژنو از طرف گروه 1 5 به کشورمان داده شده بود و میزان فایده‌ی واقعی آن، مورد واکاوی موشکافانه قرار گرفته است.

 

در سه فصل ابتدایی بخش دوم کتاب؛ اهداف، مفاد، سیر تاریخی، ویژگی‌ها، علل وضع، میزان اهمیت، و شرایط لغو تحریم‌های آمریکا، اتحادیه‌ی اروپا و شورای امنیت و ارتباط این سه مجموعه تحریم با یکدیگر مرور شده‌اند. فصل چهارم نیز این موضوع را مورد واکاوی قرار می‌دهد که کدام یک از تحریم‌های مذکور، «مرتبط با هسته‌ای» هستند. در واقع بخش دوم کتاب، تمرکزی حقوقی بر قوانین تحریم صورت گرفته است، تا مکمل بخش اول کتاب باشد که تمرکزی اقتصادی بر وضعیت تحریم‌ها در صحنه عمل دارد.

 

انتشارات «مؤسسه‌ی شهید کاظمی» در 595 صفحه و در اردیبهشت 94 آن را چاپ کرده، و اکنون چاپ سوم آن در بازار کتاب موجود است.

 

2.  انحلال در نظام استکباری: دکتر سعید زیباکلام از معدود اساتیدی است که در ایام مذاکرات هسته‌ای و پس از آن، وقت موسعی را برای نقد روند مذاکرات و توافقات هسته‌ای اختصاص دادند و شهر به شهر به طرح ایرادات آن پرداختند. انحلال در نظام استکباری مجموعه‌ای از نامه‌ها، مصاحبه‌ها و یادداشت‌های ایشان است که پیرامون این موضوع از پاییز 92 تا روزهای منتهی به انعقاد برجام، در رسانه‌ها منتشر گردیده است. محوری ترین موضوع کتاب -همان طور که از عنوان آن برمی‌آید- تحلیل چگونگی انحلال انقلاب در نظام استکباری است و از این منظر به سیاست خارجی دولت یازدهم، مذاکرات هسته‌ای، رویکرد آمریکا به انقلاب اسلامی و گفتمان عدالتخواهی پرداخته است. «مؤسسه شهید کاظمی» این کتاب را در 176 صفحه به زیور طبع آراسته و در بهار 1395 آن را منتشر ساخته است.

 

 

3.  راز آنچه مرقوم داشته‌اند: توافق ژنو اولین فراز در مذاکرات هسته‌ای دولت یازدهم است که توافق نهایی بر پایه‌ی آن بنا شده است. رهبر معظم انقلاب در پاسخ به نامه‌ای که رئیس‌جمهور ارسال کرد و انعقاد آن را به عنوان پیروزی و دستاوردی بزرگ دانست؛ به این عبارت اکتفا نمودند که: «دستیابی به آنچه مرقوم داشته‌اید در خور تقدیر و تشکر از هیئت مذاکرات هسته‌ای و دیگر دست اندر کاران است ...». این کتاب پیرامون دست‌یابی دولت به «آنچه مرقوم داشته‌اند»، است. این کتاب علاوه بر آنکه توافق ژنو و لوزان را مورد بررسی قرار داده، نگاهی نیز به تاریخچه‌ی مذاکرات هسته‌ای از سال 1382 تا 1394 داشته ‌است. مرحوم حجت‌الاسلام مهدی مطلبی «راز آنچه مرقوم داشته‌اند» را در464 صفحه و 6 فصل (تاریخچه مذاکرات هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، بررسی نامه‌ای تاریخی، به رسمیت شناختن «حقوق هسته‌ای» ایران، شکستن دیوار تحریم‌ها در توافق ژنو، بررسی بیانیه سوئیس -توافق لوزان-، بررسی نظرات و خطوط قرمز مقام معظم رهبری درباره مذاکرات هسته‌ای دولت یازدهم) تهیه نمودند و انتشار آن را به «مؤسسه شهید کاظمی» واگذار کردند.

 

 

4.  هلی‌بُرن از پشت میز: کتاب «هلی‌بُرن از پشت میز» در پی روشن کردن اهداف راهبردی ایالات متحده‌ی آمریکا از پیگیری مذاکرات دوجانبه با ایران در موضوع هسته‌ای است. این کتاب در دوازده فصل به مواضع و تحلیل‌های رسمیِ مقامات، اندیشکده‌ها و نهادهای تصمیم‌سازِ کشور آمریکا پرداخته است. با مطالعه‌ی این کتاب بخش‌هایی ناپیدا از روند تصمیم‌گیری پیرامون این موضوع در دولت آمریکا مشخص می‌شود. این کتاب توسط مهدی افراز گنجین‌، سیدمحمدجواد زمانیان نگارش شده و انتشارات «مؤسسه شهید کاظمی» آن را روانه بازار کتاب کرده است.

 

 

5. توافقنامه از منظر نخبگان: نشر «اشراق حکمت» کتاب «توافقنامه از منظر نخبگان» را که می‌کوشد با رویکردی تخصصی و از منظر حقوقی و استراتژیک توافقنامه ژنو را مورد بررسی و تحلیل قرار دهد و شامل ۱۴ مقاله و مصاحبه از نخبگان سیاسی و دانشگاهی کشور است، چند ماهی پس از توافق ژنو منتشر کرد. دکتر سعیدزیباکلام، دکتر فؤاد ایزدی، دکتر منوچهر محمدی، مهندس ناصر نوبری و تنی چند از صاحب‌نظران در این کتاب به بیان دیدگاه‌هایشان پیرامون توافق ژنو پرداخته‌اند. این کتاب حدود دو ماه با مقاومت و امتناع جدی وزارت ارشاد از صدور مجوز چاپ روبه‌رو بود تا با ورود نمایندگان مجلس و پس از نامه‌ای سرگشاده به رئیس جمهور، موفق به اخذ مجوز گردید. چاپ اول این کتابِ 199 صفحه‌ای در فرودین 1393 روانه بازار شد و اکنون به چاپ سوم رسیده است.

 

 

6. خط قرمز: آنچه به عنوان چارچوب انتظارات جمهوری اسلامی از مذاکرات هسته‌ای از سوی رهبر معظم انقلاب ترسیم می‌شد، در فضای سیاسی-رسانه‌ای کشور عنوان «خطوط قرمز» گرفته بود. این کتابچه که در 40 صفحه توسط انتشارات «مؤسسه‌ شهید کاظمی» و در سال 1395 چاپ شده است، به بررسی مستند خطوط قرمز در توافق وین و برجام پرداخته و موارد نقض آن را برشمرده است.

 

 

7.   مذاکرات هسته‌ای 1 5 توافق ژنو: در کتاب حاضر تلاش شده تصویری از مذاکرات هسته‌ای با گروه 1 5 ارائه شود که ابعاد مختلف توافق ژنو را در قالب بررسی نقدهای موجود در زمینه ساختار و روش مذاکره، واکاوی محتوای هسته‌ای توافق ژنو و کنکاشی در لغو تحریم‌ها تبیین نماید. این کتاب که مشتمل بر ده فصل است توسط  محمد حسین دریایی در 290 صفحه تألیف و انتشار آن را روزنامه اطلاعات انجام داده است.

 

8.      گام به گام با برجام، از آغاز تا فرجام: نویسنده‌ی این کتاب حمید بعیدی‌ژاد از اعضای مذاکره‌کننده‌ی تیم هسته‌ای دولت است. بعیدی‌نژاد در مقدمه‌ی کتاب به چگونگی ارجاع پرونده از شورای عالی امنیت ملی به وزارت خارجه گفته و در ادامه به تشریح مذاکرات و جزئیات و حواشی توافقات هسته‌ای پرداخته است. 4 فصلِ کتاب به ترتیب مشتمل بر موضوعات زیر است: برنامه‌ی اقدام مشترک (توافق ژنو)، توافق لوزان،  مرور فهرست تحریم‌های اقتصادی و مالی و بررسی ابهامات ایجاد شده پیرامون این موضوع و نیز پروتکل الحاقی وPMD  (ابعاد احتمالی نظامی)، بررسی متن برجام و قطعنامه 2231. این کتاب در 390 صفحه و توسط انتشارات «مخاطب» منتشر شده است.

 

9.      از سعد آباد تا لوزان: «مؤسسه فرهنگی هنری خراسان» این کتاب را که به قلم محمدسعید احدیان نوشته شده و به تحلیلی بر گذشته، حال و آینده‌ی پرونده‌ی هسته‌ای پرداخته است، منتشر کرد. مدیر مسئول روزنامه‌ی خراسان در این کتاب به بررسی متون توافق شده‌ی ایران و طرف غربی در مذاکرات هسته‌ای تا توافق لوزان پرداخته و در ضمیمه کتاب با انتشار مقاله‌ای 4 دوره‌ی مذاکرات هسته‌ای به تحلیل نشسته است. این کتاب در 164 صفحه و در خرداد ماه 94 رونمایی شد.

10.  برجام، در تحلیل کلان و خرد: به گفته‌ی محمدسعید احدیان، در دومین کتاب خود که پیرامون مذاکرات هسته‌ای و توسط انتشارات «مؤسسه فرهنگی هنری خراسان»، چاپ شده است، تلاش کرده به تحلیلی کلان از برجام بپردازد. این کتاب در چهار بخشِ برجام در نگاهی کلان، اجزای برجام در نگاهی خرد، برجام و خط قرمزها و اختتام ارائه شده است که در بخش اول ابتدا به بررسی  داده‌ها و ستانده‌های برجام پرداخته است و در مجموع مشروط به اینکه رویکرد استکبارستیزی جمهوری اسلامی پس از برجام حفظ شود، برآیند ستانده‌ها را بیشتر از داده‌ها جمع‌بندی کرده است. این کتاب شهریور 1394 در 148 صفحه منتشر گردید.

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]